456
3

Emeritus hoogleraar Gezondheidszorg

Ivan Wolffers (1948) studeerde af als arts. Sindsdien schrijft hij over medische onderwerpen, variƫrend van medicijnen tot zijn eigen prostaatkanker. Hij promoveerde in de medische antropologie en werd in 1989 benoemd tot buitengewoon hoogleraar aan de Vrije Universiteit in Amsterdam waar hij tot zijn emeritaat in 2014 Gezondheidszorg en Cultuur doceerde.

Mensen, net apen

Iedere dag een gezond weetje. Vandaag: chimpansees werken net zo eerlijk samen als mensen

Ivan Wolffers schrijft elke dag een gezond weetje, gebaseerd op onderzoeken met merkwaardige en soms ongelofelijke uitkomsten. Door de weetjes van Wolffers leer je van alles over bijvoorbeeld verschillende ziektes, medicijngebruik en gezond afvallen, maar ook over de vaak komische verschillen tussen mannen en vrouwen.

Onze nationale trots Frans de Waal, de bioloog die ons leerde met andere ogen naar dieren te kijken, was betrokken bij een nieuw onderzoek naar chimpansees waaruit blijkt dat apen net zo eerlijk samenwerken als mensen. Het is namelijk niet alleen maar vrije markt en egoïsme dat ons gedrag bepaalt. Bij dieren die in groepen samenwerken is gevoel voor rechtvaardigheid net als bij mensen een belangrijke drijver voor gedrag.

Om aan te tonen dat chimpansees net zo veel van rechtvaardig delen begrijpen werd de ‘ultimatum game’ gespeeld. Dat is bij volwassen mensen de gouden toets om aan te tonen dat we meer zijn dat egoïsten. Het wordt met twee personen gespeeld. In het spel moet de eerste deelnemer een verdeling van de eindprijs voorstellen en dan afwachten of de medespeler het voorstel accepteert voordat die ook gegeven wordt. Mensen stellen in dit spel eigenlijk altijd een fiftyfifty verdeling voor.

Bij het onderzoek met de apen was hetzelfde te zien. Het spel moest enigszins aangepast worden en werd gedaan met 6 chimpansees. Ook werd het uitgevoerd met 20 kinderen tussen 2 en 7 jaar om enig vergelijkingsmateriaal te hebben. De eerste aap/kleuter mocht een munt kiezen van verschillende kleuren. Bij de ene munt kreeg hij alle bananen/alle stickers en bij de andere werden die eerlijk gedeeld. Om die dan in ontvangst te nemen moesten ze de munt aan de andere aap/kleuter geven, die hem dan weer aan de begeleider doorgaf. De apen/kleuters moesten dus met elkaar samenwerken om de beloning te bemachtigen. Net als bij volwassenen koos de eerste aap/kleuter ervoor om de beloning eerlijk te delen.

Grappig was wel dat als de apen/kleuters/volwassenen niet samen hoefden te spelen en ze dus in geïsoleerde situatie moesten kiezen en de munt regelrecht aan de begeleider konden geven ze altijd voor de hele opbrengst kozen. Meer dan de conclusie ‘apen zijn net mensen’ of andersom mag je dus ook zeggen dat samenwerking opbloeit als apen/mensen daadwerkelijk SAMEN moeten beslissen. Meer gewone mensen in de raad van Commissarissen en besturen van banken en zorginstellingen zou ik zeggen. En kan iedereen de app voor ´the Ultimatum Game´ op zijn smartphone krijgen?

Volg Ivan Wolffers ook op Twitter
Het vorige weetje: Gokverslaving als bijwerking

Het nieuwe boek van Ivan Wolffers is: Het gezonde lifestyleboek


Laatste publicatie van IvanWolffers

  • Broer van God

    Oktober 2017


Geef een reactie

Laatste reacties (3)