1.653
33

Freelance journalist

Koendert Rook (Zwolle, 1983) is freelance journalist en eigenaar van een videoproductiebedrijf. Als freelancer werkte hij in Zuid-Afrika, Namibië en Angola waar hij op zoek was naar het verhaal achter de mens. De afgelopen jaren hebben in het teken gestaan van reizen en bezinning op het universele recht van de mens: ultieme vrijheid.

Makkelijke kritiek op actie tegen Joseph Kony

Spraakmakende film maakt jacht op oorlogsmisdadiger actueel, dat is wat telt

Joseph Kony, geboren te Odek in Oeganda begin jaren zestig, is sinds woensdag de meest ‘populaire’, meest besproken oorlogsmisdadiger ter wereld. Dankzij Facebook, Twitter en de non-profit organisatie Invisible Children. Doel van de organisatie is het creëren van een globaal bewustzijn met als uiteindelijk resultaat de aanhouding en berechting van Kony voor het strafhof in Den Haag. Hetzelfde hof dat na een jaar na haar oprichting Oeganda als eerste land bij haar hoorde aankloppen met het verzoek onderzoek te doen naar de oorlogsmisdaden in het land. In 2005 vaardigde het hof haar eerste arrestatiebevel uit voor jawel Joseph Kony.

Zeven jaar later is Joseph Kony nog steeds voortvluchtig. In de tussentijd zijn volgens de Oegandese overheid en het strafhof de misdaden doorgegaan. Daaronder het ronselen van meisjes als seksslaven en jongetjes als soldaten voor Kony’s Verzetsleger van de Heer. Oprichter van Invisible Children Jason Russell ontmoette in 2003 een voormalig kindsoldaat uit het verzetsleger en werd geraakt. In krap een decennium zette hij een non-profit organisatie op die sinds woensdag door een nieuwe campagne het secundaire ‘trending topic’ op Facebook en Twitter was.

Kony2012 is een campagne waarmee de organisatie een digitaal en in een verder stadium een meervoudig letterlijk Tahirplein en pleinen willen creëren over de hele wereld. In de nacht van 20 april (vast niet toevallig de geboortedag van de bekendste massamoordenaar ter wereld) wordt geprobeerd overal ter wereld in steden en dorpen posters en pamfletten van Kony op te hangen. Hij zal bekend worden. Het idee daarachter is dat als maar genoeg mensen opstaan, de arrestatie van Kony nog dit jaar een feit zal zijn. In de film wordt deze stelling uitgelegd met de beslissing van Obama vorig jaar om honderd militairen te sturen naar het gebied; met als enige opdracht de assistentie aan het Oegandese leger om Kony op te pakken. Volgens de organisatie kwam Obama tot dat besluit door het bewustzijn dat door Invisible Children was gecreëerd. Om het geloof in de arrestatie te versterken heeft de organisatie besloten de in omloop zijnde video online te laten staan tot de laatste dag van dit jaar. Dan gaat de video eraf en moet Kony van de binnenlanden van (waarschijnlijk) Congo naar Den Haag zijn getransporteerd.

Hoofden boven maaivelden. Invisible Children heeft een storm van kritiek over zich heen gekregen. De financiën zouden niet transparant genoeg zijn, de campagne zou de strijd schaden, de beelden die in de film gebruikt worden zouden ‘verjaard’ zijn, het verhaal is te simplistisch neergezet, het blanke jongetje in de film voegt niets toe, feiten zouden zijn verdraaid en een schrijver van het NRC vroeg zich zelfs af of hij respect zou moeten hebben voor een filmpje waar een blank jongetje van vijf de boventoon voert. In een ‘debunking’ filmpje op YouTube werd daar nog aan toegevoegd dat het filmpje mensen aanzet tot luiheid. Geld doneren of een filmpje delen is de moderne aflaat.

Kritiek, wel of niet gefundeerd, is niet zoveel mis mee. Dat zijn we gewend. Wat irritant begint te worden is dat door de bomen van kritiek de man in het bos niet meer zichtbaar is. En die man is Kony. Het doel van de organisatie in deze campagne is heel duidelijk geformuleerd: bewustzijn creëren, Kony zichtbaar maken.

De kritiek staat namelijk totaal los van het hele idee. En het gevaar is dat we weer alleen over de kritiek praten, over iets of iemand anders praten, om onszelf te ontlasten. Wilt u meer weten over de financiën van de organisatie: ga naar de website daar staat alles prima overzichtelijk en duidelijk. Je kunt het wel of niet eens zijn met de bedragen die aan bepaalde zaken worden uitgegeven. Prima, geef u geld aan iets anders. Check zelf of beelden verjaard zijn (ja – Dus?), pak een boek en lees over Oeganda en dat de oorsprong ligt in de Rwandese genocide (en snap dat het natuurlijk een simplistisch beeld is (Dus?), dat het blanke jongetje er niet toe doet (klopt – Dus?), of je respect wil hebben voor de campagne of het filmpje (ja of nee – Dus?) en bedenk of het voor jezelf een aflaat is (vast wel – Dus?).

En dan nog de kritiek over de feiten: op the Foreign Policy blog wordt geschreven dat Kony in totaal dertigduizend kinderen heeft ontvoerd en niet op dit moment een dergelijk leger tot zijn beschikking heeft. Volgens blogger Joshua Keating wordt dat in de film beweerd. Stel hij zou gelijk hebben (wat hij niet heeft) – Dus wat? Dan schrijft Keating nog dat in de film te weinig wordt benadrukt dat het Verzetsleger uit Oeganda is gevlucht en zich niet vrijwillig heeft verspreid naar andere landen waaronder Congo. (Dus?).

Het laat allemaal onverlet dat Kony verantwoordelijk is voor zoveel verschrikkelijks dat ook als hij niet gepakt zou worden met deze campagne één ding is bereikt: ons bewustzijn is weer aangescherpt. Het gaat niet om de organisatie die er wat tegen wil doen, maar om dat wat er gebeurt. Uitspraken op 4 mei als: Dit mag nooit weer, blijken elk jaar totale onzin. Omdat al die rotzooi nu vandaag de dag gebeurt, in een tijd dat u en ik leven. Wij zijn medeverantwoordelijk voor onze planeet, de oorlogen die er aan de gang zijn en de ellende die zich afspeelt. Eén jongeman werd in 2003 in Oeganda in zijn hart geraakt en die man besloot daar wat aan te doen. Dat was niet u die dit leest en niet ik die dit schrijf. Dat was hij. Ondertussen mogen wij ons gruwelijk bewust zijn van de smerige gorigheid en verschrikkelijke ellende die zich onder onze sociale media ogen afspeelt. En laat dat nu net het hoofddoel zijn van Invisible Children: bewustzijn!

Geef een reactie

Laatste reacties (33)