1.240
56

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

Griekenland heeft nog wat tegoed van Berlijn

De barman mixt een explosieve cocktail

Het financiële debacle van Griekenland nadert met rasse schreden. Premier Papademos kan niet tot overeenstemming komen met de banken voor de afschrijving van de helft der schulden. Hij dreigt dat nu eenzijdig te doen. Ondertussen ontdekt de trojka – de hoge Europese ambtenaren die de Griekse regering op de vingers kijken – dat van een dalende schuldenlast niets terecht komt. De economie is kapot bezuinigd en kromp verleden jaar met 6%. Dat heeft een noodlottige invloed op de overheidsinkomsten. Als Griekenland geluk heeft, wordt het in 2012 niet erger. Als het geluk heeft dus. Privatiseringen en verkoop van staatsbedrijven hebben weinig zin als niemand er een redelijk bedrag voor wil betalen.

Ondertussen is de verkoop van een boek over de voedselsituatie tijdens de bezettingsjaren 1941-1944 volgens de Volkskrant een bescheiden bestseller geworden. Waarom? Omdat je er de recepten in kunt vinden die de Griekse kranten in die zwarte tijd publiceerden.

Griekenland was voor de nazi’s belangrijk vanwege de chroom- en bauxietmijnen. Daarnaast exporteerde  het gedwongen landbouwproducten om de voedselvoorziening voor de Übermenschen in het Reich op gang te houden.

Officieel werd alles netjes betaald. Dat wil zeggen: de betalingen kwamen terecht op een rekening bij de Rijksbank in Berlijn. Tegelijkertijd moest Griekenland alle kosten van de Duitse bezetting zelf voor zijn rekening nemen. Dat kwam op 78 rijksmark per hoofd van de bevolking per maand en het totale bedrag overschreed het nationaal inkomen. Dit alles leidde tot een gierende inflatie en de loonstijgingen hielden de prijsstijgingen op geen enkele wijze bij.

In 1941/1942 kende het land een hongersnood waarbij die van ons in 1945 weinig voorstelt en ook daarna bleef de voedselsituatie heel moeilijk. Veel Grieken lieten dat niet straffeloos over zich heen gaan. Het land kende een hardnekkig en zeer gewelddadig verzet. De overlevingskans van Wehrmachtssoldaten in Griekenland was veel lager dan in het naar verhouding zeer rustige Nederland.

Maar daar gaat het niet om. Veel Grieken hebben de indruk dat ze opnieuw door Duitsland worden uitgeknepen. De gedachten gaan dan automatisch terug naar de vorige keer en oude vorderingen die nog open staan: het tegoed voor de exporten bijvoorbeeld dat verwaaide tijdens de ineenstorting van Hitlers Reich. Ze vinden dat het tijd wordt om een en ander te verrekenen.

De Duitse historicus Hagen Fleischer gaf al in maart 2010 een interview aan Deutschlandradio waarin hij uitlegde dat die eis niet zo onzinnig is als hij lijkt. Op de site Widerstand und Repression in Griechenland legt Martin Seckendorf uit hoe het systeem in de jaren 1942 – 1944 werkte.
Is dat reëel? Fleischer zelf geeft in zijn interview al aan dat het neerleggen van zo’n rekening zal stuiten op internationale afspraken die al in de jaren vijftig met de Bondsrepubliek zijn gemaakt. Toch is het psychologisch heel verklaarbaar als het Griekse volk ineens oude herinneringen ophaalt. Het wordt nu volgehangen met nieuwe leningen die alleen maar bedoeld zijn om financiële instellingen in Noord-Europa voor de ondergang te behoeden, terwijl het zelf door de krimpende economie aan de bedelstaf raakt.

De barman mixt een explosieve cocktail daar aan het strand van de Middellandse Zee.


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Nepnieuws

    Een wereld van desinformatie

    Februari 2018


Geef een reactie

Laatste reacties (56)