Laatste update 14:27
1.467
46

Stadssocioloog en arbeidssocioloog

Lotte Kaaij is afgestudeerd als stadssocioloog en arbeidssocioloog aan de Universiteit van Amsterdam (Bsc). Momenteel studeert zij af voor haar masteropleiding Bestuurskunde aan de Vrije Universiteit Amsterdam met haar thesis over de invloed van nationale identiteit en cultuur op organisationele werkpraktijken, nationale welvaartstaatregimes en lokale welvaartstaatregimes en de dynamiek hiertussen.

In hoeverre is kindermishandeling niet gewoon systeemmishandeling?

Zijn problemen als schulden en verwaarlozing van kinderen wel de problemen van mensen zelf als het vooral het systeem is dat ze in de hand werkt?

In Nederland wonen momenteel 400.000 kinderen in armoede. Volgens het CBS leven er verder 2,5 miljoen mensen onder de armoedegrens. In vijf jaar tijd is dit aantal met één procent toegenomen. Daarnaast is door de crisis het aantal huishoudens met problematische schulden opgelopen van 1 op de 7 huishoudens tot gemiddeld 1 op de 5 huishoudens. Dit houdt in dat in ieder zijn directe omgeving ongeveer 1 van de 5 bevriende gezinnen in het geheim kampt met serieuze schulden. Gemiddeld hebben zij zo’n 40.000 euro schuld per gezin. Dat heeft zijn invloed op alle facetten van het leven van deze mensen. Het beperkt hen en hun kinderen om zich volop te ontplooien en het zadelt de kinderen bij geboorte al op met een achterstand.

Steeds meer arme kinderen
Het aantal kinderen in armoede en huishoudens met grote schulden en de gemiddelde grootte van de schuld neemt alleen maar toe. Het is dus niet een ontwikkeling die al gestopt is. Hoopvol nieuws in de kranten over een stijging van twee procent van de economie neemt niet weg dat het huishoudboekje van de middenklasse voortschrijdend wegzakt in de min. Iets gaat hier niet goed, zou een normaal redenerend mens denken.

Waanzin is compleet
Maar het kan nog erger. Wat schetst mijn verbazing: onlangs werd duidelijk dat dit jaar wederom (!) het aantal miljonairs in Nederland is toegenomen. De waanzin is compleet. Hoe stuitend is het dat wij dit als samenleving toestaan. Hoe kunnen wij onszelf in de spiegel aankijken als wij het zomaar laten gebeuren dat onder de coalitie PvdA-VVD de kloof tussen arm en rijk zo toeneemt. Hoe kan het dat ondertussen de huren van arme mensen stijgen met vier procent per jaar, zonder dat er gekeken wordt hoe hoog de huur al is? Tegelijkertijd wordt de huurtoeslag in Nederland al vijf jaar afgebouwd. Ik kan er gewoon niet bij dat niemand in actie komt. We zijn als lamgeslagen vogeltjes, die zich stilletjes laten afvoeren naar de slachtbank.

6493457355_cbcfd33c39_zHoe kan het dat een partij als de Partij van de Arbeid, oorspronkelijk bedoeld voor de werkende klasse, al twintig jaar zijn idealen te grabbel gooit? Hoe kan het dat de VVD huiseigenaren kan lokken met het behoud van de hypotheekrenteaftrek, zodat ze vervolgens de één procent rijken kan spekken en zelfs kan vergroten naar drie procent? Jan Modaal met zijn koophuis van 200.000 euro is echt niet beter af met VVD-beleid. Een klein beetje hypotheekaftrek weegt niet op tegen de complete afbraak van de rechtszekerheid op het gebied van sociale voorzieningen waar de VVD met als partner de PvdA in staat toe is geweest de afgelopen vijf jaar.

Minachting voor hardwerkende Nederlanders
Misschien dat we zo vaak in brede termen hebben gepraat over concepten als ‘de kloof tussen arm en rijk’ en de ‘tweedeling in de maatschappij’ dat we vergeten zijn om deze cijfers daadwerkelijk te zien voor wat ze zijn: een complete minachting voor het gewone volk. In het korte tijdsbestek van een mensenleven weet de vermogende klasse zijn bezit te verdubbelen.
We laten onze werknemersrechten uithollen door lege retoriek en we laten ons verdelen met maar een doel: het breken van de onderlinge solidariteit en de slagvaardigheid van de in feite grotere gemeenschap van normale hardwerkende Nederlanders.

