2.027
35

Journalist

Erwin Lamme heeft HBO-communicatiesystemen gestudeerd. Daarna heeft hij diverse banen gehad, onder andere als redacteur bij Veronica Magazine. Tegenwoordig werkt hij voor de Gooi- en Eemlander.

Hé, er is geen bal op de tv

Wie de dagelijkse programmering bekijkt van de publieke omroep op radio en tv, die krijgt de indruk dat de publieke omroep het maken van goede journalistiek ziet als bijzaak 

Er is niet alleen een chronisch gebrek aan interesse voor de belangrijke onderwerpen zoals Europese politiek en de gigantische milieuvervuiling in de wereld, maar minstens net zo erg is dat de onderwerpen die wel aan bod komen worden afgeraffeld. De Griekse crisis krijgt een paar minuten in het Journaal en Nieuwsuur, terwijl je er uren mee kunt vullen

De grote vraag is hoe het komt dat de prikkel bij de publieke omroep ontbreekt om bovenop het belangrijke nieuws te zitten en goede journalistiek te brengen. Een voor de hand liggend antwoord is dat overheidsorganisaties per definitie niet geprikkeld worden omdat ze elk jaar weer zeker zijn van budget. Ze hoeven niet zoals commerciële bedrijven hun eigen geld te verdienen.

‘Geen markt voor intellectuele leegte’
Maar het vreemde is dat ook commerciële omroepen, die wel een prikkel hebben om te presteren, niet veel soeps op de buis brengen. Zij zien kennelijk geen markt in de intellectuele leegte die de publieke omroep achterlaat. Immers waren zij dan allang een soort CNN gestart met de hele dag nieuws over de Europese politiek en samenleving.

Er is dus meer aan de hand. Wie bijvoorbeeld ook kijkt naar wat de kranten brengen, die komt wederom tot de conclusie dat er veel te weinig aandacht is voor de belangrijke en urgente onderwerpen. Het lijkt erop dat kranten te druk zijn om de bevolking naar de mond te praten en te amuseren, in een laatste poging om de dalende oplagecijfers te keren.

De kijkcijfers 
Het is typerend voor de Nederlandse cultuur. De verkoop, de kijkcijfers en het aantal hits op internet gaan boven journalistieke nieuwsgierigheid. Deze handelscultuur heeft Nederland in economisch opzicht buitengewoon succesvol gemaakt, maar de keerzijde is een enorme culturele en intellectuele leegte. Het resultaat daarvan zie je dagelijks terug op tv, radio, internet en in kranten.

Positieve uitzonderingen zijn programma’s als Buitenhof. Maar het is typerend voor de publieke omroep dat Buitenhof nu met reces is, terwijl Europa op zijn kop staat. Kennelijk houdt de publieke omroep liever vast aan allerlei dogma’s dan het coveren van het belangrijkste nieuws. De belangrijkste kerntaak van de publieke omroep is toch het goed informeren van de bevolking. Dit is niet onbelangrijk in een open democratie: mensen moeten hun opvattingen kunnen baseren op goede en volledige berichtgeving.

Vorm gaat boven inhoud
Maar zelfs het Journaal en Nieuwsuur zijn er erg summier in hun berichtgeving. Kwantiteit en vorm gaan boven inhoud. Een mooi decor, een verslaggever ter plekke, een paar flauwe vragen, en het item is binnen een minuut afgeraffeld. Het maakt weinig uit of je kijkt naar het 6 uur Journaal of naar Nieuwsuur om 10 uur: je krijgt dezelfde oppervlakkige informatie te zien. Vergelijk dat eens met CNN dat de hele dag bovenop het wereldnieuws zit.

Je kunt niet anders concluderen dan dat het al misgaat bij de journalistieke opleidingen. Kennelijk heerst er in Nederland een cultuur dat verkoop en vorm boven inhoud gaan. Hier geven niet alleen de nieuwsprogramma’s blijk van, maar bijvoorbeeld ook de talkshows van Jinek en Pauw. Er is een format bedacht en dat luidt als volgt: jaag in sneltempo een paar bekende gasten door je show heen voor de kijkcijfers, maar interesseer je vooral niet voor de urgente kwesties in de wereld die wat minder scoren, zoals de complexe Europese politiek, de gigantische vervuiling van milieu en klimaat en tal van andere interessante onderwerpen.

Kortom, het wordt weer eens tijd om de bezem door de publieke omroep te halen. Men zegt wel eens dat de Nederlandse publieke omroep relatief goedkoop is vergeleken met het buitenland. Maar gezien de hoeveelheid onzin op de publieke netten, kun je de publieke omroep gerust duur noemen voor wat ze leveren. Misschien wordt het gewoon tijd dat Nederland 1 en Radio1 zich transformeren tot echte nieuwskanalen met de hele dag live nieuws en duiding, in plaats van die gezapige reportages en onzinnige formats.

Geef een reactie

Laatste reacties (35)