2.111
65

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

Na ons de zondvloed!

Als de zondvloed toch niet te vermijden is, kun je beter een feestje geven

De vele bezoekers aan de mede door Joop georganiseerde avond over de crisis in Arminius, de remonstrantse kerk van Rotterdam, kregen méér dan waarvoor zij gekomen waren. De laatste twee sprekers, professor Ewout Engelen en xs4all-oprichter Rop Gronggrijp beperkten zich niet tot de financiële perikelen van onze dagen. Ze boden uitzicht op niets meer of minder dan de ondergang van het westen, misschien zelfs van de hele wereld. Al was het in hun ogen niet duidelijk of de enthousiaste aanwezigen dit zelf nog zouden meemaken. Dat is nog eens wat anders dan een voorbijgaande ineenstorting van de economie. Even werd zelfs een vergelijking gemaakt met de ondergang van het Romeinse Rijk.

Beide sprekers kozen voor een eigen benadering. Professor Engelen toonde trots zijn nieuwe kostuum het duurste dat hij ooit aanschafte. Hij had er, bekende hij, rond de duizend euro voor neergeteld. Het pak droeg het merk van een gerenommeerd Milanees huis. Het atelier was echter al lang overgeplaatst naar China. Wij moeten niet denken, wilde Engelen maar zeggen dat we in Europa nog een voorsprong hebben op het gebied van kwaliteit, vakmanschap technologie en kennis. In China zijn ze net zo goed maar ze willen werken voor een vijfde van het Nederlandse loon. Met andere woorden: onderwijs is geen antwoord op de crisis. Ook op dat gebied zijn we ingehaald. Er stond maar een ding te doen, meende Engelen: geld opmaken, lenen, feestvieren. Zijn pak van 1000 euro was het carnavalsvaandel waarachter wij balanceerden op de rand van de vulkaan.

Rop Gonggrijp had zijn zondagse pak niet aangetrokken. Hij sprak over de afnemende grondstoffenvoorraad – niet alleen olie en gas. Hij had er steeds minder vertrouwen in dat de mensheid de verschillende crises waarmee zij wordt geconfronteerd  nog in de hand kon houden. Niet dat hij een uitsterven van onze soort voorspelde maar het zou wel minder worden. Rop Gonggrijp kon zich voorstellen dat er een eind zou komen aan de mondiale vervlechting van de economie en dat uit de chaos en de ondergang tenslotte veel kleinere economische eenheden te voorschijn zouden komen. Hij wilde maar zeggen, hij was blij dat hij op technisch gebied nogal handig was en bovendien ervaring had als vrachtwagenchauffeur.

Eén verhaal, twee strategieën. “Na ons de zondvloed”, zei de Franse koning Lodewijk XV. Hij had gelijk: als de zondvloed toch niet te vermijden is, kun je beter een feestje geven. Aan de andere kant: het is toch handig als je na dat feest nog kans ziet een zeewaardig vlot in elkaar te timmeren. De vraag is alleen: moeten we daar nu al aan beginnen of kan het nog even wachten? Wanneer begint de ondergang van het westen? Zijn er lessen te trekken uit de ondergang van het Romeinse Rijk.

Helaas wel. Geen mens had destijds die ondergang in de gaten. De Romeinen zagen wel dat het allemaal minder ging. En er leefde een grote nostalgie naar de goede oude tijd, (meer nog dan bij ons want ze kenden het vooruitgangsconcept niet maar dat is een ander verhaal).  Hoe dan ook. Wie weet zijn wij het 476 – ondergang van het West-Romeinse Rijk – van het Westen al lang gepasseerd, hebben we een gebeurtenis of een ontwikkeling niet opgemerkt die latere generaties zullen aanwijzen als het noodlottige omslagpunt.

Vandaar dat het enthousiaste publiek de weg van Engelen koos: zij hieven het glas op een succesvolle avond. We vragen ons later wel af hoe we kleinschalige energievoorziening voor de straat kunnen realiseren met windenergie, als de grote Europese power grids beginnen te haperen.


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Nepnieuws

    Een wereld van desinformatie

    Februari 2018


Geef een reactie

Laatste reacties (65)