2.047
3

Emeritus hoogleraar Gezondheidszorg

Ivan Wolffers (1948) studeerde af als arts. Sindsdien schrijft hij over medische onderwerpen, variƫrend van medicijnen tot zijn eigen prostaatkanker. Hij promoveerde in de medische antropologie en werd in 1989 benoemd tot buitengewoon hoogleraar aan de Vrije Universiteit in Amsterdam waar hij tot zijn emeritaat in 2014 Gezondheidszorg en Cultuur doceerde.

Mannen vragen nooit de weg

Een man kan niet denken als een vrouw, en een vrouw niet als een man

Hoeveel verschillen mannen en vrouwen eigenlijk? Ja, we weten dat hun geslachtsdelen verschillen en dat er ook een aantal secundaire geslachtskenmerken is. Vrouwen hebben meer vetweefsel, mannen meer spierweefsel, mannen hebben een zwaardere stem dan vouwen en vrouwen hebben een andere beharing dan mannen (hun baard hoeven ze in elk geval meestal niet te scheren).

Er zijn natuurlijk nog veel meer dingen die bij mannen en vrouwen niet gelijk zijn, maar de vraag is altijd of dat door de biologische aanleg komt of door opvoeding, ofwel dat het aangeleerd of geconditioneerd is.

The Conversation is een online discussieplatform voor wetenschappers die zich druk maken over de maatschappelijke kant van hun werk. Leuk dus. Amy Reichelt schrijft daarvoor een stuk met de titel ‘Waarom kan een man niet denken als een vrouw en een vrouw niet als een man?’ Daarin neemt ze bestaande hersenonderzoeken waarbij er verschillen tussen mannen en vrouwen werden gevonden onder een vergrootglas.

Laten we eerst maar weer even naar de biologische aanleg kijken. Mannenhersenen zijn groter dan vrouwenhersenen. Afmeting en gewicht van de hersenen zeggen echter niets over de kwaliteit. In de baarmoeder stelt de capaciteit van de hersenen nog niet veel voor. Die ontstaat als er verbindingen komen tussen de zenuwcellen. Je hebt een netwerk nodig om verbindingen tussen verschillende signalen te leggen. Dat ontstaat vooral na de geboorte en gebeurt door de interactie met de omgeving. De hersenen leren te functioneren en de bouw van het netwerk is daar een gevolg van. Dat gaat door tot kinderen zes zijn. Daarna verdwijnen de verbindingen langzaam maar zeker.

Ik stel me zo voor dat als we oud zijn de verbindingen zo’n beetje weer verdwenen zijn, zodat we alleen nog maar voor ons uit kunnen staren in het tehuis waar onze kinderen ons naartoe gebracht hebben. Maar goed, zowel het proces van het ontstaan van het netwerk, als het wegvallen van bepaalde verbindingen staat natuurlijk sterk onder invloed van opvoeding en conditionering.

Terug naar het artikel van Reichelt: zij stelt de vraag: Waarom vragen mannen nooit de weg? Ik voel me onmiddellijk betrapt. We rijden rond. Ik weet wel ongeveer waar we moeten zijn en let op het oriëntatiepunt dat vanzelf wel ergens op zal duiken. “Waarom vraag je de weg niet even?” vraagt mijn vrouw. Hardnekkig weiger ik dat. Waarom is dat?

Uit hersenonderzoek is naar voren gekomen dat mannen beter zijn in navigatie. Feministen denken dat het komt omdat ze opgevoed zijn met ballen en autootjes, terwijl meisjes bij elke verjaardag een pop kregen. Maar dat doet hier even niet toe. Aanvankelijk werd uit die ontdekking geconcludeerd dat mannen dus een beter oriëntatiegevoel hebben. Evolutiedeskundigen voegen daar dan aan toe: dat moest wel, want die mannen gingen weg om op wild te jagen en moesten na hun tochten natuurlijk wel weer thuis zien te komen. Vrouwen zochten noten en bessen in de omgeving van hun grot of hut en verdwaalden niet zo vaak. Maar toch, die moesten toch zeker ook thuiskomen?

Vrouwen zouden volgens Reichelt ruimtelijke informatie gewoon op een andere wijze verwerken en komen dus ook wel thuis, onder hulp van hun man. Vrouwen zijn – dat komt ook uit hersenonderzoek – empathischer en zoeken sneller hulp bij anderen. Vragen lijkt erg logisch voor ze. Niemand kan echter bewijzen dat mannen beter zijn in de weg vinden dan vrouwen. Onderzoek met ratten laat wel zien dat als mannetjes en vrouwtjes losgelaten worden in een doolhof ze allebei even snel de weg vinden, zij het via verschillende hersenmechanismen.

Mocht je vrouw de weg naar huis dus niet meer vinden, dan doe je er goed aan dat niet te verklaren door ervan uit te gaan dat haar hersenen daar niet toe in staat waren, maar dat ze en goede reden had om niet bij je terug te komen.

Volg Ivan Wolffers ook op Twitter
Ivan schrijft voor Joop elke dag een Gezond Weetje van de Dag: 
klik hier voor een overzicht


Laatste publicatie van IvanWolffers

  • Broer van God

    Oktober 2017


Geef een reactie

Laatste reacties (3)