6.882
74

Voormalig parlementair verslaggever

Ik heb geruime tijd gewerkt als politiek verslaggever en correspondent Brussel van het ANP. Daarna heb ik onder meer gepubliceerd op de The Postonline, Historiek en Frontbencher. Ook verschenen er enkele boeken van mij. ‘Van verzuiling tot versplintering’ uit 2015 is het laatste.

Iedereen wacht op Pieter Omtzigt

Zo lang hij zich verzet tegen een voortgezet premierschap van Rutte komt er geen nieuw kabinet

CDA’er Pieter Omtzigt is de laatste jaren uitgegroeid tot het ideale Kamerlid. Hoewel lid van een regeringspartij geldt hij als superkritisch, onafhankelijk en wars van politieke spelletjes. Bij het blootleggen van het toeslagenschandaal, een van de meest ingrijpende politieke affaires van de laatste jaren, speelde hij een hoofdrol.

In de zomer van vorig jaar slaagde Omtzigt er bijna in lijsttrekker van zijn partij te worden. Met zeer nipt verschil werd hij verslagen door Hugo de Jonge, die niet lang daarna zijn functie weer overdroeg aan Wopke Hoekstra. Omtzigt kwam als tweede op de CDA-lijst te staan en haalde op 17 maart ruim 342.000 voorkeurstemmen.

Omtzigt
Screenshot: OP1

Zelf was hij overigens niet aanwezig tijdens het bekendmaken van de uitslag. Omtzigt zit namelijk thuis, al vele weken inmiddels, want hij is overwerkt. Niettemin blijft hij de gemoederen op het Binnenhof nadrukkelijk bezighouden, zeker nadat gewezen verkenner Kajsa Ollongren per ongeluk een tekst liet uitlekken met de woorden ‘Omtzigt, functie elders’. Een Kamerdebat hierover kostte premier Mark Rutte, die het met de verkenners gehad bleek te hebben over het wegpromoveren van het lastige Kamerlid, bijna de politieke kop.

De praktisch heilig verklaarde Omtzigt mag er dus al geruime tijd niet bij zijn in politiek Den Haag, hij bepaalt voor een belangrijk deel wel de loop van de gebeurtenissen. Want Omtzigt wil niet – zo neemt althans iedereen aan – in één kabinet met de door hem als een machtswellusteling beschouwde VVD-leider Rutte. En omdat de VVD aan Rutte vasthoudt, lijkt er een patstelling te zijn ontstaan. Want zonder CDA is Rutte IV vrijwel onmogelijk. En zonder Omtzigt kan het CDA niet verder.

Hoe moet dat nu? Volgens het weekblad Elsevier staat Omtzigt op het punt te breken met zijn partij. Hij zou zich tegengewerkt voelen door de top ervan. Partijleider Hoekstra en interim-partijvoorzitter Marnix van Rij schijnen al diverse malen bij Omtzigt in Enschede op bezoek te zijn geweest in een poging hem tot andere gedachten te brengen. Ze zouden hem het vicepremierschap hebben aangeboden en kennelijk ook gezegd hebben dat hij fractievoorzitter mag worden. Maar Omtzigt geeft vooralsnog geen positieve signalen af, eerder negatieve.

Elsevier baseert zijn verhaal op anonieme ‘bronnen in het CDA’, dus terughoudendheid is hier op zijn plaats. Temeer daar andere media het nieuws blijkbaar niet bevestigd kunnen krijgen. Vast staat wel dat Omtzigt de sleutel voor de kabinetsformatie in handen heeft. Want zo lang hij zich verzet tegen een voortgezet premierschap van Rutte komt er geen nieuw kabinet. Hoekstra, Van Rij en andere hooggeplaatste CDA’ers durven het blijkbaar niet aan een beslissing te forceren. Zij wachten af. En zo wacht heel Den Haag op wat Pieter Omtzigt doet.

Stel nu eens dat die inderdaad voor zichzelf begint. Hoeveel van zijn fractiegenoten zouden hem dan volgen? Vermoedelijk niet erg veel, want CDA’ers zijn van nature gezagsgetrouw. Anderzijds: Omtzigt is wel erg populair bij de kiezers, ook bij hen die zich niet tot het CDA-electoraat rekenen. Bij verkiezingen, zo heeft een opiniepeiler wel eens uitgezocht, zou een door hem geleide lijst goed zijn voor meer dan twintig zetels.  Dat niveau lijkt voor het CDA voorlopig niet haalbaar, misschien wel nooit meer.

Maar zou Omtzigt echt bereid zijn zich af te scheiden? Hij zit al sinds 2003 vrijwel onafgebroken in de Tweede Kamer voor de christendemocraten. Ook maakt hij namens de partij deel uit van de parlementaire assemblee van de Raad van Europa (niet te verwarren met de EU). Hij heeft dus veel aan het CDA te danken. En Omtzigt mag zich de laatste tijd dan wel hebben ontpopt als een revolutionaire houwdegen, de afgelopen jaren deed hij steeds braaf wat het CDA wilde. Hij legde zich neer bij alle compromissen die deze partij sloot. Hij verleende steun aan de kabinetten Balkende II t/m IV en aan Rutte I en III. Niet aan Rutte II, want toen zat zijn partij in de oppositie.

Nogal wat Binnenhofwatchers zien Omtzigt als een politicus die zich vooral thuis voelt in een oppositierol, want dan kan hij bewindslieden onbelemmerd de maat nemen, zonder zich om de positie van het kabinet te hoeven bekommeren. Of de meeste andere CDA’ers ook liever buiten de coalitie blijven is echter de vraag. Hoekstra in elk geval niet.

Geef een reactie

Laatste reacties (74)