755
4

Bestuurskundige

Creatieve denker en bevlogen bestuurskundige, geraffineerd en gevormd door roots uit vier continenten. Reflecterend over het Nederland van (over)morgen, als de vrouw van morgen met een passie voor innoveren in denken en doen.

‘Leer mij het zelf te doen’​ tijdens de lockdown

Ik keek naar een stapel boeken die ooit zijn geschreven door de grote denkers, namelijk Plato zijn Republic en Al-Kindi zijn On Dispelling Sorrow.

cc-foto: Ralf Steinberger

Geconditioneerd door de dagelijkse sleur worden wij geconfronteerd met crisis. De dappere strijd om een gevoel van normaliteit de woonkamer in te halen wordt gevoerd met strikte schema’s, online vergaderingen en digitaal onderwijs. Toch is het verlangen naar onze vaste prik overheersend, de kleine dingen die het allemaal dragelijk maken. De lekkere koffie gemaakt door een barista, met vrienden op het terras zitten en zelfs de geur van vers geprint papier is een gemis. Niet heel raar, want wij mensen zijn ontworpen om in verbinding te staan.

Wij leren al vrij jong om ons vast te houden aan dingen die ons structuur bieden, zo leven wij nou eenmaal. Wij hebben in dit land een overwegend traditioneel onderwijssysteem met duidelijke invloeden vanuit het calvinisme. Zo staan ordelijkheid en hard werken om vooruit te komen centraal in de schoolklassen. Zonder structuur valt de rust en orde weg, dit zou niet goed zijn voor het proces daarom is alles in ons onderwijs rigide en rationeel. Daar zit je dan met geïmproviseerde Montessori-scholen en kantoren in de woonkamer, “leer mij het zelf te doen” komt nu toch ineens wel heel dichtbij.

Eigenlijk voelen we ons gevangen, gevangen door de muren die symbool staan voor het wegvallen van onze bewegingsvrijheid. Het social distancing dat ik omarm en ondersteun net zoals de overige maatregelen leiden tot een gevoel van falende productiviteit. Tijd voor wat inspiratie uit mijn jaren in het Dalton-onderwijs. Toch blijft de vraag wanneer is dit voorbij dominant in het dagelijkse reilen en zeilen. Opgegroeid in een land dat als een walhalla van structuur is, blijkt het toch wel moeilijk om het uitblijven van een antwoord te accepteren, ook wel een beetje deprimerend. Ik herinner mijzelf en mijn omgeving dat geluk niet uit de buitenwereld komt, maar vanuit ons spirituele en intellectuele vermogen, van binnenin.

Een uitdaging in een wereld waarin alles snel is, wij hebben snelle (online) sociale interacties, fast fashion en worden geleefd door onze agenda’s. Korte geneugten voor onze zintuigen geven niet meer dan korte bevrediging. Onze normen, waarden en cultuur zijn iets minder snel, vaak vrij stabiel. Er is veel moed nodig om te erkennen dat ons moreel kompas misschien kapot is en het hoog tijd is om onze mentale waarden te cultiveren. Tijd voor bezinning, contemplatie en een goed boek. Ik keek naar een stapel boeken die ooit zijn geschreven door de grote denkers, namelijk Plato zijn Republic en Al-Kindi zijn On Dispelling Sorrow.

Al-Kindi zegt in zijn boek dat droefheid onvermijdelijk is als wij onszelf binden aan materiële zaken die komen en gaan. Het vasthouden aan goederen houdt de geest in een houdgreep en is onvergankelijk en is onterend voor het intellect. De geest is geen plek voor consumptiegoederen, maar een plek voor bezinning en contemplatie. Alle hens aan dek en inzetten om de persoonlijke productiviteit te verhogen is niet meer dan dwaas, hoe goed dit ook aanvoelt. Het is als dweilen met de kraan open als wij niet investeren in onze emotionele en spirituele toestand van onze geest en het intellect.

Als wij onze geest wensen te bevrijden van het gevoel van gevangenschap, moeten wij afstappen van het gevoel van verlies. Wij moeten onze focus verplaatsen van de fysieke muren naar de symbolische muren van onze rusteloosheid en hebzucht. Hoewel het op dit moment misschien goed aanvoelt, is het dwaas om in een waanzinnige activiteit te duiken of geobsedeerd te raken door je wetenschappelijke productiviteit op dit moment.

Al-Kindi spreekt over vergankelijkheid en onbetrouwbaarheid, Plato over de constante fluctuerende aard van materialiteit. Met als subtiele manifestatie het genieten van alles, dat leidt tot de waan dat we alles nodig hebben en de extreme manifestatie van verslaving.

Het terugtrekken en onszelf ontbinden van materiële zaken om het intellect te cultiveren is geen eitje. Materiële afhankelijkheid is niet slechts een bad habit en is diep geworteld in onze samenleving. Het detox proces gaat dan ook gepaard met een gevoel van verlies, het niet meer doen wat status brengt, het niet dragen wat status brengt.

Maar wat we werkelijk doen is niet onze status afbreken, maar onze vrijheid herdefiniëren. Onze perceptie losbreken van materie en korte verzadiging. Een verschuiving naar vrijheid van de geest en het intellect, self care met behulp van een kritische blik op onze zelf in stand gehouden dagelijkse sleur. Opdat we niet vergeten dat de geest van de verlichting onttrokken is uit riskante discussies en riskante vragen. Maar wat riskant is verschuift door de jaren, de publieke opinie verandert, zo ook de persoonlijke houding. Echter garandeert dit niet dat de samenleving in hetzelfde tempo meebeweegt of jouw richting opgaat.

Ja, deze pandemie heeft een grote impact en het verandert onze manier van bewegen, leren en verbinden. Maar wij dienen door te bouwen aan onze samenleving en onszelf. De muren van onze mentale beperkingen te doorbreken en werken aan een duurzame manier van leven. Duurzaam in onze consumptie en in de morele kaders die wij onszelf en naasten opleggen. Doorgaan op de oude voet en nooit achterom kijken is geen optie, het klinkt als een mooie uitweg maar is simpel gezegd bombast.

Net als iedereen worstel ik om mij aan de pandemie aan te passen, op de teller staan immers slechts 4 productiviteitsprestaties sinds het startschot van het thuiswerken en studeren. Maar wel vergezeld door een investering in bezinning, want wie heeft houdt en wie niet heeft verliest.

Geef een reactie

Laatste reacties (4)