Laatste update 11:23
886
25

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

Hoe in Rotterdam kampioensfeest en herdenking toch te combineren zijn

De gedachten gaan onwillekeurig uit naar de UEFA cupfinale van 2002, die een paar dagen na de moord op Pim Fortuyn werd gespeeld.

Het bombardement van 14 mei 1940 dat het centrum van Rotterdam totaal verwoestte. Op de voorgrond gevluchte stadsbewoners op de plek waar nu Het Nieuwe Instituut is gevestigd. cc-foto: Het Nieuwe Instituut

Dat de cruciale wedstrijd voor Feyenoord juist op de dag van het bombardement plaatsvindt, is een vervelende samenloop van omstandigheden. De gedachten gaan onwillekeurig uit naar de UEFA cupfinale van 2002, die een paar dagen na de moord op Pim Fortuyn werd gespeeld. In het stadion hing toen een heel bijzondere, geladen sfeer en het voelde alsof de supporters de wedstrijd aan Pim Fortuyn opdroegen.

Giel van Strien stelt voor om de feestelijkheden op het Stadhuisplein middenin de stad alsnog te verplaatsen naar een lokatie buiten de brandgrens. De brandgrens is een specifieke Rotterdamse term. Die markeert het gebied dat als gevolg van het Luftwaffebombardement op 14 mei 1940 verwoest werd. De toen geslagen wond in de stad en de harten van alle oprechte Rotterdammers is nog niet geheeld en daarom mogen volgens Van Strien het Stadhuisplein en de Coolsingel niet herschapen worden in een feestterrein, waar tienduizend uitzinnige fans op grote schermen de match tegen Heracles volgen en de drank rijkelijk vloeit.

Misschien was het achteraf beter geweest om de fans een andere plek te wijzen maar het is nu te laat om uit te wijken. Bovendien moet het mogelijk zijn om feestelijkheden en herdenking te combineren. Het gaat tenslotte op 14 mei niet alleen om de verwoesting maar ook om de herrijzenis van Rotterdam. Het gaat om het gat, dat net zo goed geslagen is in het hart van de Feyenoordfans, maar tegelijkertijd om hun enthousiasme en bezieling die de veerkracht van de stad symboliseren.

Geen moment om te hossen
Het bombardement begon precies om 13.29 uur en duurde bij elkaar een klein kwartier. Dat was genoeg. Daarom luiden op elke veertiende mei tussen 13.29 en 13.39 uur alle klokken binnen de brandgrens. Dat is geen moment om te hossen, te schreeuwen en te dansen. Het moet mogelijk zijn de Feyenoordfans in de juiste stemming voor deze herdenking te brengen. Dat kun je doen met een aangepast programma: Frederique Spigt, Gerard Cox en Lee Towers en misschien nog wel andere artiesten zijn in staat om dat te doen met hun repertoire aan weemoedige liederen over het Rotterdam van vroeger dat nooit meer zijn zal. Die moeten zich dan maar vrij maken voor de goede zaak en het doet er niet toe wat het kost.

Geef ze rond 13 juur een podium. Laat ze na afloop van het klokgelui voor een ontlading zorgen. Zet daarna de feestelijkheden voort maar plaats ze in het teken van het herrezen Rotterdam en de levenswil die hopelijk door de interactie tussen de supporters en het team in het veld tot stand komt. Dat kan als het goed uitpakt tot een zeer indrukwekkende en ontroerende herdenking leiden en ik heb genoeg vertrouwen in het volk van Rotterdam-Zuid om te geloven dat zij verstoringen van het rouwbetoon zelf zullen corrigeren, de harde kern voorop. Voor dit soort zaken wel.

Conductus
Er is een alternatief. Het is mogelijk op het Stadhuisplein het klokgelui te mengen met het muziekwerk Conductus dat de componist Willem Jeths in 2014 specifiek toonzette voor de veertiende mei in Rotterdam. Dit indrukwekkende stuk duurt precies even lang als het bombardement. Je hoeft er het Rotterdams Philharmonisch Orkest niet voor op te laten draven. De geluidsinstallatie van de deejays is er sterk genoeg voor om Conductus tussen de hoge gebouwen van de Coolsingel en het Stadhuisplein te laten opklinken. Dat laat niemand onberoerd. Zeker als je ook nog de klokken hoort luiden. Daar heb je geen scholing in klassieke muziek voor nodig.

Op die manier moet het mogelijk zijn recht te doen aan de herdenking van het bombardement. En als Feyenoord wint, dan geven de scholen bij wijze van zeer grote uitzondering op maandag vrij. Omdat het al zo lang geleden is dat Rotterdam een landskampioen kende. Omdat het blijk geef van een soort herrijzenis. Omdat herrijzenis tot de kern van het hedendaagse Rotterdam behoort.

Daarom doen we op die maandag niet moeilijk.

Beluister hier Conductus


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Nepnieuws

    Een wereld van desinformatie

    Februari 2018


Geef een reactie

Laatste reacties (25)