12.806
265

eindredacteur Joop

Francisco van Jole is journalist en eindredacteur van Joop.
Verder is hij politiek commentator bij De Nieuws BV en presentator van Draad, een politieke talkshow in Arminius te Rotterdam.

Het onhaalbare gelijk van Samsom

Ook al heeft Samsom honderdduizend keer gelijk, hij gaat het van niemand meer krijgen

En wéér verkeert de PvdA in de problemen. De nieuwste mode is om en public te verkondigen dat je niet meer op de PvdA gaat stemmen. Jan Pronk deed het, Paul de Leeuw deed het, 90 procent van de PvdA-stemmers in mijn kennissenkring deed het. Zelfs mensen die nooit PvdA stemden verklaren nu dat ze niet meer op die partij zullen stemmen.

De ontstemverklaring noem ik het want na de aankondiging volgt altijd een al dan niet met krachttermen omklede uitleg waarom men ontstemd is over de partij.

Samsom voerde een linkse campagne en verdedigt nu rechts beleid. Daar komt het op neer. Hij koopt JSF’s, hij gaat naar Sotsji. Of doet er niks tegen. De zaken die hij ondertussen wel weet te verwezenlijken worden bedolven onder een lawine van beleidstaal. Dus die vallen niemand op.

Het is bovendien niet alleen daarom dat kiezers weglopen. André Krouwel voorspelt dat de allochtone kiezer, als gevolg van emancipatie, de partij verlaat en kiest voor bijvoorbeeld D66. Een trend die je overigens ook ziet bij andere culturen waar het stemgedrag met de opvoeding wordt ingepeperd. Steeds vaker lijken bijvoorbeeld corpsballen ook voor D66 te kiezen. Maar dit terzijde.

Ik zag Diederik Samsom bij het jongste verkiezingsdebat van Pauw & Witteman. Of nee, ik zag Ad Melkert uit 2002 bij Pauw & Witteman, die zich vermomd had als Diederik Samsom. Hij ging het nog een keer uitleggen. Waarom het niet zo is als iedereen denkt en waarom hij gelijk heeft. Ik luisterde en dacht dat als je alle gesproken woorden van die uitzending zou uittikken en geanonimiseerd zou voorleggen aan iemand die voor de rest geen verstand van de Nederlandse politiek heeft, de woorden van Samsom waarschijnlijk nog het meest redelijk over komen. Maar dat is een laboratoriumsituatie en Nederland is geen laboratorium, al denkt de kernfysicus misschien van wel. Ook al heeft Samsom honderdduizend keer gelijk, hij gaat het van niemand meer krijgen en daarom heeft hij het niet. “Eppur si muove” is voorbehouden aan natuurkundigen, niet aan politici.

Samsom mijdt de ideologische confrontatie met de VVD omdat hij de zaak niet op de spits wil drijven. Dat heeft hij meer dan eens… uitgelegd. Hij wil koste wat kost dat deze coalitie de rit uitzit en stabiliteit terugkeert in Nederland. Dat lijkt een nobel streven. Maar stel dat het hem lukt. Wat denkt hij dan bij de volgende parlementsverkiezingen te gaan doen? Zeggen dat de samenwerking met de VVD een succes was en het nog een keer willen herhalen? Uitleggen dat het geen succes was maar dat hij er wel vier jaar mee door is gegaan? Welk van de twee opties klinkt het meest aantrekkelijk voor een eventuele PvdA-stemmer? Geen van beide.

Je kunt de olifant in de Kamer niet negeren. De VVD en de PvdA hebben idealen die met elkaar in strijd zijn. En de VVD is aan de winnende hand want die speelt het spel van Samsom niet mee. De VVD grijpt iedere kans aan om de eigen agenda door te drukken. Of het nu gaat om het promoten van de export in Sotsji, of het strafbaar verklaren van illegaliteit. De VVD grijpt de bezuinigingen aan om hun ideaal van de vrije markt en een machteloze kleine overheid te realiseren. Lees: de bestuurders van bedrijven vrij spel te geven. Ewald Engelen, de financieel geograaf die nog wel eens wild om zich heen slaat terwijl hij zich zou kunnen ontpoppen tot de Nederlandse Paul Krugman, onthulde in De Groene dat het bedrijfsleven in 2000 nog 12 procent van de schatkist vulde. In 2013 is dat aandeel teruggebracht tot 4 procent. Het is nu de burger die mag betalen. En dan niet de best betaalden. Wat Samsom zegt te willen voorkomen, is in werkelijkheid allang gebeurd.

De PvdA daarentegen probeert geen idealen te verwezenlijken maar schade te beperken. Dankzij de PvdA kan de VVD niet zo tekeer gaan als tijdens de gedoogcoalitie met de PVV, dat is het verhaal. Mijd het conflict en eis geen overwinningen op, dat is de strategie van Samsom. Alsof we in Oekraïne leven, in plaats van in Nederland.

Je zou denken dat Samsom zich gedeisd houdt omdat de VVD groter is maar het gekke is dat er in de Kamer een – weliswaar minimale – linkse meerderheid is. Tenminste als je D66, zoals Paul de Leeuw, rekent tot ‘rood’. En de ChristenUnie en de Partij voor de Dieren. Daar is wat op af te dingen maar ook wat voor te zeggen. Waar het om gaat is dat de politiek niet zo rechts is als je zou denken. Waarom denken we dat dan wel? Omdat Samsom met al zijn conflictvermijding, die merkwaardig genoeg toch nog tot veel conflicten leidt, de indruk wekt dat het zo is. Hij laat de kiezer daarbij geen keuze. Er is geen andere weg, houdt hij ze voor. Zonder te willen zien dat zijn weg toch echt dood loopt.

Geef een reactie

Laatste reacties (265)