Al deze feiten opsommende kwam er bij mij een gedachte op. In hoeverre valt het ouders te verwijten dat hun kinderen niet krijgen wat ze horen te krijgen als de huur van sociale huurwoningen inmiddels is gestegen naar gemiddeld vijfhonderd euro per maand, het sociale minimum is gedaald naar negenhonderd euro en de energiekosten alleen maar toenemen? In hoeverre is kindermishandeling in de vorm van verwaarlozing, waarbij de Jeugdzorg ingrijpt, iets wat de ouders is aan te rekenen, en in hoeverre hebben wij niet te maken met een vorm van systematische staatsmishandeling?

Symptoombestrijding
Staatssecretaris Jetta Klijnsma heeft aangekondigd iets te gaan doen aan de harde hand van de Belastingdienst bij schulden. De Belastingdienst houdt vaak effectieve schuldhulpverlening tegen, zo blijkt, omdat ze als eerste aanspraak maakt op eventuele inkomsten. Daarbij zorgt de mislukte digitalisering van de Belastingdienst voor een guerilla-oorlog aan aanslagen, spookbewoners, heffingen en verkeerd berekende eindafrekeningen. Zo maakt de Belastingdienst een oplossing voor de mensen in zwaar weer onmogelijk. In Den Haag wordt op datzelfde moment door PvdA-wethouders besloten om de schulden van jongeren in deze gemeente, vaak oplopend tot 10.000 euro, op te kopen en ze een plan aan te bieden. In mijn ogen is dit symptoombestrijding.

Wankelend sociaal stelsel
Want het ware probleem ligt bij het wankelende sociale stelsel waarbij rechten en plichten in snel oplopend tempo veranderen, waardoor een gemiddeld gezin inmiddels geen flauw idee meer heeft waar het op moeten anticiperen. Indicaties van kinderen met een beperking worden ingetrokken, een eigen bijdrage kan zomaar heel erg stijgen evenals de huren, aangezien de wetgeving tegen scheefwonen ook het verhogen van de huur van ‘normale’ marktconforme huren mogelijk maakt.

Wat volgt is onzekerheid en angst bij mensen, hun bestaanszekerheid wordt afgebroken. Wie op de ene dag een goedbetaalde baan heeft, kan de volgende dag op straat komen te staan en alles kwijt zijn. Van de bovenste tree naar de onderste tree wordt in deze flexibele arbeidsmarkt steeds makkelijker gemaakt.

Is kindermishandeling niet gewoon systeemmishandeling
In hoeverre zijn schulden dan nog de problemen van mensen zelf, of überhaupt zelf veroorzaakt, als het hele systeem schulden in de hand werkt. In hoeverre valt het iemand aan te rekenen dat hij niet meer weet waar hij aan toe is? En in hoeverre valt het een ouder aan te rekenen dat zijn kind hier vervolgens onder lijdt? Mijn vraag is dus: In hoeverre is kindermishandeling niet gewoon systeemmishandeling? Hoe scheef voelt het dat Jeugdzorg aan de ene kant kinderen uit huis plaatst, dat woningcorporaties samen met de politie gezinnen uit huis zetten terwijl het juist door het systeem komt dat zich tegen hen keert?

Misschien dat de PvdA, die zich zo vlak voor verkiezingstijd weer om de schuldenaren lijkt te bekommeren, bij zichzelf te rade zou moeten gaan om te onderzoeken in hoeverre zij zelf bijdraagt aan de schuldproblematiek. Misschien dat de aanpak van kindermishandeling, kinderarmoede en huisuitzettingen meer zou moeten gaan bestaan uit het duidelijk maken van regelingen, het rechtszeker maken van regelingen, zodat mensen een duidelijk plan kunnen trekken om zichzelf uit de puinhoop te halen. Misschien dat als mensen eens weten waar ze aan toe zijn voor de komende tien jaar, dat het in ieder geval al een stuk overzichtelijker voor hen wordt. Want nu weet de gemiddelde Nederlandse burger nooit welke regeling of voorziening nu weer op de schop gaat.

Beeld: PvdA

Geef een reactie

Laatste reacties (46)