3.838
81

Eindredacteur 3voor12

Willem van Zeeland werkt bij de VPRO als projectcoördinator cultuur en eindredacteur van 3voor12. Werkte eerder voor onder andere Oor, Tivoli Utrecht, het Nationaal Pop Instituut, Eurosonic Noorderslag en Lowlands.
Blogs op persoonlijke titel.
Blog: willemvanzeeland.com
Twitter: @willemvzeeland

Het land van Zwarte Pieten en witte scholen

Je ziet pas écht hoe racistisch veel Nederlanders zijn als je kijkt naar hoe ouders een basisschool kiezen voor hun kinderen

Het rapport van de Verenigde Naties verscheen onlangs en was zeer kritisch over racisme en discriminatie in Nederland. De daarop volgende discussie ging, terecht, al snel over Zwarte Piet en over Geert Wilders met zijn ‘minder, minder, minder’- uitspraken. Maar de ergste vorm van Nederlands racisme komt hier niet eens aan bod. Je ziet pas écht hoe racistisch veel Nederlanders zijn als je kijkt naar hoe ouders een basisschool kiezen voor hun kinderen

‘Zo’n school zoeken voor je kind is eigenlijk heel simpel’, verzekerde een kennis me tijdens een vrolijke borrel op het kinderdagverblijf. “Je kijkt even op welke school in jouw buurt de minste Marokkaanse kinderen zitten en daar kies je voor.” Het was geen slechte grap en ook geen provocatie om me te testen. Deze kennis is ook geen PVV’er maar stemt waarschijnlijk op Groen Links of D66. Als je hem een racist noemt, zal hij zich daar niet in herkennen. Hij heeft niets tegen Marokkanen maar je wil natuurlijk wel het beste voor je kind. Zo denken heel veel mensen in Nederland en daar zitten schrikbarend veel mensen bij die op progressieve partijen stemmen. Er zijn zelfs mensen die in een auto – met Obama-sticker op de bumper – iedere dag hun kinderen naar een blanke school aan de andere kant van de stad brengen.
Wij kozen niet voor de school met de minste Marokkanen. We kozen voor de school waar we tegenover wonen in de Utrechtse wijk Hoograven. Een katholieke school met een gemengde leerlingenpopulatie. De school had in de buurt niet zo’n goede naam. En dat is natuurlijk heel logisch. Veel blanke ouders uit de wijk brengen hun kinderen naar een witte school in een andere wijk van deze stad. Die zeggen natuurlijk niet: “Vanwege mijn racistische levensbeschouwing heb ik mijn kinderen toch maar op een witte school gedaan.” Nee die zeggen liever: ”Ik ben geen racist en ik had mijn kinderen graag in de buurt naar school laten gaan maar er wordt daar erg veel gevochten. Ik voel me daar niet veilig.” Niets van waar maar als iedereen elkaar napraat gaan de mensen het op een zeker moment zelf geloven. Of: ”De resultaten van die school zijn wel heel erg slecht.” Een beeld dat destijds heerste bij veel ouders. Weinig mensen namen de moeite om de openbare rapporten van de onderwijsinspectie erbij te pakken. Daar was weinig mis mee.
Maar onze twee kinderen zaten dus op die school en dat ging prima. Op een dag hadden wij een moeder op bezoek die onze keuze wel begreep. Zelf maakte ze een andere keuze, maar toch. Op de kamer van onze dochter hing een klassenfoto die deze moeder eens goed ging bekijken. ‘Nou’, was haar reactie, ‘als ik deze klassenfoto zie dan schrik ik toch wel’. En waar schrikt ze dan van? De hoeveelheid buitenlandse kinderen? De hoeveelheid allochtone kinderen? Tsja, wat is een allochtoon. Een Engelse jongen, strikt genomen een allochtoon, wordt echt niet zo gezien. Blanke migranten worden eerder expats genoemd. Maar die Marokkaanse jongen – wiens vader in Nederland is geboren – absoluut wel. Het gaat om huidskleur en nergens anders om. Er zitten wel erg veel donkere kinderen in deze klas. En wat is de primaire reactie? Angst. Ook deze vrouw zou zichzelf absoluut geen racist willen noemen.
Waarom die schrik als je zwarte kinderen in een klas ziet? Waar zou je bang voor zijn? Ik denk dat het ook te maken heeft met de doorgeslagen prestatiemaatschappij. Stel dat je kind straks niet naar het VWO kan. Ga je jezelf als ouder niet de rest van je leven verwijten maken: “Als ik niet voor die zwarte school had gekozen was het wel gelukt.” Toch is het onzin. De klas waar die moeder zo van schrok scoorde bovengemiddeld bij de cito-toets. Onze zoon fietst nu iedere dag naar het gymnasium met twee vrienden waarvan er een Marokkaanse ouders heeft. Onze dochter fietst iedere dag naar het VWO met een vriendje met Surinaamse ouders. Maar voor veel ouders geldt: als ze zwarte kinderen zien associeren ze dat meteen met domheid. Zien ze een bedreiging voor de toekomst van hun kinderen. Hoe pijnlijk is dat?
Ik vind dit de ernstigste vorm van verborgen racisme in Nederland. De ook in Nederland door velen bewonderde Martin Luther King zei in zijn beroemde I Have A Dream speech: “I have a dream that my four little children will one day live in a nation where they will not be judged by the color of their skin but by the content of their character.” Vijftig jaar later zijn er nog té veel Nederlanders die deze droom als hun worst nightmare zien. Dat is beschamend en het wordt tijd dat daar verandering in komt. In onze buurt kiezen inmiddels steeds meer ouders ervoor om hun kinderen in de buurt naar school te laten gaan. Het is te hopen dat dit staat voor een beweging die op gang is gekomen. Hopelijk ook elders in het land.

cc foto: Lennart Tange

Geef een reactie

Laatste reacties (81)