1.001
34

Journalist

Erwin Lamme heeft HBO-communicatiesystemen gestudeerd. Daarna heeft hij diverse banen gehad, onder andere als redacteur bij Veronica Magazine. Tegenwoordig werkt hij voor de Gooi- en Eemlander.

Overleeft het politieke midden 2013?

Vooral de PvdA kan het slachtoffer worden van de druk op het politieke midden

Ondanks het verlies van het CDA lijkt het politieke midden de winnaar van 2012. Er ligt gezien de omstandigheden een degelijk regeerakkoord dat kiest voor versobering van de verzorgingsstaat en niet voor afbraak. Ook de economie wordt geraakt door de BTW-verhoging en lastenverzwaring. Links en rechts hebben beiden moeten inleveren. Het resultaat is een crisiskabinet over het midden met als voornaamste doel gezonde overheidsfinanciën. Maar het is de vraag of het politieke midden 2013 overleeft.

Zelf houdt Rutte niet zo van het smakeloze midden, zo zei hij onlangs. Maar Rutte zal als voorstander van tradities toch moeten erkennen dat de grootste politieke traditie van Nederland bestaande uit het CDA toch altijd vanuit het midden geopereerd heeft. Het CDA en haar voorgangers hebben altijd balans gezocht tussen de linkse verzorgingsstaat en de rechtse economie. Dat betekent in de praktijk gematigd bezuinigen en hervormen om de boel betaalbaar te houden. Het CDA is er altijd geweest om de staat en de politiek beter te maken en daar merk je als kiezer niet zo veel van. Wie de politiek niet volgt, heeft derhalve niets met het CDA. Maar Rutte moet beter weten als hij spreekt over het midden.

In de huidige tijd lijkt het gematigde midden meer nodig dan ooit. Aan de rechterkant belooft de PVV de kiezer een dikkere portemonnee, minder immigratie en minder Europa. Aan de linkerkant belooft de SP de kiezer een sociale uitweg zonder pijnlijke maatregelen. Dan wordt het lastig problemen oplossen als je juist meer Europa nodig hebt en moet bezuinigen. De PVV en de SP komen weliswaar op voor de gewone Nederlander, maar ze dienen het land niet door de politiek te saboteren. Beide partijen hebben in de Kamer geen enkele Europese crisismaatregel gesteund. Beide partijen verzetten zich tegen het bezuinigen van Rutte-2. Beide partijen zeggen namens de bevolking te spreken. Volgens Roemer voelt de kiezer zich geen Europeaan. Wilders heeft zijn Henk en Ingrid.

Noem het populisme, noem het kiezers naar de mond praten, maar duidelijk is dat de PVV en de SP er niet zijn om de staat weer betaalbaar te maken en ook niet om de EU te verbeteren. Terwijl dit wel nodig is na 5 jaar van snel oplopende schuld en het bestuurlijk tekort van de EU.

D66 beseft dit als geen ander. De democraten lopen al jaren voorop als het gaat om hervormingen om Nederland beter en betaalbaarder te maken. D66 wil al jaren de AOW-leeftijd verhogen om de AOW weer betaalbaar te maken. D66 wil al jaren de HRA afbouwen om de woningmarkt te verbeteren. En D66 pleit nadrukkelijk voor een betere en meer democratische Europese Unie. D66 heeft door zijn hervormingsgezindheid en pro-Europese koers nadrukkelijk een progressieve koers gekozen, opererend vanuit het midden en dus sterk gericht op de betaalbaarheid van de staat door balans te zoeken tussen de staat en de economie.

De huidige Nederlandse staat bedraagt bijna de helft van het BNP, waarmee Nederland een gemiddeld land is in de EU. Maar de gemiddelden zijn de afgelopen jaren wel sterk toegenomen. De Wereldbank hanteert als guldenregel dat de staat maximaal 40% van het BNP mag zijn om de economie niet te veel te schaden, zeg maar de grote van de huidige Amerikaanse staat. Maar Nederland zit op 50% en Denemarken zit zelfs op 56%, en deze landen doen het ook goed. Sommigen zeggen zelfs dat wie de Amerikaanse droom wil naleven naar Denemarken moet gaan omdat het land rijk en gelukkig is. Het is dus geen uitgemaakte zaak wat nou wijsheid is wat betreft de grootte van de staat.

Feit is in ieder geval dat de Nederlandse staat jaarlijks 20 miljard meer uitgeeft dan er binnenkomt. Het kabinet kiest voor bezuinigen en lasten verzwaren, en dat lijkt een degelijke middenkoers. Links moet de bezuiniging op ontwikkelingswerk en verkorting WW slikken. Rechts moet lastenverzwaring slikken. Per saldo zal de staat niet kleiner worden, maar het oplopen van de staatsschuld wordt wel gestopt.

Desondanks is het een vervelend regeerakkoord waar niemand blij van wordt. Hoogleraar economie Eijffinger noemde het akkoord zelfs een granaat die in je gezicht ontploft. Dat is dus het dilemma van Rutte II: men doet wat nodig is maar niemand vindt het leuk.

Hierdoor zal de druk op het politieke midden toenemen waar met name de PvdA het slachtoffer van kan worden. De PvdA is akkoord gegaan met 12 miljard aan bezuinigingen van het Lente-akkoord en 16 miljard bezuinigingen van het regeerakkoord. Dat vindt niet iedereen van de PvdA-achterban een goed plan blijkens de laatste peilingen. Ook de VVD doet het slecht in de peilingen, vermoedelijk door het beperken van de HRA en het nivelleren.

Het is de vraag of middenpartijen als D66 en CDA kunnen profiteren van de lastige positie waarin het kabinet verkeert. Beide partijen zullen zich constructief opstellen in beide Kamers, en dus vuile handen maken. Het is de vraag of de kiezer dit waardeert. Bovendien is er altijd het probleem van de flanken die zand in de machine gooien door de kiezer mooie beloften te doen en door het kabinet zwart te maken. Het is dus maar de vraag of het midden 2013 zal overleven. 

Geef een reactie

Laatste reacties (34)