Laatste update 22:56
4.259
29

Ph.D. Candidate in Political Theory, verbonden aan de Universiteit van Amsterdam

Shahin is als promovendus verbonden aan de Universiteit van Amsterdam, waar politieke theorie zijn centrale thema is. Hij onderzoekt de vraag hoe je vrijheid kunt benaderen vanuit het perspectief van vluchtelingen. Voor zijn promotievoorstel ontving hij in 2014 de Peter Baehr Prijs. Shahin studeerde cum laude af in Wijsbegeerte aan de Universiteit van Leiden. In de afgelopen jaren heeft hij zich ingezet voor de totstandkoming van diverse projecten op het gebied van mensenrechten en duurzame technologie in ontwikkelingslanden.

De lange arm van Trump reikt tot in de Rabobank

De werkwijze van de Rabobank wekt de indruk dat in elke Iraanse Nederlander een verdacht persoon of potentiële misdadiger schuilt

Na het instellen van het inreisverbod door de regering van Trump voor mensen uit een aantal zogeheten “moslimlanden” neemt ook de druk op de Nederlandse staatsburgers toe. Uit een rapportage van de NOS van afgelopen vrijdag blijkt dat Rabobank haar Nederlandse klanten met Iraanse roots vanwege hun band met het land, waar zij of hun ouders geboren zijn, ondervraagt. Tijdens individuele gesprekken wordt tientallen klanten verzocht Iraanse paspoorten of identiteitskaarten te overleggen. Er wordt gevraagd naar persoonsgegevens van ouders, eventuele reisplannen naar Iran en de financiële details hiervan.

Cc-foto: Haaijk.nl

Verdacht
Uit de gesprekken met de klanten blijkt dat het screeningsbeleid zo ver reikt dat elke transactie waarin de term “Iran” (denk bijvoorbeeld aan “Iraans restaurant in Amsterdam”, “Iran Air”, “Iraanse centrum voor kunst en cultuur”) voorkomt als verdacht wordt aangemerkt. Er zijn ook gevallen bekend waarbij de Rabobank de klanten erop attendeert dat zij geen transacties namens hun man of vrouw – die overigens ook een rekening bij de bank hebben – naar derden mogen faciliteren, aangezien hij/zij de Iraanse nationaliteit bezit. Dit laatste zou strikt genomen betekenen, dat men voortaan zijn levenspartner niet op een kop koffie kan trakteren. Het spreekt voor zich dat elke mens deze aanpak als denigrerend, onrechtvaardig, intimiderend en/of discriminerend ervaart. Als toelichting deelt de bank verontschuldigend mede dat haar handelswijze verband houdt met het onvoorspelbare, Amerikaanse sanctiebeleid. De internationaal opererende financiële instelling wil immers niet dat haar belangen in de VS in gevaar komen.

Volkenrechtelijke achtergrond: Dit incident onthult, als treffend voorbeeld, in welke mate de lange arm van de Verenigde Staten de burgerrechten, internationale veiligheid en bovenal soevereiniteit van de Europese landen kan ondermijnen. Na de implementatie van de het nucleaire akkoord tussen internationale gemeenschap en Iran in januari 2016 hebben de VS en de EU de Iraanse staat beloofd om in ruil voor het ontmantelen van het omstreden nucleaire programma de sancties tegen het land – waaronder sancties binnen de financiële en verzekeringssector – op te schorten. Deze internationale sancties waren alleen bedoeld om de Iraanse machthebbers ertoe te bewegen af te zien van hun nucleaire ambities. Daarentegen meenden de EU en de VS dat de gewone Iraanse burger – laat staan de Europese burger – zo min mogelijk nadeel hiervan moest ondervinden.

Nucleair akkoord
Inmiddels blijkt uit meerdere rapporten van Internationaal Atoomagentschap (IAEA) dat Iran zich aan de afspraken van het nucleair akkoord heeft gehouden. Zo bestaat er volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken een goede basis om de relaties met Iran “op politiek gebied, op het terrein van de mensenrechten en op economisch vlak te intensiveren”. Ook beschouwde de regering van Obama dit akkoord als een buitengewone kans voor het creëren van een betere en veiligere toekomst voor de wereldgemeenschap. Sinds vorig jaar stromen tientallen handelsdelegaties – vergezeld van topdiplomaten, ministers en vice-ministers (maar liefst drie uit Nederland!) – het land binnen om hun kansen in de grootste economie buiten de Wereldhandelsorganisatie te verzilveren. De jonge, hoogopgeleide bevolking van Iran, met ruim 77 miljoen inwoners, biedt de Europese bedrijven en kennisinstellingen bijzondere kansen voor kennisuitwisseling, dialoog en handel.

Niettemin weigeren veel Europese banken vooralsnog uit angst voor de VS de betalingsverkeer met Iran te faciliteren. De VS kunnen namelijk naar eigen inzicht de Europese entiteiten wegens hun zakelijke relaties met Iran met hoge boetes straffen. Ondanks de multilaterale aard van het nucleaire akkoord en grote economische belangen, is de EU niet erin geslaagd om een zelfstandig en effectief beleid uit te voeren en de nodige garanties aan de Europese banken te verschaffen. Hier kan men derhalve van een volkenrechtelijke sabotage spreken, die de soevereiniteit van Europese landen op de proef stelt en geopolitiek onrust veroorzaakt.

Stigmatisering en privacy
Het interne beleid van de Rabobank brandmerkt een groep van Nederlanders categorisch als risicogroep. Het jaarrapport van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in 2016 wijst uit dat de integratie van de Iraanse Nederlanders op zowel sociaaleconomisch als sociaalcultureel vlak het verst gevorderd is. Het opleidingsniveau van deze groep Nederlanders is hoger dan het Nederlandse gemiddelde. Zij hebben de hoogste arbeidsparticipatie en zijn meer geïnteresseerd in de Nederlandse politiek dan autochtone Nederlanders. Toch wekt de werkwijze van de Rabobank de indruk dat in elke Iraanse Nederlander een verdacht persoon of potentiële misdadiger schuilt.

De handelswijze van de bank laat tevens zien dat zij actief, diepgaand en doelgericht het betaalgedrag van haar klanten screent. Het is ook de vraag wat de bank met de verzamelde privacygevoelige informatie doet en in hoeverre zij in staat is om de privacyrechten van de klanten te respecteren. Het is reeds bekend dat veel bedrijven zoals Google, Facebook, Apple en Microsoft de data van hun gebruikers met de Amerikaanse veiligheidsdiensten delen. De schrijnende aanpak van de Rabobank baart in ieder geval grote zorgen; zeker nu Trump van plan is om de opsporingsdiensten meer bevoegdheden te geven om de privacy van de burgers wereldwijd te ondergraven. Laten we dus, in aansluiting op het haatdragende en vrijheidsbeperkende beleid van de regering-Trump, elkaar ter gelegenheid van de geleidelijke metamorfose van Nederland tot een Orwelliaanse satellietstaat op een kop koffie trakteren. Zorg er dan wel voor dat de rekening niet door een Iraniër betaald wordt!

Geef een reactie

Laatste reacties (29)