4.360
31

eindredacteur Joop

Francisco van Jole is journalist en eindredacteur van Joop.
Verder is hij politiek commentator bij De Nieuws BV en presentator van Draad, een politieke talkshow in Arminius te Rotterdam.

Hoe De Balie het debat de nek omdraait

De fop-discussie van een mediageil debatcentrum

Misschien heb je het meegekregen. De Balie kondigde aan dat er dinsdagavond op het podium voor een publiek live twee hanen geslacht zouden worden. Dat leverde, zoals de bedoeling was, protesten op van dierenbeschermers. Vervolgens liet De Balie weten dat het slachtfeest niet doorgaat. Het openbaar slachten van dieren is namelijk in strijd met de Warenwet. Dat wist De Balie natuurlijk al langer maar al die tijd deden ze toch net alsof. Een fop-vertoning.

Het is een Geenstijl-methode die snel aan populariteit wint. Je zegt dat je iets gaat doen of vindt en als de reacties binnen zijn roep je ‘haha, lekker nep!’ Die truc smoort ieder debat want iedereen heeft zich druk gemaakt om niks. Er was nooit een serieuze inzet. Pure tijdverspilling. En bij voorkeur roept de poetsenbakkers ook nog dat de mensen die protesteerden ‘hypocriet’ zijn.

Hypocriet. Ik heb een beetje afkeer van het woord. Vooral van het gemak waarmee het gebruikt wordt. Er schuilt een enge manier van denken achter, een soort fundamentalisme. Namelijk de opvatting dat je alleen maar een idee mag koesteren als je daar altijd en tot in het extreme consequent naar handelt. Dat doet natuurlijk niemand. Het hypocriet-woord is het favoriete wapen van hen die zich boven iedere morele verdenking verheven vinden. Want hypocriet-roepers zien zichzelf natuurlijk nooit als hypocriet. Dat komt omdat er achter het roepen een idee-vijandigheid zit en een afkeer van principes. Als je in niks gelooft en nergens naar leeft kun je ook niet hypocriet zijn, denken ze.

Ideeloos en zonder principes, dat is het domein van de opportunisten. En dat zijn dan ook de hardste hypocrisie-roepers. Zoals nu De Balie, het debatcentrum dat, sinds het in handen is gevallen van Veronica-voorzitter Yoeri Albrecht, vooral gericht is op scoren. Dat doet hij heel knap maar je kunt je afvragen of scoringsdrift uiteindelijk leidt tot een gezonde debatcultuur. Scoren doe je alleen aan de oppervlakte.

In een verklaring op de website zegt De Balie dat ze het taboe op de dood aan de kaak wilden stellen. Het taboe dat er dagelijks honderdduizenden dieren worden geslacht in een industriële omgeving zonder dat daar problemen gemaakt van worden.

Ik ben zelf vegetariër, uit principiële overtuiging, en het is goed dat er verborgen dierenleed aan de kaak wordt gesteld. Maar doet De Balie dat? Nee, De Balie vindt het prima als je dieren doodmaakt. “Dat de dood als consequentie niet alleen walgelijk is, maar er ook een zekere schoonheid te vinden is in de verhouding tussen mens en prooi.”

Daarin staat het debatcentrum, in tegenstelling tot wat de grachtengordelbewoners zelf menen, beslist niet alleen. Ga de stad uit, het land in en je komt ze met duizenden tegen. We noemen ze plezierjagers, mannen en soms vrouwen die er van genieten dieren dood te maken. Het zijn onze eigen stierenvechters.

Ik ben op het platteland opgegroeid. Ik ken het plezier van de jongens die ‘s avonds op de polderwegen bewust hazen doodrijden. Ik zie in de stad ook nog wel eens de hondenbezitters die hun roofdieren met plezier achter de parkkonijnen aansturen.

Mensen vinden leed niet van nature afgrijselijk. Nog niet zo lang geleden werd er ook in dit land gejoeld bij openbare terechtstellingen. Tot het besef doordrong dat je dat niet moet doen. Lees bijvoorbeeld dit verslag van een van de laatste openbare terechtstellingen in Nederland, in 1846 in Dordrecht: “tot eere der menschheid zij het gezegd, geen luidruchtig gejoel liet de menigte hooren”.

Na de afkeer van menselijk leed, groeide de afkeer van dierenleed. Dierenbeschermers zetten zich al tijden – en met veel succes – in om misstanden in de vee-industrie aan te pakken. Niemand zit te wachten om door de herinvoering van thuisslachten, zoals De Balie lijkt te willen, de barbaarse toestanden weer te creëren.

Als de haantjes wel ritueel op het podium waren onthoofd rijst de vraag of het publiek in De Balie ervan zou hebben genoten? Zouden de stadsbewoners het fijn vinden er naar te kijken? Als je kijkt naar wat er populair is op video-sites met gruwelijkheden als LiveLeak dan is er zeker publiek voor. Maar zo ja, wat bereik je daar dan mee? Stopt het bij dieren? Of willen we ook wel eens een echte gladiatorwedstrijd zien? In de film mag dat tenslotte ook. Het is een zinloze discussie waar niets goeds uit voort kan komen.

De Balie zegt dat ze mensen willen leren dat het leven gepaard gaat met de dood. Ik kan alleen maar bedenken dat grachtengordelbewoners die zo’n boodschap willen uitdragen zelf kennelijk erg weinig levenservaring hebben. Stap eens uit dat mediageile debatcentrum en ga het land eens in, zou ik zeggen.

Lees ook de vorige opinie van Francisco: Is zeuren over privacy op Facebook hypocriet?

Geef een reactie

Laatste reacties (31)