853
6

Bio: Hadi Asghari is promovendus aan de Technische Universiteit Delft waar hij economisch onderzoek doet naar cybersecurity. Voordat hij in 2007 naar Nederland kwam werkte hij als software ontwikkelaar in Teheran, waar hij ook zijn bachelordiploma behaalde.

Iran: Het onstilbare verlangen naar vreedzame verandering

Iraniër geeft visie van binnenuit over de verkiezingen ...Rohani kan het meest onafhankelijk opereren

De recente ontwikkelingen in Iran zijn verbijsterend voor zowel Iraniërs als niet-Iraniërs. In dit opiniestuk zal ik, als Iraniër die in Nederland woont en de hervormingsbeweging in Iran steunt, een blik van binnen uit geven over de gebeurtenissen van de afgelopen week.

Nadat bekend werd dat Dr. Hassan Rohani is gekozen als nieuwe president, zag ik Teheran en andere Iraanse steden eindelijk weer eens in extreme blijheid. De beelden heb je vast in de media gezien. Deze foto’s van Arash Ashoorinia geven een goed beeld van de sfeer, en ze vormen een groot contrast met de sfeer in het land toen ik het voor het laatst bezocht in januari.

De blijheid wordt grotendeels veroorzaakt doordat de verkiezing van Rohani, die werd gesteund door alle hervormingsgezinden, totaal onverwacht kwam. Dit kwam door twee grote verrassingen afgelopen vrijdag: Ten eerste besloot een zeer groot deel van de bevolking te gaan stemmen (>70%), en ten tweede heeft de opperste Leider deze keer besloten de verkiezingsuitslag te respecteren.

Dit eerste is belangrijk omdat nog geen week geleden de meeste mensen niet wilden gaan stemmen. Het trauma van de fraude en keiharde onderdrukking na de vorige verkiezingen was immers groot. Zelf was ik er voorstander van wel te gaan stemmen om met een sterke collectieve eenheid de wil te tonen om op vredige wijze de machtsstructuur van Iran te veranderen. En ik ben van mening dat hiervoor zelfs de kleinste mogelijkheid moet worden gebruikt. Maar voor veel mensen was het emotioneel een zeer zware beslissing om te gaan stemmen.

Over de reden waarom de opperste leider deze keer heeft besloten de verkiezingsuitslag te respecteren, kunnen we slechts speculeren. Wellicht waren de kosten van het frauderen tijdens de vorige verkiezingen te hoog. De fraude in 2009 resulteerde in langdurige protesten die bekend zijn geworden als de Groene Beweging. De keiharde onderdrukking die plaatsvond zorgde voor interne ruzie in het centrum van de macht en eindigde uiteindelijk met het huisarrest van twee van de oprichters van de Iraanse islamitische republiek, Mousavi en Karoubi. Hier werd echter weinig mee gewonnen: Ahmadinejad, een gevaarlijk incompetent figuur, kon aan de macht blijven waardoor Iran internationaal voor schut stond, de economie werd vernietigd en het vertrouwen van het volk totaal is verdwenen. Het feit dat de stemmen ditmaal wel telden, toont een positieve verandering van strategie, wat daarvoor de redenen ook zijn.[*]

Hoofdpunten

Om meer context te creëren zet ik hier kort de hoofdpunten van de campagne van Rohani uiteen:

* De economie op orde brengen door het creëren van meer banen en het stimuleren van bedrijven. Hierin wordt hij gesteund door veel technocraten.

* De sleutel van de rationaliteit terugbrengen in het overheidshandelen. Zie het onderstaande beeld waarin hij letterlijk een sleutel toont.

* Het beëindigen van de internationale sancties tegen Iran, door transparanter te zijn, vertrouwen te winnen van andere landen en confrontatie te vermijden.

* Het beëindigen van de repressieve veiligheidssfeer in het land, voornamelijk door het stoppen van arrestaties, bijvoorbeeld van vrouwen die zich niet kuis genoeg kleden, het vrijlaten van politieke gevangenen en een vrijere pers.

Woorden en daden kunnen van elkaar verschillen, maar zelfs deze woorden waren tot een aantal weken geleden absoluut taboe in de Iraanse politiek. Deze woorden vonden nu hun weerklank bij de hervormingsgezinde groepen die zich vanaf mei begonnen te vormen toen het grote publiek nog bang was om te gaan stemmen. Ali Honari, een collega promovendus aan de Vrije Universiteit, die onderzoek doet naar de publieke opinie omtrent de verkiezingen, zei een aantal weken geleden nog dit: “Het Iraanse volk smacht ernaar om zijn mening te laten horen en om op vreedzame wijze deel te nemen aan publieke discussies. De steun die een aantal dagen voor de verkiezingen door de twee belangrijkste hervormingsleiders Khatami en Rafsanjani werd uitgesproken voor Rohani, was de katalysator om het volk massaal te laten stemmen.”

Ik begrijp dat in de seculiere westerse wereld velen sceptisch staan tegenover een geestelijke die een ‘hervormer’ zou zijn. Er is echter een belangrijk element van het Sjiitisch geloof dat hierbij moet worden bezien: Niet-geestelijken zijn verplicht een Groot-ayatollah te volgen, maar geestelijken zijn juist verplicht hun eigen interpretatie van de Islam te volgen. Paradoxaal genoeg maakt dit van Rohani dus de kandidaat die het meest onafhankelijk kan opereren van de officiële theocratische leer. Daarbij komt nog dat hij in belangrijke delen van de Iraanse samenleving juist vertrouwen kan winnen door de sociale status als geestelijke. Zoals dat bijvoorbeeld ook geldt voor het hebben van een universitaire graad. Die hij trouwens ook heeft, hij is gepromoveerd in de rechten aan de Glasgow Caledonian University.

Ik wil niet naïef of te optimistisch overkomen: het Iraanse volk heeft nog moeilijke jaren voor de boeg. Het zal niet makkelijk zijn gezond verstand en rationeel denken terug te brengen in het bestuur van het land, zowel nationaal als internationaal. Maar ik ben zeer hoopvol dat een belangrijke eerste stap in de goede richting is genomen.

[Voetnoot *] De grappigste slogan die zaterdagnacht werd gebruikt om deze win-win situatie te vatten was ongetwijfeld: “dictator, dictator, dank je wel, dank je wel”.

De tekst is vertaald door René Mahieu.

Geef een reactie

Laatste reacties (6)