1.637
12

Emeritus hoogleraar Gezondheidszorg

Ivan Wolffers (1948) studeerde af als arts. Sindsdien schrijft hij over medische onderwerpen, variƫrend van medicijnen tot zijn eigen prostaatkanker. Hij promoveerde in de medische antropologie en werd in 1989 benoemd tot buitengewoon hoogleraar aan de Vrije Universiteit in Amsterdam waar hij tot zijn emeritaat in 2014 Gezondheidszorg en Cultuur doceerde.

Jezelf traditioneel volvreten beschadigt meer dan je denkt

Iedere dag een gezond weetje. Vandaag: Onregelmatig eten en de basisklok

Ivan Wolffers schrijft elke dag een gezond weetje, gebaseerd op onderzoeken met merkwaardige en soms ongelofelijke uitkomsten. Door de weetjes van Wolffers leer je van alles over bijvoorbeeld verschillende ziektes, medicijngebruik en gezond afvallen, maar ook over de vaak komische verschillen tussen mannen en vrouwen.

Het eerste dagje eten hebben we erop zitten. Drie dagen lang hebben we de winkels platgelopen om te zorgen dat we niets te kort komen en een deel daarvan hebben we inmiddels naar binnen gewerkt. Het is te merken, want in december worden we gemiddeld een halve kilo zwaarder. Deskundigen doen onderzoek naar explosies van voedselopname zoals we die tijdens de decemberfeesten meemaken en denken dat het allemaal niet alleen maar gaat om de enorme hoeveelheid calorieën die we naar binnen werken, maar ook om het onregelmatige eetpatroon. Dat delen kerstfeestvierders met mensen met jetlag, met mensen die nachtdiensten draaien en met degenen die ’s nachts nog van alles snacken. We brengen daarmee onze tijdsklok in de war.

Er is een basis tijdsklok (in dokterspraat wordt dat het circadiaans ritme genoemd) die samenhangt met het zonlicht. Het is als het ware de moeder van alle tijdsklokken. Daarnaast zijn er een aantal andere ritmes in het lichaam die daarmee weer nauw samenhangen. Eén van die ritmes is het eetritme en we kunnen door onregelmatig eten de basisklok beschadigen. Andersom zorgt een beschadigde basisklok voor een verstoord eetritme. Vermoed wordt dat daarom nachtmensen die tot laat doorgaan met eten grotere kans hebben op overgewicht.

De basisklok kunnen we in de hersenen aanwijzen (het zit in de supercharismatische kern), maar het eetritme zit overal in het lichaam en stuurt het zo effectief opnemen van voedsel als het er is. Het onderzoek laat bij muizen zien hoe de eetklok op moleculair niveau werkt. Er is één molecuul PKCy dat ervoor zorgt dat de eetklok goed wordt bestuurd. Muizen waarbij de aanmaak van PKCy verhinderd wordt kunnen altijd wel eten. PKCy verbindt de basis tijdklok met het eet ritme en zorgt voor een soort reset. Alleen uitwendige omstandigheden kunnen zorgen dat we dan toch eten.

Mochten de resultaten met muizen opgaan voor mensen (en dat is geen gekke veronderstelling), dan verstoren we de klok stevig met onregelmatige diensten, dagen waarop er 24 per dag overal eten staat, we ons dodelijk vervelen, niet weten wat we nog moeten zeggen tegen voortdurend gezelschap én het zoete, vette eten ook maar steeds in onze mond te stoppen.

Gaan we vandaag weer een dag tegemoet om onszelf te verwennen? Het is immers overal ter wereld crisis, maar thuis is er gelukkig nog overvloed; laten we ons daarmee troosten. Wachten we tot januari en zullen we dan wel flink naar de sportschool gaan en de toetjes weer laten staan?

Zijn er geen trucjes om de klok te resetten? Nee, de onderzoekers kunnen ons daar niet bij helpen. Kom op, laten we ons dan maar klaarmaken voor nog een dagje onregelmatige dienst. Ik had me voorgenomen een korte cursus ‘Hoe overleef ik de kerstdagen’ te schrijven en ik vermoed dat het slim is om wat meer naar buiten te gaan, te bewegen en te zien of je je gewoon aan je normale eettijden kunt houden.


Volg Ivan Wolffers ook op Twitter
Het vorige weetje: Weg met de dikke Kerstman

Het meest recente boek van Ivan Wolffers is: Reisgezel


Laatste publicatie van IvanWolffers

  • Broer van God

    Oktober 2017


Geef een reactie

Laatste reacties (12)