2.144
47

Docent Erasmus Universiteit Rotterdam

Gijsbert Oonk (1966) is universitair hoofddocent geschiedenis van Afrika en Azië aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij is redactielid van Geschiedenis Magazine en als onderzoeker verbonden aan de School of Oriental and African Studies (SOAS, London) en de Centre for Indian Studies in Africa (CISA), University of the Witwatersrand (Wits), Johannesburg. Hij is gespecialiseerd in migratie, burgerschap, identiteit, beeldvorming, gelijkheid en ongelijkheid, sport, nationalisme, kolonisatie en dekolonisatie en wereldgeschiedenis. In het Nederlandse publieke debat schrijft hij over belangrijke leermomenten uit de geschiedenis. Zijn motto is: if you don’t know your past, you get lost in the future. Met andere woorden: geschiedenis is de morele navigatie van onze samenleving

Het feodale Fort Europa

Het is niet zo vreemd dat mensen ‘Fort Europa’ aanvallen op zoek naar de privileges van de adel

Feodalisme verdeelde de wereld eenvoudig gezegd in twee groepen. De adel aan de bovenkant van de samenleving en de boeren en paupers aan de onderkant.

De mensen van adel waren zo vanwege hun geboorte en afkomst. Edellieden leefden in veel betere omstandigheden dan de paupers. Ze waren rijker, beter opgeleid en leefden langer. Voor de boeren en paupers was het bijna onmogelijk om ooit tot de stand van de edellieden te behoren. Iedereen veroordeelt tegenwoordig het feodale systeem. Het was een slecht en oneerlijk systeem. En we vinden het nu terecht dat boeren in opstand kwamen tegen deze onrechtvaardigheid. De opstand en emancipatie van boeren en paupers duurde eeuwen en ging gepaard met veel geweld.
De hedendaagse wereld lijkt veel op de feodale wereld. Wanneer je geboren bent in een rijk land in Europa of Noord-Amerika, heb je allerlei privileges die je elders niet hebt. Je leeft in een rijke samenleving met goed onderwijs en een goede gezondheidszorg. Je leeft in een rechtstaat waar mensenrechten worden gerespecteerd. Je leeft langer en gezonder, zelfs als je tot de armste tien procent van de samenleving behoort. Wanneer je echter geboren bent in een arm land in het Zuiden, dan heb je deze privileges niet. Je leeft gemiddeld korter. De kans op een goede opleiding is veel kleiner en de kans dat je sterft aan oorlog, geweld en ondervoeding is veel groter. Het is niet zo vreemd dat mensen uit het Zuiden ‘Fort Europa’ aanvallen op zoek naar de privileges van de adel. Ook in de feodale tijd werd geprobeerd om de mobiliteit van de boeren aan banden te leggen. Boeren mochten niet migreren en waren ‘gebonden’ aan hun heer. Nu laten we ze niet binnen en zijn ze gebonden aan hun geboortegrond (paspoort). Het grootste onrecht is dat dit wordt gelegitimeerd door geboorterecht. Ik ben hier geboren en daarom heb ik rechten om hier te leven en iemand anders die hier niet geboren is heeft die rechten niet.
De naam ‘Fort Europa’ verwijst naar de middeleeuwen en dat is meer dan ironisch in dit verband. Moeten we dan morgen maar de grenzen openstellen en iedereen binnen laten? Dat lijkt me niet. Er zijn vast andere wegen om tot een rechtvaardige verdeling te komen. Ik heb daar elders – waaronder hier – al over geschreven. Maar de aanzet tot een eerlijke samenleving begint bij zelfonderzoek. De hoofdvraag moet zijn: in welke wereld wil jij leven? Hoe ziet jouw Utopie eruit? Met of zonder feodaliteit?
Voor de liefhebbers; lees eens een stuk van Joseph Caren die als een van de eerste politieke filosofen de relatie legde tussen migratie, geboorterecht en feodale structuren. 

Geef een reactie

Laatste reacties (47)