1.484
32

Politicoloog en adviseur

Erik van Ophoven is politicoloog en geeft onder andere lezingen, adviezen en workshops over Organiserend Vermogen: hoe kom je van een plan naar uitvoering (motiveren van partijen, enthousiasme maken). Hij heeft jaren gewerkt als adviseur en projectmanager in achterstandswijken. Erik is lid van de PvdA en publiceert daarnaast regelmatig over sociaal-maatschappelijke thema’s.

Het einde van het ‘kale klagen’

Klagen en kankeren is zooooo 2009. Als de voortekenen niet bedriegen dan betreden we een nieuw tijdperk: dat van vrolijk enthousiasme. Toch?

Klagen. Ach, het heeft natuurlijk zijn functie. ‘Een goede zucht verlicht het hart’, riep mijn oma altijd. Dus prima. Even hart luchten, en dan weer lekker verder. Maar… we schieten door. Klagen, zuchten en steunen lijkt de norm te zijn in Nederland.
Paul Schnabel (SCP) nam de temperatuur op van onze samenleving, en vatte die samen met het gevoelen van de Nederlandse burger: ‘Met mij gaat het goed, met ons gaat het slecht’.

Hans Wansink schreef op 2 januari in De Volkskrant: ‘Over de mondigheid van de kiezers hebben we niets te klagen. Wel over de kwaliteit van hun participatie.’  (…) ‘Nu overheerst het negativisme van de verwijten, de beschuldigingen en de bedreigingen.’
Voor alle duidelijkheid: het gaat hier niet over het ‘ingebedde klagen’. Waarbij een klacht netjes en bescheiden wordt geformuleerd, ook gekeken wordt naar wat er goed gaat, en we met elkaar actief meedenken en meewerken om tot een verbetering te komen.     
Nee, hier gaat het om de doorgeschoten variant: het energiewegtrekkende ‘kale klagen’. Met een minimum aan argumenten en compassie en met grote-halen-snel-thuis roepen dat ‘het’ niet deugt en ‘ze’ (ook wel: ‘de zakkenvullers’) dat maar moeten oplossen. 
Bent u dat geklaag ook zo zat? 
Nu lijkt het er op dat dit naargeestige kale klagen, van pakweg de laatste tien jaar, zijn langste tijd heeft gehad. Zo geeft het SCP aan dat we in grote meerderheid vragen om ‘meer solidariteit’. En Yes, we can, was niet voor niets zo’n succesvolle slogan, maakte ook in ons land veel los. 
Zijn we er klaar voor om onze werkelijkheid weer op de klagers en kankeraars te heroveren? Zullen we met elkaar dat laatste zetje geven? Geklaag inruilen voor enthousiasme. Immers enthousiasme brengt ons echt verder. Laten we die kracht niet onderschatten. Management-goeroe David Maister noemt als basis voor succes ‘the ability of leaders to create and sustain enthusiasm in others’. Obama bewijst zijn gelijk.      
En, nog meer goed nieuws: enthousiasme kunnen we zelf maken. Door het uit te stralen. Samen aan te pakken, een goede sfeer te creëren. Met humor. Oprechte aandacht. Mensen zich thuis laten voelen. Allemaal zaken die we vanaf vandaag kunnen inzetten. 
Het kale klagen staat steeds meer onder druk. Er is behoefte aan een nieuwe stroom, eentje van samen aanpakken, van goed naar beter, de kracht van enthousiasme. En natuurlijk mag en zal die ook volop kritisch zijn. Maar wel met een toon en attitude die energie geeft. Aangeven hoe iets dan wel kan, en daar ook aan willen werken.   
Okee, maar waar te beginnen? Verleidelijk is het om eerst naar anderen te kijken. Anderen moeten meer aan hun gedrag, normen en waarden doen. De buren. De politiek. De samenleving. Anderen, niet ik. Want met mij gaat het goed, maar die anderen…
Laten we eens gek doen. Het is maar een ideetje hoor, maar stel dat we eens bij ons zelf zouden beginnen? Zodat we allereerst zelf van klager naar enthousiasteling komen. In drie stapjes? 
De eerste stap: vanaf vandaag stoppen met klagen. Ik stel mijn eigen Klaagverbod in. En iedere keer als ik de Klaagdrang voel opkomen, bedenk ik redenen om niet te klagen. Alle redenen om juist enthousiast over iets te zijn.  Bijvoorbeeld dat Nederland in geluksonderzoeken altijd in de top eindigt. Of dat we zo onwaarschijnlijk rijk zijn. Zo veel zaken zo goed geregeld hebben (naar believen en naar persoonlijke smaak verder in te vullen). Bij elke zich opdringende klacht bedenk ik hoe datgene is geregeld in Frankrijk, Italië, de VS, Congo, India (ook hier: zoek en vervang). En de nog resterende klachten – want die kunnen volledig gerechtvaardigd zijn – laat ik ingebedde klachten zijn.        
Op naar de tweede stap. Klagers in mijn omgeving neem ik mee in mijn eerste stap. En bij elke klacht wil ik vooral van hen horen hoe ze het ‘wel’ willen. Want alleen ‘tegen’ roepen is zoooooo 2009.
En waarom, waarom, waarom, ze niet werken aan de realisatie van die oplossing ???? En trouwens, nu we toch met elkaar in gesprek zijn, waar men eigenlijk enthousiast van wordt? 
En daarmee komen we al aan bij de laatste stap. Namelijk in beeld brengen waar we enthousiast van worden. Klachten vooral zien als wensen die in verval zijn geraakt. Medestanders zoeken. We hebben niet zozeer nieuwe idealen of concepten nodig, maar mensen die zich solidair verklaren, enthousiasme delen, samen-werken van goed naar beter. Werken aan die wensen die we de moeite waard vinden. Bouwen. Samen iets bereiken. Kracht en gezelligheid maken, met  medestanders die ook definitief uit de zeur-modus ontsnapt zijn. 
Laat 2010 de boeken ingaan als het jaar waarin het kale klagen tot zijn einde kwam; het jaar van het enthousiasme.

Geef een reactie

Laatste reacties (32)