1.744
48

Planoloog

François van der Meide (1988) studeerde af in Ruimtelijke Ordening en Planologie. Hij schrijft regelmatig artikelen over sociaal-geografische, maatschappelijke of politieke onderwerpen in binnen- en buitenland, in het bijzonder Zuid-Oost Azië.

Migratie verdient een breder debat

Stilletjes hopen dat de bootjes ophouden met overvaren zal niet helpen toekomstige migratievraagstukken op te lossen

In het Migration Museum in de Australische stad Adelaide hangt een cartoon waarop een Aboriginal een zeilschip aan ziet komen. De bijhorende tekst legt uit dat in 1788 veel illegalen, waaronder veel criminelen en chronisch zieken, zonder geldige reispapieren aan land kwamen aan de Australische oostkust. De lokale bevolking van Aboriginals was tegen de komst van deze ‘boat people’.

Vanaf 1990 behandelt de Australische overheid ‘boat people’ officieel als illegalen en plaatst ze in detentiecentra op de buitenlandse eilandjes van Nauru en Papua Nieuw Guinea. Australië voert één van ’s werelds meest strenge asielwetgevingen. Toch zou Australië niet geworden zijn wat het nu is zonder grootschalige migratiegolven. 90% van de huidige populatie heeft wortels in Europa. Het Migration Museum moedigde de bezoeker aan die eigen roots op te zoeken maar ook zich een mening te vormen over het huidige, omstreden migratiebeleid.
Bed, bad en brood
Ondertussen hing afgelopen voorjaar het voortbestaan van het Nederlandse kabinet aan een zijden draadje vanwege de zogenaamde bed, bad en brood-regeling. Een opvallend gemis in het debat rond de omgang van vluchtelingenbootjes en het al dan niet verstrekken van bed, bad en brood was een bredere visie hoe Nederland zich moet verhouden tot de wereldwijde migratiestromen. Fel gediscussieerd werd er over het sluiten van een politiek compromis, maar een dieperliggende gedachte ontbrak volledig.
De Europese Commissie gaf al aan niets te zien in het strenge vluchtelingenbeleid van Australië. Maar los van politiek kan Europa wel degelijk iets leren waarop de Australiërs met hun migratiegeschiedenis omgaan. In het Migration Museum werd kritisch verteld over de schade die de blanke migranten aan de oorspronkelijke Aboriginal-bewoners toebrachten door meegebrachte besmettelijke ziektes, inname van land en het vele directe geweld tegen Aboriginals. Maar ook werden ongemakkelijke vragen gesteld over het samenleven van die diverse migrantengroepen en hoe er in de toekomst met migratie om moet worden gegaan. Het zijn vragen die in Nederland, vooral onder invloed van Pim Fortuyn, eventjes de kop opstaken begin 2002 maar inmiddels alweer naar de populistische randen van het publieke debat zijn verdreven.

Monument
In de Rotterdamse Afrikaanderwijk, in 1972 nog toneel van rellen rond de huisvesting van arbeidsmigranten, staat het Gastarbeidersmonument. Vooral dankzij de inzet van de Turkse gemeenschap werd dit monument in 2013 onthuld. De terechte aandacht voor groepen arbeidsmigranten, eerst voornamelijk Zuid-Europeanen, daarna Marokkanen en Turken, erkent hun inzet voor de vormgeving van Nederland vanaf toen. Toch mag het niet bij terugkijken alleen blijven.

Meer aandacht voor migratiegeschiedenis kan ons helpen de toekomst vorm te geven. Het haalt het migratie-thema weg uit de populistische hoeken van de Tweede Kamer en brengt het in een breder maatschappelijk debat. Een debat waarin fundamenteel menselijke waarden – welke die ook mogen zijn – moeten worden afgewogen tegen economische, culturele en maatschappelijke motieven.

Dat is een moeilijke afweging, maar juist daarom is er breed debat nodig. Debat dat nu nog te weinig wordt gevoerd. Want stilletjes hopen dat de bootjes ophouden met overvaren zal niet helpen toekomstige migratievraagstukken in een globaliserende wereld op te lossen. 

Geef een reactie

Laatste reacties (48)