Laatste update 11:00
5.224
90

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

Laat Kinderombudsman het pèsten aanpakken en niet onschuldige iconen

Kennelijk wordt de figuur Zwarte Piet door kwaadwillende klasgenoten misbruikt om er buitenbeentjes mee te pesten

cc-foto: Gerard Stolk
cc-foto: Gerard Stolk

Het is eind september en het offensief tegen Zwarte Piet is opnieuw geopend. Ditmaal wordt het VN Kinderrechtenverdrag tegen de brenger van cadeautjes ingezet. Kinderombudsman Margrite Kalverboer heeft ontdekt dat wij te maken hebben met een figuur die door kinderen als discriminerend wordt ervaren. Zij hebben daar het hele jaar last van, aldus de hoedster van hun rechten, en vooral in de sinterklaastijd. Ook vinden zij het onjuist dat Sint Nicolaas een blanke baas is terwijl Zwarte Piet een positie als knecht inneemt. Dat zal die kindertjes lelijk opbreken als zij straks de arbeidsmarkt betreden en geen kans zien om een eigen zaak te beginnen. Dan wacht een triest leven en knechtschap. Dat is mij en miljoenen anderen ook overkomen. Het is bitter als je moet voldoen aan regels die managers stellen, zoals alle onderwijskrachten van deze gediscrimineerde kindertjes weten. Zij gebruiken modieuze boekenwijsheid in plaats van de kennis op de werkvloer. Mevrouw Kalverboer geeft daarvan nu zelf een voorbeeld.

Kennelijk wordt de figuur Zwarte Piet door kwaadwillende klasgenoten misbruikt om er buitenbeentjes mee te pesten. Daar zijn deze etterstralen heel erg goed in, iets – wat dan ook – gebruiken om een onschuldige medeleerling, die niet precies voor honderd procent aan hun benepen normen beantwoordt, te isoleren, het leven zuur te maken en tenslotte met woord en daad te mishandelen. Elke klas kent typetjes die daar verdomde goed in zijn. Als nu Zwarte Piet daarbij wordt ingezet door voornoemde etterstraaltjes, dan zal het verbieden of veranderen van deze figuur het discrimineren en het treiteren niet verminderen. Het pesten is immers het probleem. Het is een hardnekkig probleem en de baasjes en bazinnen van dit land zetten traditioneel symboolpolitiek om een akelig en niet zo gemakkelijk oplosbaar probleem van hun bureau te krijgen. Dat is ook hier het geval.

Zonder enig nader onderzoek heeft kinderombudsman Kalverboer de stelling aanvaard, als zou Zwarte Piet een racistische achtergrond hebben omdat hij eigenlijk een zwarte slaaf is. De historische en iconografische bewijsvoering hiervoor is uitermate zwak. Het komt erop neer dat iedereen die waar ook ter wereld zijn gezicht zwart maakt, dit doet om mensen van Afrikaanse afkomst belachelijk te maken. Men stelt dan zulke tradities gelijk met de blackface traditie, die specifiek voorkomt in de Verenigde Staten. Die was inderdaad bedoeld om een karikatuur van zwarten op de planken te zetten. Dit wil niet zeggen dat alles wat daar enigszins op lijkt, ook zo’n achtergrond heeft.

Dat racistisch en extreem-rechts Nederland zich inmiddels als hoeder van Zwarte Piet opwerpt, geeft evenmin voedsel aan de stelling als zou Zwarte Piet in hun hoek thuis horen. Dit deel neemt inmiddels ook homoseksuelen in bescherming en roept zich uit tot kampioen vrouwenbevrijding omdat het denkt daarmee de culturele diversiteit en in het bijzonder de islam te kunnen bestrijden. Dit zijn geen argumenten om nu de homo- en vrouwenbeweging in de hoek van extreem rechts te plaatsen. En Zwarte Piet evenmin.

De anti-Zwarte Piet beweging heeft in de afgelopen jaren grote delen van de Nederlandse bevolking ernstig gekwetst door een lieve, onschuldige en dierbare traditie in het verdachtenbankje te plaatsen. Die zijn daarmee pijn gedaan om maar eens een term te gebruiken die in kringen van Antipieters populair is. Als wordt ontkend dat Zwarte Piet een racistische achtergrond heeft, dan wordt daarnaar niet geluisterd, nee dan wordt dit onmiddellijk weggehoond. Ook kinderombudsman Kalverboer houdt in haar betogen geen enkele rekening met de miljoenen gezinnen waarin het Sinterklaasfeest op de traditionele wijze wordt gevierd zonder dat dit blijk geeft van een racistische inborst. Fijn dat de laatste toevluchtsoord bij serieus onrecht en bedreiging zo’n visitekaartje afgeeft.

Dit alles neemt niet weg dat racisme en discriminatie in Nederland ernstige problemen zijn en een akelige vlek op de samenleving. De misplaatste demonisering van Zwarte Piet bagatelliseert de ernst van deze problematiek. Laat dat duidelijk zijn. Het is daarom uitermate onverstandig om een zwaar middel als het Kinderrechtenverdrag van de Verenigde Naties tegen deze kindervriend in te zetten. Dat wordt daarmee ook gebagatelliseerd en daarvoor is het te belangrijk.

Ondertussen blijven de kinderen die écht gepest worden met Zwarte Piet, in de kou staan. Het getreiter zal onverminderd doorgaan omdat niet de oorzaak wordt aangepakt maar een of ander icoon dat in zijn aard en wezen juist acceptatie en naastenliefde vertegenwoordigt. En zo wast men de handen in onschuld.


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Nepnieuws

    Een wereld van desinformatie

    Februari 2018


Geef een reactie

Laatste reacties (90)