1.932
42

Historicus

Maarten Middelkoop studeerde geschiedenis in Groningen. Hij woonde een jaar in Belgrado, een decennium in Londen en nu in Antwerpen. Hij schrijft af en toe een column.

Kiezersbedrog is gewoon keihard illegaal

Niks in de Wet Oneerlijke Handelspraktijken – waar misleidende reclame onder valt – suggereert dat politieke partijen vrijgesteld zijn

Kiezersbedrog door de regenten in Den Haag – we liggen er niet wakker van. Als we dat wel deden, zouden we nooit meer slapen. Dagelijks, wekelijks, gaan er verkiezingsbeloftes aan gruzelementen in de achterkamertjes en wandelgangen van het Binnenhof. Regeringspartijen zijn de stier in de porseleinwinkel van hun eigen verkiezingsprogramma. Geen sierbord, geen kopje blijft er heel.

Voorbeeld: de aankondiging – donderdag – dat bajesklanten hun bajesverblijf zelf moeten gaan bekostigen. Gevangenen zullen voor het eerst in meer dan 150 jaar rechtsgeschiedenis onderworpen worden aan een straf die niet in hun vonnis staat. Stond dit verstrekkende idee dan in ieder geval in de verkiezingsprogramma’s van PvdA en VVD? Dóe toch niet zo gek, sufkop. Maar natuurlijk niet. Beide verkiezingsprogramma’s beschrijven ándere juridische maatregelen – tot in detail zelfs – maar niet dit. Ook niet zijdelings. Ook niet in algemene bewoordingen.

Zo sneuvelen de beloftes bij bosjes maar weet u wat ik het rare vind? Niet de gebroken beloftes – dat hoort nou eenmaal bij onze politieke cultuur – maar úw reactie daarop, die is gek. En mijn reactie natuurlijk. De mijne net zo goed.

De reactie van het Nederlandse volk, van ons, is er één van berusting, van schouderophalen, van af een toe een cynische zucht: zo’n oppervlákkige zucht dan, vanuit de borst, niet de buik. Een zucht die zegt: tsja, kiezersbedrog, pretty it ain’t, maar wat doe je d’ran.

Er valt wat aan te doen – áls de politieke wil er is; als we ons scepticisme op de waakvlam durven te zetten. En ik stel hier dus niet voor dat we maar meteen – om ons doel te bereiken – met een Havanna-sigaar in de mondhoek een kommunistiese kampanje van bommen en aanslagen opzetten. De jaren zeventig liggen achter ons.

Ook een demonstratie lijkt me niks: te weinig parkeergelegenheid rond de Dam.

Dus misschien is zo’n gevalletje met handtekeningen, hoe heet het, zo’n burgerforum, een idee. Maar dan dus géén forum tegen de EU, maar tegen die ontzaglijk veel grotere belemmering voor de Nederlandse democratie – kiezersbedrog.

Stappenplan: vindt een charismatische woordvoerder voor dit burgerinitiatief. (Hier val ik af. Ik klap dicht als er meer dan drie man naar me kijkt.) Stap twee: ontfutsel Matthijs van N. een uitnodiging voor DWDD – desnoods onder valse voorwendselen. Drie: de rest van Nederland kijkt eerst gezellig mee voor de buis op de bank, en rent daarna de trap op, de studeerkamer in, om, op zijn/haar bureaustoel met wieltjes, zijn/haar digitale handtekening te zetten. Vier: de politiek slaat steil achterover van alle handtekeningen en stelt kiezersbedrog onmiddellijk strafbaar.

Hm, eens kijken, dat nummertje vier, daar zal het plan wel stuklopen, denkt u ook niet? Politici die hun eigen macht beknotten: lijkt me niet.

Oké, goed, er is nog een andere optie – de meest interessante optie; het schoot me dit weekend te binnen, zomaar. Typisch zo’n onverwacht idee, dat op het eerste oog zó radicaal lijkt, zó drastisch nieuw en revolutionair, dat je bijna zeker weet dat het niets is: wat als kiezersbedrog onder de wet op misleidende reclame zou vallen? Op misleidende reclame staan boetes tot €45.000. Pér overtreding. Het is keihard illegaal.

Dus meteen online de info erbij gezocht, en inderdaad: niks in de Wet Oneerlijke Handelspraktijken – waar misleidende reclame onder valt – suggereert dat politieke partijen vrijgesteld zijn. Politici verlenen – net als bedrijven – een dienst aan hun klanten (de kiezers); en diensten vallen onder de Wet OHP. Ze mogen niet aangeboden worden met misleidende reclame. Er zijn zelfs wel eens politieke partijen wegens misleidende reclame op de vingers getikt door de Reclame Code Commissie (die commissie hanteert weliswaar andere regels dan de Wet OHP, maar de Wet OHP is juist strenger, niet softer, met hardere tuchtmaatregelen).

Bovendien is het wéglaten van essentiële informatie in reclame (lees: verkiezingsprogramma’s) evengoed illegaal onder de Wet OHP. Ook moeten de slachtoffers van de misleidende reclame schadeloos gesteld worden. Hoe zou u het vinden om op kosten van de PvdA een paar biertjes te gaan pakken met de rest van Nederland hossend om u heen?

Tenslotte: zelfs als de Tweede Kamer de wet zou willen veranderen, kan dat niet. Het is de implementatie van Europese Richtlijn 2006/114/EG, die alleen na lange onderhandelingen op Europees niveau kan worden gewijzigd.
Mocht er hier een advocaat in de zaal zitten: sta op en doe uw werk. Of lach mij uit om mijn belachelijke idee. Ikzelf trek me voorlopig terug in mijn dagelijkse sluimertoestand van politieke passiviteit.

Geef een reactie

Laatste reacties (42)