4.636
41

Econoom

David Hollanders (1978) doceert finance aan de Universiteit van Tilburg

Linkse koers PvdA ongeloofwaardig en overbodig

De SP heeft de afgelopen 20 jaar gedaan wat de PvdA naliet

Wanneer een machtspartij zetels verliest, denkt het na over zijn principes. In de aanblik van desastreuze peilingen en na het wippen van de voorman worstelt de PvdA dan ook met de vraag of het een linkse dan wel middenkoers dient te varen. Een linkse koerswending is evenwel ongeloofwaardig en overbodig.

In het verleden ingenomen standpunten vormen geen garantie voor toekomstige stellingnamen maar zeggen vaak wel iets over de onderliggende ideologie. Die is bij de PvdA allesbehalve links te noemen. Het is eerder gezegd, maar verdient herhaling. Onder Paars werden deregulering, marktwerking en privatisering geloofsartikelen waar alleen aandeelhouders profijt van hebben gehad. De NS werd gesplitst. De telecommunicatiemarkt werd geliberaliseerd. Het eigen vermogen van banken en verzekeraars ging naar 3% (waarmee faillissement nagenoeg zeker is, overigens is het eigen vermogen nog altijd zeer laag). De woekerpolis-affaire werd, ook toen al, maar niet aangepakt. En aflossingsvrije hypotheken die de hypotheekbubbel en bankbalansen oppompten zagen het licht.

Eerlijk is eerlijk. Dit valt de PvdA noch als enige noch als voornaamste partij aan te rekenen. De VVD en D’66 waren de grote voorvechters, maar van een zichzelf sociaaldemocratische noemende partij mag en meer weerwerk en een eigen agenda verwacht worden. Van beide viel nog niet een zweem te bespeuren. De PvdA zat te slapen of kneep evengoed een oogje dichtkneep.

Maar voortschrijdend inzicht komt niet meteen en soms krijgt men een tweede kans. De PvdA mocht in 2007 dan ook aantreden in Balkenende 4. Maatregelen bleven niet uit. Het jaar nadat ING 5 miljard aan dividend (waarop het belastingtarief veel lager is dan op arbeid) uitkeerde, redde Wouter Bos ING en ABN met in totaal 60 miljard zonder iets terug te vragen van obligatiehouders of bonusbankiers. Een drieste aktie waarvoor Bos door econoom Willem Buiter terecht de oren werd gewassen.

Toen er vervolgens in 2009 bezuinigd moest worden, werd niet –om maar wat te noemen- de vennootschapsbelasting verhoogd, het internationale belastingparadijs Nederland gesloten of vermogensrendementsbelasting geheven op pensioenen. Nee, de AOW-leeftijd werd verhoogd, wat ten koste gaat van lage inkomens met een lagere levensverwachting. Wie links is en toch wat met pensioenen wil doen (vanwaar die preoccupatie met pensioenen als de hypotheekrenteaftrek 15 miljard kost, maar soit), had de perverse solidariteit in het pensioenstelsel kunnen afschaffen (lage inkomens subsidiëren hoge inkomens vanwege lage levensverwachting, doorsneepremie en franchise) of de hoge kosten van pensioenuitvoerders (5 miljard per jaar) eens kunnen bekijken. Maar ook hier gaf de PvdA niet thuis. Akkoord, de WW werd verlengd, maar dat was een sigaar uit eigen doos (want opgebracht door werknemers zelf) die dan weer deels door bedrijven opgerookt werd, want bedrijven mochten en van de regeling gebruik maken en tegelijkertijd dividend aan aandeelhouders uitkeren. Met zulke sociaaldemocraten heb je geen liberalen meer nodig.

Nu, politiek bestaat uit compromissen maken, bruggen bouwen en het vullen van wijnglazen met water. Allemaal waar, en deels viel de PvdA, als het tenminste links wil zijn, dit niet aan te wrijven overwegende dat het in een coalitie zat. Maar toen kwam in 2010 de oppositie. Niet langer waren er coalitiebelangen die tegen idealen moeten worden afgewogen. En toen ging het definitief fout. De PvdA ging akkoord met het pensioenakkoord dat werkgevers volledig buiten schot laat (te lage premies uit het verleden hoeven niet terugbetaald, werkgevers lopen geen risico en blijven alsnog in het bestuur zitten) en wederom werd de pensioenleeftijd verhoogd. Voor de lage inkomens wordt het verlies deels gecompenseerd maar ook dat was weer een sigaar uit eigen doos want de compensatie gaat ten koste van de doorwerkbonus. En om onnavolgbare redenen ging de PvdA klakkeloos akkoord met miljardensteun aan de PIGS-landen die linea recta bij de banken terecht kwam en terstond deels als bonus werd uitgekeerd. Dit terwijl banken toch grote, private ondernemingen zijn die bewust de leningen verstrekt hadden. Niet zwakke landen worden zo gered maar hun krediteuren. Kennelijk geldt ondernemersrisico alleen voor de bakker op d hoek.

Terugblikkend op 20 jaar PvdA zou een linkse koerswending van de PvdA volstrekt ongeloofwaardig zijn. Het is ook overbodig, want gedurende die decennia deed de SP wat de PvdA naliet, het propageren van sociaaleconomische maatregelen die niet ten koste gaan van de lage inkomens, toch ergens op slaan en niet ingegeven worden door opportunistische electorale motieven. De PvdA is onderwijl een middenpartij geworden die vooral aantrekkelijk is voor carrière-politici. Zo een partij is momenteel weinig populair bij de kiezer. Dat is spijtig, maar in afwachting van betere tijden is er altijd nog een riante wachtgeldregeling voor uitgerangeerde politici. Een fraaie regeling die de bezuinigingsdrift gek genoeg steeds weer overleeft.

Geef een reactie

Laatste reacties (41)