868
23

Journalist

Erwin Lamme heeft HBO-communicatiesystemen gestudeerd. Daarna heeft hij diverse banen gehad, onder andere als redacteur bij Veronica Magazine. Tegenwoordig werkt hij voor de Gooi- en Eemlander.

Overleeft Rutte-2 het politieke jaar?

Het kabinet komt zwaar onder vuur te liggen

Dinsdag start een nieuw politiek jaar. Het staat nu al vast dat het een interessant jaar wordt: twee verkiezingen, een pittig maatschappelijk debat over de toekomst van Europa, veel beleid dat door beide Kamers moet en Europa bouwt aan een betere bankensector. Het is slechts een greep uit wat ons politiek te wachten staat. Een voorbeschouwing.

Op woensdag 18 september, de dag na Prinsjesdag, gaat het dak waarschijnlijk van het parlement als de partijen hun visies, oplossingen en kritieken lanceren tijdens de Algemene Beschouwingen. Je hoeft geen expert te zijn om te weten dat het kabinet zwaar onder vuur komt te liggen. De economie zit tegen. De werkloosheid loopt op. En het begrotingstekort wil maar niet dalen. Dan is de gangbare reflex dat er schuldigen aangewezen moeten worden. De coalitie mag zich vervolgens verdedigen.

Lastige tijden
Interessanter zijn natuurlijk de vergezichten en oplossingen die de partijen aandragen. Sommigen denken bij vergezichten aan iets naars dat slechts tot ellende leidt, maar de realiteit is toch dat de euro, de EU, internet, klimaatverandering, de energiesector, de bankensector en globalisering vragen om vergezichten om grip te krijgen op de kwesties van deze tijd. Het opschalen van de politiek tot Europees en zelfs mondiaal niveau lijkt daarbij onvermijdelijk gezien het grensoverschrijdende karakter van veiligheids-, milieu- en economievraagstukken. Die progressieve vergezichten zijn dus hard nodig, maar het is de vraag wie zich er aan waagt in deze lastige tijden waarin meer behoefte lijkt aan zekerheid.

Dit is het eeuwige dilemma van de politiek: professionele politici moeten eigenlijk voor de muziek uit lopen maar lopen daarbij het risico uit het zicht van veel kiezers te raken. Daarom kunnen die vergezichten beter worden geflankeerd door geworteld beleid, zo bewees de PvdA in de laatste campagne. Samsom wilde zowel het vergezicht van volledige duurzame energie in 2050 als het gewortelde geluid van de rekening eerlijk verdelen. Dat gewortelde geluid is wat GroenLinks waarschijnlijk ontbeerde onder Sap: de fraaie duurzame, economische en Europese vergezichten misten een herkenbare bodem waardoor GroenLinks niet aansloeg bij de kiezer.

Voor het kabinet geldt het tegenovergestelde. Het voert een herkenbaar bezuinigingsbeleid maar wordt een gebrek aan lange termijn visie verweten. Het kabinet staart zich blind op de begroting en mist beleid om de economie te verbeteren, zo klinkt de kritiek. Of deze kritiek terecht is, laat ik in het midden, maar het feit dat het kabinet kiest voor een sociaal en gematigd saneringsbeleid is in het licht van de voorbije crisisjaren niet zo vreemd: Europa heeft massaal boven zijn stand geleefd met als gevolg een eurocrisis, en nu moet men dankzij vooral Nederland en Duitsland saneren en hervormen om het vertrouwen in de eurozone te herstellen. Of dit verstandig beleid is valt te betwisten, maar het is voorlopig wel het enige waaraan de eurolanden elkaar kunnen houden.

Europa
In dit licht opereert ook Rutte-2. Het is in feite een crisiskabinet dat puin moet ruimen. Dan hoef je weinig visie te verwachten. Het is natuurlijk wel de vraag hoelang al die crises nog duren. Sinds 2008 staat de politiek in het teken van het redden van banken, het redden van landen en het redden van de euro. Er zijn vele maatregelen genomen om de crises te bezweren. Inmiddels lijkt de stabiliteit in Europa redelijk hersteld en wordt het tijd om de balans op te maken: hoe moeten de EU en de euro in de toekomst georganiseerd worden om te komen tot een beter en stabieler systeem? De kritiek luidt niet alleen dat Europa te weinig stabiel is maar ook te weinig democratisch. Het kabinet waagt zich niet aan deze structurele problemen, maar de Europese verkiezingen van mei 2014 dwingen de partijen om kleur te bekennen. Dit levert ongetwijfeld een grondig maatschappelijk debat op over de toekomst van Europa.

Maar het kabinet heeft grotere zorgen dan de Europese weeffouten. Dit politieke jaar zal toch vooral draaien om de begroting, kabinetsplannen en de vele akkoorden door beide Kamers te krijgen. Dat wordt een lastige opgave gezien het gebrek aan meerderheid in de Eerste kamer. De kans lijkt dan ook groot dat menig wetsvoorstel wordt geblokkeerd in de Eerste Kamer en terug moet voor onderhandeling naar de Tweede Kamer. Dit wordt waarschijnlijk vooral een jaar waarin de oppositie punten kan scoren door een draai te geven aan het beleid. Het is natuurlijk democratie op zijn best, maar het komt de stabiliteit van de regering niet ten goede. De vraag is dan ook vooral of Rutte-2 dit politieke jaar overleeft. Als de oppositie te veeleisend wordt en de economie blijft verslechteren, dan wordt het allemaal erg lastig voor het kabinet.

Geef een reactie

Laatste reacties (23)