2.600
32

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

Kabinet bouwt brug naar de negentiende eeuw

Wat nog ontbrak is de grootschalige terugkeer van een keur aan geslachtsziektes 

Bijna iedereen is het al lang vergeten maar het motto van het kabinet Rutte II is bruggen slaan. Onduidelijk was tot nog toe waar die brug dan naar toe moest leiden. Nu niet meer. Zij overspant de twintigste eeuw en brengt de passanten rechtstreeks naar de negentiende.

Van 1897 tot 1901 zetelde in Den Haag een regering van welwillende liberale heren, die zich aanduidden als “het kabinet van de sociale rechtvaardigheid”.  Ze brachten onder meer de leerplicht tot stand en een ongevallenwet, die je met wat goede wil zou kunnen aanduiden als een voorloper van de WAO en de WIA. De werkgevers schrokken daar zo van dat zij hun eerste belangenorganisaties in het leven riepen.

Het zou helemaal niet zo gek zijn om in ieder geval voor Nederland de hele twintigste eeuw aan te duiden als de eeuw van de sociale rechtvaardigheid, want het hele stelsel van regelingen – ziekenfonds, werklozenverzekering, pensioenen, cao’s, studiebeurzen, ontslagbescherming, bouw van betaalbare woningen door de overheid enzovoorts – is in die tijd tot stand gebracht. Wie deden dat in de praktijk? Wie hadden de regie in handen? Dat waren de christendemocraten, meestal met steun van de liberalen. De PvdA mag de AOW op zijn conto schrijven maar niet zo heel erg verschrikkelijk meer.
En dat wordt nu allemaal afgebroken. Met maatregel na maatregel wordt het Nederlandse volk de brug op gedreven terug in de richting van de negentiende eeuw. Ga maar na: door het uitkleden van de WW brengt ontslag je in acute financiële moeilijkheden, tenzij je binnen een paar maanden een baan vindt op je oude niveau. Dankzij Van Rijns nieuwe zorgstelsel worden bejaarde echtparen van elkaar gescheiden zodra een van hen het verzorgingshuis in mag. Iedereen is gelijk voor de wet, maar rechtsbijstand is binnenkort alleen nog maar betaalbaar voor de betere middenklasse en hoger.  Allemaal horrorverhalen die twintigste eeuwse kindertjes uit de geschiedenisles kenden, maar die nu door het kabinet worden gepresenteerd als een gewenste realiteit.

Wat nog ontbrak – fans van de oude film “Keetje Tippel” weten het, evenals de lezers van het boek waarop de film is gebaseerd, Neel Doffs Dagen van Honger en Ellende – is de grootschalige terugkeer van een keur aan geslachtsziektes.

Die kregen de Nederlandse artsen in de twintigste eeuw prima onder controle. Hoe? Je kon altijd gratis terecht bij de GGD en nog door de achterdeur ook. Geslachtsziekten ontstaan veelal door vormen van vrijetijdsbesteding die je voor je partner en je verloofde liever verborgen houdt. De Nederlandse artsen stelden de volksgezondheid boven de moraal en stopten de verspreiding van druiper, syfilis en aanverwante kwalen liever dan dat zij de lijders streng op hun zonden wezen. Dáárom ontdekken hun hedendaagse opvolgers zo weinig geslachtsziekten bij wie heden ten dage door die achterdeur bij de GGD naar binnen sluipt.

Als je voortaan voor zo’n onderzoek naar geslachtsziekten moet betalen, als je bij de deur moet pinnen, als er anderhalf jaar later zo’n brief binnenkomt van de ziektekostenverzekering – althans als je dat vreest – met uitleg over wat er van je eigen risico afgaat en waarom, dan gaan mensen met angst voor zo’n ziekte de dokter weer mijden. Dat kun je op je vingers uittellen. Dan keren deze kwalen weer terug in het circuit van de commerciële seks. En vandaar dringen ze dan door bij de gewone bevolking.

Wat? Zijn ze daar niet meer, zoals de staatssecretaris schijnt te denken? Is de Nederlandse prostitutie zo schoon? Net als in de negentiende eeuw maakt men veel misbaar over vrouwenhandel, toen “handel in blanke slavinnen genoemd”, maar komt van de bestrijding weinig terecht. Je denkt toch niet dat zo’n pooier of zo’n handelaar “zijn” vrouwen naar de GGD stuurt als daar een prijskaartje aan hangt? Maar dat telt niet voor de bruggenbouwers naar de negentiende eeuw. Een geslachtsziekte is de eigen verantwoordelijkheid van de hoerenloper en als hij die op zijn onwetende partner overbrengt, is dat het onvermijdelijk gevolg van dit principe.

Zouden de bewindslieden van Rutte II deze mentaliteit, deze aanpak, deze visie, deze terugkeer naar het verleden nu ook prediken in de Raad van Ministers van de Europese Unie? Dan is het maar gelukkig dat Nederland daar zo weinig stemmen heeft. Rutte II, het kabinet van de sociale onrechtvaardigheid richt hier in Nederland al genoeg aan. 

Bekijk hier de trailer van Keetje Tippel.

Lees hier online Dagen van Honger en Ellende van Neel Doff.

Beluister dit opiniestuk hier 


Volg Han ook op Twitter

Het nieuwste boek van Han is De Mooiste Jaren van Nederland (1950-2000)


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Nepnieuws

    Een wereld van desinformatie

    Februari 2018


Geef een reactie

Laatste reacties (32)