775
19

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

Maak van het Nationaal Historisch Museum een reizend circus

Jan Marijnisssen zal zich thuis wel zitten verbijten, nu zijn geesteskind, het Nationaal Historisch Museum, steeds meer averij op loopt.

De nieuwbouw in Arnhem naast het Open Lucht Museum blijkt godshemeltergend duur en daarmee lijkt een nieuwe kraal te worden geregen aan de halsketen van onbetaalbare prestigeprojecten die de Nederlandse maagd een stijve nek bezorgt. Na de HSL, de Betuwelijn, de Noord-Zuid metro in Amsterdam, kan er nog wel een museumpje bij. Op vrijdagavond bracht Nova een komische reportage waarin drie concurrerende gemeentes zich presenteerden als alternatief voor Arnhem: de burgemeester van Opmeer had het Scheringa-museum in de aanbieding, de provincie Utrecht leurde met paleis Soestdijk en een raadslid van D’66 in Ede beval het leegstaand kazerneterrein in zijn stad aan.

Wie weet zal Marijnissen van de week weer eens laten weten dat het wat hem betreft in Amsterdam of Den Haag moet komen.

Ik heb een veel beter idee. Dat is nog goedkoper ook. Het Nationaal Historisch Museum moet nergens komen. Of liever gezegd: overal. Wij maken er een reizend circus van.

Vrijdag heb ik een kleine presentatie gegeven op de Inspiratiedag Water en Erfgoed van het Erfgoedhuis Zuid-Holland. In de zaal – we genoten de gastvrijheid van het hoogheemraadschap Rijnland – zaten vertegenwoordigers van historische verenigingen en initiatiefgroepen uit de hele provincie. Nederland kent zulke actieve clubs bij honderden. Zij onderscheiden zich door een grote toewijding en een geweldige kennis van zaken. In heel veel gemeentes heeft men bovendien oudheidkamers en vaak heel schattige musea over het lokale verleden. Bij elkaar vormen zij een fijnmazig netwerk dat bewijst, hoeveel belangstelling er in Nederland bestaat voor het verleden.

Voor de deur stond een bibliobus die was omgebouwd tot een rijdend museumpje over water en waterlinie. Scholen konden deze bus reserveren. Dan komt hij voor de deur: de chauffeur/begeleider houdt workshops in de klas en de leerlingen brengen een bezoek aan de bus waar allerlei interessante dingen te zien zijn, van een fuik tot een harnas en modellen van anitieke kanonnen.

Na mij sprak een vertegenwoordigster van het Nationaal Historisch Museum over de vraag “Hoe kunnen erfgoedinstellingen inspringen op het thema Water en Land in de Week van de Geschiedenis”. Het bleek dat plaatselijke historische clubs de hulp kunnen inroepen van het Nationaal Historisch Museum. Dat is dan wel dakloos, maar het is op het internet actief genoeg. ‘s-Middags bood het museum trouwens een praktische workshop over het organiseren van een succesvolle week van de geschiedenis.

Wat zitten die lui hun geld en hun energie toch te verspillen aan een gebouw van minimaal vijftig miljoen euro, dacht ik. Zal het storm lopen? Zullen de Nederlanders massaal naar Arnhem stromen? Of godbeterhet, naar Opmeer, Soestdijk dan wel Ede? Die kans is niet zo groot.

Kun je die vijftig miljoen euro niet beter besteden door de geschiedenis naar de mensen te brengen in plaats van omgekeerd? Steek een paar centen in een kleine vloot museumbussen die op aanvraag een tijdje naar een bepaalde lokatie gaan, waar ze extra kracht geven aan een historische activiteit ter plekke. En als het dan groot moet zijn, waarom tuig je dan geen circus op? Dan kun je vervolgens met een reizende tentoonstelling door het land trekken en overal je tenten opslaan – met de kermis mee bijvoorbeeld.

Ik ben bang dat een nieuw kabinet of een narrige Tweede Kamer straks het Nationaal Historisch Museum schrapt om te laten zien hoe ferm men wel durft te bezuinigen. Dat zou jammer zijn, want een Nationaal Historisch Museum dat in heel het land historische activiteiten met raad en daad ondersteunt, vervult een heel nuttige functie. Dan is elke euro goed besteed.

Weet je nog, Jan, hoe het vroeger voelde als je opstond en je zag de affiches overal hangen? Dat je wist: het circus is in de stad.


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Nepnieuws

    Een wereld van desinformatie

    Februari 2018


Geef een reactie

Laatste reacties (19)