1.701
15

Emeritus hoogleraar Gezondheidszorg

Ivan Wolffers (1948) studeerde af als arts. Sindsdien schrijft hij over medische onderwerpen, variërend van medicijnen tot zijn eigen prostaatkanker. Hij promoveerde in de medische antropologie en werd in 1989 benoemd tot buitengewoon hoogleraar aan de Vrije Universiteit in Amsterdam waar hij tot zijn emeritaat in 2014 Gezondheidszorg en Cultuur doceerde.

I like to teach the world to live in perfect harmony

Het wordt tijd voor een guerrilla tegen de marketing van liquid candy

“I like to teach the world to live in perfect harmony”. Het is het liedje dat in 1971 gemaakt werd om de commercials van Coca Cola te ondersteunen. Als je het hoorde wist je al dat het om coca cola ging. Het was in een tijd dat we nog geen idee hadden hoe schadelijk het regelmatig drinken van suiker bevattende drankjes voor de gezondheid was.

Het was ook de tijd dat als je op een of andere manier wilde laten zien dat je jong was en anders dan je ouders, je coca cola dronk en geen filterkoffie gemaakt met een melitazakje en te veel melk erin. Cola, dat was cool. En Pepsi ook, maar wel wat minder. Ik herinner me dat ik in 1978 drie dagen op een boot had gezeten om van Padang naar Jakarta te reizen. Het was warm. Je sliep nog het best op het dek en voor het drinken werden grote pannen met water gekookt en dat dronken we. Het was lauw. We kwamen aan wal en het eerste dat ik kocht was een flesje Coca Cola dat ik in een keer leeg dronk en ik meende zelfs dat liedje A perfect Harmony te horen. Ik voelde me de hoofdrolspeler in die commercial. Als je dorst hebt drink je cola. Perfect harmony.

Maar suikerhoudende drankjes zijn helemaal niet in harmonie met mensen. Ze zijn in oorlog met ons en in die strijd betalen veel mensen met hun gezondheid. De kans op diabetes2 is groter als je regelmatig zulke frisdranken consumeert.

Frisdranken zijn in verschillende soorten te verkrijgen: cola, sinas, met koolzuur, zonder koolzuur, etcetera. In Nederland wordt per persoon per jaar 93,2 liter frisdrank gedronken. Hiervan bestaat 23% uit koolzuurvrije dranken, zoals vruchtensappen. Waar niet iedereen bij stil staat is dat frisdranken enorme dikmakers zijn. In frisdranken zitten namelijk veel calorieën. Dit zijn allemaal overbodige calorieën. In tegenstelling tot de calorieën die in voeding zitten, zorgen calorieën in frisdranken niet voor een ‘vol’ gevoel. Daarbij komt nog dat frisdranken nauwelijks dorstlessend zijn, waardoor mensen meer frisdrank drinken dan noodzakelijk is. Ze voldoen daarmee volkomen aan de definitie voor junkfood.

Nu is overgewicht op zich niet zo dramatisch, maar wel wat het allemaal teweeg brengt. Het is onder andere een van de beste voorspellers voor het ontwikkelen van diabetes. Je kun rustig zeggen dat van alle mensen die sinds 1971 ‘Perfect Harmony‘ eens per dag meezongen een groeiend aantal diabetes2 kreeg. Ja, ik kon af en toe een colaatje naar binnen slobberen, maar ik heb er in mijn hele leven nog geen zeventig gedronken. Maar daar hebben de marketingcampagnes van de frisdrankindustrie wel iets aan gedaan. Miljarden zijn er geïnvesteerd om kinderen in dagelijkse consumenten te veranderen.

Het was moeilijk wetenschappelijk aan te tonen, want voor goed epidemiologisch onderzoek is er veel nodig, vooral veel geduld. Bovendien had de Amerikaanse frisdrankindustrie een aantal goed betaalde wetenschapers op de payroll staan om die stroom onderzoeken over de schade door frisdrank te ontkrachten. Het belangrijkste argument was daarbij altijd dat mensen die veel frisdrank consumeren ook nog andere dingen doen: weinig bewegen, verkeerd eten. Je kon heus de cola niet overal de schuld van geven. Ze beweerden zelfs dat het drinken van frisdrank in een gezond dieet past. Vrij vertaald: als je verder alles goed doet kun je met mate en een gerust hart cola drinken.

Wat een onzinargument dat het de schuld van de cola niet is. Het gaat om een totale leefstijl en frisdrank maakt daar deel van uit en is dus ook deels verantwoordelijk voor het probleem, en suiker bevattende drankjes voor een groot deel. Van dat probleem willen we af, maar er zijn nog steeds zat onderzoekers die hun vingers niet willen branden door duidelijke uitspraken te doen of die zelfs graag onderzoek doen voor producenten.

Er zijn ook genoeg genuanceerde politici die met iedereen vrienden willen blijven en beweren dat het een eigen vrije keus is om cola te drinken en dat er verder niets aan te doen valt behalve wilskracht tonen. Ha ha, in een wereld waar jaarlijks miljarden worden uitgegeven aan deze goedkope producten die nooit ver weg zijn: at arms´ length is het beleid van Coca Cola, dat ook cola-automaten op scholen en ziekenhuizen heeft staan. En dat terwijl we weten dat er meerdere mogelijkheden zijn om het consumptiegedrag van met name kinderen te veranderen.

Als het allemaal door de laksheid van de overheid en de onverschilligheid van de medische wetenschap niet helpt dan moeten we het zelf gaan doen. Guerrilla voeren tegen de marketing van liquid candy, vloeibaar snoep, zoals men het in de VS noemt. Bekijk daarom dit filmpje, maak het onderdeel van het onderwijsmateriaal op scholen, deel het een paar keer, laat het zien in het jeugdjournaal. Op de klanken van ‘A world in harmony’ onderwijzen artsen en patiënten in dit filmpje iets anders dan cola drinken.

Je ziet tussen die artsen ook Dr David Katz, een van de grote deskundigen op het gebied van preventie meezingen. Ik wil ook best mee zingen. Waar kan het?


Het laatste boek van Ivan Wolffers is ‘Als de tijd voor altijd stil zou staan

Volg Ivan Wolffers ook op Twitter
Ivan schrijft voor Joop regelmatig een Gezond Weetje: 
klik hier voor een overzicht


Laatste publicatie van IvanWolffers

  • Broer van God

    Oktober 2017


Geef een reactie

Laatste reacties (15)