5.570
58

Emeritus hoogleraar Gezondheidszorg

Ivan Wolffers (1948) studeerde af als arts. Sindsdien schrijft hij over medische onderwerpen, variërend van medicijnen tot zijn eigen prostaatkanker. Hij promoveerde in de medische antropologie en werd in 1989 benoemd tot buitengewoon hoogleraar aan de Vrije Universiteit in Amsterdam waar hij tot zijn emeritaat in 2014 Gezondheidszorg en Cultuur doceerde.

Meer zelfmoord door antidepressiva?

Elke dag een gezond weetje van Ivan Wolffers: vandaag over antidepressiva

Vandaag valt in alle Engelstalige media te lezen over het onderzoek dat suggereert dat de Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit (de Food and Drug Administration oftewel FDA) in 2003 te streng is geweest, toen er een speciale waarschuwing op de verpakking van moderne antidepressiva (de serotonine heropnameremmers zoals fluoxetine (Prozac), paroxetine (Seroxat) en een heel reeks andere) moest komen omdat ze zelfmoordgedachten kunnen veroorzaken bij kinderen en tieners.

Bij tieners zou het aantal zelfmoorden sinds 2003 met 21,7 procent zijn toegenomen en bij jonge volwassenen met maar liefst 33,7 procent. En dus…. De onderzoekers denken het nu wel te weten. Foutje van de FDA en vooral van de media.

Iets genuanceerdere deskundigen leggen in hun commentaar meer de nadruk op de media, die het toentertijd overdreven zouden hebben door te schrijven dat gebruik van moderne antidepressiva bij kinderen kan leiden tot meer zelfmoord (en ze hadden dus moeten schrijven dat het om meer zelfmoordgedachten gaat). Daardoor is er bij het grote publiek angst ontstaan voor het gebruik van deze medicijnen en ook artsen werden terughoudender bij het voorschrijven. Gevolg was dat sindsdien het aantal voorschriften voor jonge mensen met 20 procent daalde.

Hoe je het ook wendt of keert, het gevoel dat je overhoudt aan het lezen van alle artikelen naar aanleiding van het nieuwe onderzoek is eigenlijk dat de FDA die waarschuwing misschien niet had moeten plaatsen, dat de media niet alle stukjes nieuws zo moeten hypen en opblazen. En dat het publiek een kudde dommerikken is die achter elke angstkreet aanrent en er zelf aan heeft bijgedragen dat hun kinderen misschien wel overleden zijn, terwijl ze nog zouden leven als ze maar antidepressiva hadden geslikt.

Het is misschien verstandig even de puntjes op de i te zetten bij het verschijnen van zo´n onderzoek:

·         Wetenschap gaat niet over losse onderzoeken, maar over de wetenschappelijke discussie op basis van verschillende onderzoeken en is daardoor een van de meest democratische processen om over iets te discussiëren die je je voor kunt stellen.
·         Dat neemt niet weg dat dat je de verschillende onderzoeken ook verschillend gewicht moet geven en dat er niet belangengroepen zijn die de discussie proberen te beïnvloeden en in hun voordeel trachten te draaien. Er zijn al veel onderzoeken naar de relatie antidepressiva en zelfmoord gedaan en een deel werd betaald door de makers van deze medicijnen.
·         Uit het nieuwe onderzoek valt net als uit de onderzoeken in 2003 die tot de waarschuwing leidden geen oorzakelijk verband te concluderen voor wel of niet een oorzakelijke relatie tussen moderne antidepressiva en meer zelfmoorden onder kinderen en jonge volwassenen. Als het aantal zelfmoorden sinds enige tijd toeneemt en ergens in die periode is er ook een waarschuwing geweest die tot meer voorzichtigheid heeft gemaand bij gebruik van antidepressiva bij kinderen, dan bewijst dat nog helemaal niet dat er een oorzakelijk verband is.
·         Want wat hebben deze nieuwe onderzoekers als maat voor het aantal zelfmoorden in die periode genomen? Het aantal meldingen van overdosering van cannabis, ecstasy, amfetaminen of benzodiazepinen. Ze hebben het dus niet echt vergeleken met het aantal zelfmoordpogingen. Er zijn als je overdosering met drugs gebruikt nog heel wat andere verbanden denkbaar.
·         En tenslotte: gezondheidsautoriteiten hebben de taak te waarschuwen voor mogelijke risico´s, zeker als er een goed alternatief is voor de medicijnen. En dat is er. Cognitieve gedragstherapie komt in alle onderzoeken net zo goed uit de bus als antidepressiva bij behandeling van lichte en middelgrote depressies.

Volg Ivan Wolffers ook op Twitter
Ivan schrijft voor Joop elke dag een Gezond Weetje van de Dag: 
klik hier voor een overzicht


Laatste publicatie van IvanWolffers

  • Broer van God

    Oktober 2017


Geef een reactie

Laatste reacties (58)