Laatste update 21:35
1.775
57

Neerlandicus

Neerlandicus. Gepensioneerd docent Nederlands. Oud-afdelingssecretaris en voorzitter PvdA voormalig lid gemeentelijke commissies.

Linksaf willen, rechtsaf gaan

Marktwerking in de zorg en bonus-uitwassen zijn veel kiezers een doorn in het oog. Toch krijgt winstbejag nog steeds alle ruimte

De roep om en kennelijke behoefte aan democratische vernieuwing blijkt zich bij de onlangs gehouden verkiezingen nauwelijks te verhouden tot de gemaakte keuzes. Keuzes waarbij het toch vooral in de richting is gegaan van partijen van wie in dit verband niet zo heel veel te verwachten valt. Wel dient daar onmiddellijk aan te worden toegevoegd dat er onder de diverse partijen maar weinig democratische creativiteit zichtbaar is. Maar goed, de kiezer heeft toch vooral  steun gegeven aan het systeem dat een verdergaande democratisering – meer macht naar het volk – in de weg staat; hij heeft gekozen voor partijen die niet echt te boek staan als toonbeeld van verzet tegen het ongebreideld kapitalisme en de machtsfactoren die daarbij horen.

cc-foto: Roel Wijnants

De vicieuze cirkel waarbij het systeem gericht is op financieel gewin teneinde meer macht te verwerven voor nog meer gewin en nog meer macht, zal binnen het kapitalistische systeem nooit en te nimmer doorbroken worden. Meer macht naar krachten die zich niet tot dit systeem verplicht voelen zal hen bij wie de macht ligt een gruwel zijn. Verwacht dus, zolang de samenleving zich in meerderheid achter die krachten schaart, geen democratische wonderen.

De enige kans op democratische vernieuwing lijkt dan ook gelegen in afnemende macht en invloed van rechts, of zoals de Duitse socioloog Wolfgang Streeck zegt: ‘Zorg dat de democratische politiek weer prevaleert boven de kapitalistische dynamiek.’ De redelijkheid van die opvatting vindt vooralsnog dus niet haar weerklank in politieke keuzes. Valt het dan met die wens tot meer democratie wel mee? Moeten we die aanhoudende en intussen vervelend worden discussie over het referendum maar eens de nek om draaien? Want de kiezer is daar toch niet voor gegaan of weet de rechterhand van de kiezer niet wat de linker doet?

Die linkerhand is trouwens nog verder uit zicht, want ook ten aanzien van de veel gehoorde wens tot minder marktwerking op diverse terreinen is nauwelijks enige consequentie in de politieke keuze waar te nemen. Marktwerking in met name de zorg is voor veel kiezers een doorn in het oog, maar ook bij de commerciële invalshoek van diverse nutsvoorzieningen en het openbaar vervoer worden geregeld vraagtekens gezet. Desondanks geldt ook hier dat de kiezer winstbejag alle ruimte blijft geven. De regelmatige misstanden bij bijvoorbeeld woningcorporaties, de bonusuitwassen bij banken en andere instellingen; het alles wordt door nagenoeg iedereen veroordeeld, maar het systeem dat tot al die misstanden kan leiden wordt door de kiezer tegelijkertijd, weloverwogen of niet, in stand gehouden.

Wie aan al die zaken wat wil veranderen, democratische vernieuwing, terugdringing van marktwerking, uitbannen van bestuurlijke excessen, het weer publiek bezit maken van nutsbedrijven en voorzieningen, moet het kapitalisme temmen. Google belasten, banken her-reguleren, in sociale voorzieningen investeren. Die zal dus andere politieke keuzes moeten maken. Voorlopig hebben we de politieke plaat weer ingekleurd op zo een wijze dat we, al het voorgaande indachtig, geen stap verder komen. Met dank aan een gebrek aan overweging, kennelijk.

Geef een reactie

Laatste reacties (57)