3.662
16

Activist

Activist. Schreef tot nu toe pittige artikelen over wapenhandel, onduurzame voedsel en kleding, tax injustice, racisme en het disfunctioneren van het maatschappelijk middenveld. Tot juli 2011 directeur van Fairfood International (www.fairfood.org). Frank was tevens tot juli 2011 bestuurslid van de brancheorganisatie voor ontwikkelingsorganisaties Partos (www.partos.nl). Voor Fairfood was Frank werkzaam voor Amnesty International en Fairtrade Original. Hij komt uit het bedrijfsleven waar hij jarenlang werkzaam was als management consultant.

Ploumen en de ‘ons kent ons-cultuur’

Minister Ploumen (oud directeur Cordaid) benoemde Rene Grotenhuis (oud directeur Cordaid) om de financieringsaanvraag van Cordaid te beoordelen

In augustus 2014 benoemde minister Ploumen van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking oud-directeur van Cordaid Rene Grotenhuis tot lid van de beoordelingscommissie van financieringsaanvragen. Een organisatie waar zij zelf tot 2007 ook directeur van was.

Minister Ploumen van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking heeft mazzel. Net op tijd werd ze vorige jaar oktober teruggefloten door een externe commissie, waardoor ze niet kan worden beschuldigd van echte belangenverstrengeling. En daardoor is de landelijke pers niet geïnteresseerd in het verhaal. Maar is het voorval daardoor minder ernstig? Vooral als Ploumen haar eigen dwaling niet inziet. Want staat deze kwestie dan op zichzelf, of is er een cultuurprobleem?

Elke 4 of 5 jaar deelt de minister of staatssecretaris van ontwikkelingssamenwerking miljoenen uit aan ontwikkelingsorganisaties. Bij de huidige ronde (2011 – 2015) gaat het om 425 miljoen per jaar. Vanaf 2016 tot 2020 is er fors minder te verdelen (‘slecht’ 185 miljoen per jaar), maar dat is nog steeds genoeg belastinggeld om de beoordeling van de financieringsaanvragen op een gedegen manier aan te pakken. Uiteraard zonder (de schijn van) belangenverstrengeling.

Oud-directeur Grotenhuis
Op 23 augustus vorig jaar besloot Ploumen om oud-directeur Rene Grotenhuis plaats te laten nemen in de beoordelingscommissie. Grotenhuis was tot oktober 2013 directeur bij Cordaid. De commissie, bestaande uit 2 mensen van het ministerie en 2 externen (waaronder Grotenhuis), zou de financieringsvraag van Cordaid moeten gaan beoordelen (!). Terughoudendheid ten aanzien van Cordaid was al noodzakelijk, omdat Ploumen zelf tot oktober 2007 ook directeur was bij Cordaid. Ploumen rapporteerde toen nota bene aan Rene Grotenhuis. Ook nu zijn de banden van Grotenhuis met Cordaid nog groot. Grotenhuis is voorzitter van de Samenwerkende Hulporganisatie (SHO), waar Cordaid lid van is en jawel… de SHO zetelt in het kantoor van Cordaid.

Ondanks dat het ministerie zelf stelt dat de leden van commissie boven elke twijfel verheven moeten zijn, gaat de commissie met Rene Grotenhuis in haar midden na 23 augustus gewoon van start. Pas nadat een externe commissie die toeziet op het gehele proces de benoeming van Grotenhuis bijna 2 maanden later een ‘aanmerkelijk risico’ noemt, besluit Ploumen Rene Grotenhuis te vervangen. Net voordat de commissie zich zou gaan ontfermen over de financieringsaanvraag van onder andere Cordaid.

Dat het ministerie deze kwestie liever onder de pet houdt, blijkt uit de reactie van Christiaan Rehbergen, Ploumen’s een na hoogste ambtenaar. Ik maak een fout. Op 12 januari vraag ik Christiaan Rehbergen namelijk of Rene Grotenhuis een rol heeft bij de beoordeling van de financieringsaanvragen. Nee is het overtuigende antwoord. Ik had uiteraard moeten vragen of Rene Grotenhuis een rol heeft of had. Uiteraard maak je daar als hoge ambtenaar direct gebruik van, want de relatie overheid burger kan wel tegen een stootje door haar smetteloze reputatie met betrekking tot transparantie. Aan de andere kant. Christiaan Rehbergen had kunnen weten dat ik vervolgens via de Wet Openbaar Bestuur het gehele dossier zou opvragen. Via een bevriende relatie op het ministerie begreep ik dat het ministerie behoorlijk zit te balen van al het extra werk dat mijn WOB verzoeken triggert. Nou Christiaan, maak je borst maar vast nat. Dat is het resultaat van je eigen manier van omgaan met vragen.

Herman van Gelderen, woordvoerder van Ploumen, laat mij weten dat ‘De minister achter haar besluit [staat] om de heer Grotenhuis niet te benoemen in de beoordelingscommissie.’ Ja, u leest het goed, terwijl het WOB dossier spreekt van een benoeming van Rene Grotenhuis, en de vervangen bijna 2 maanden later, probeert Ploumen de kwestie nu te reframen als ‘niet benoemd’. De draai is zo groot dat ik begin te twijfelen of ik het wel goed gelezen heb. Maar na nogmaals het WOB-dossier doorgespit te hebben, kan ik er echt geen andere chocola van maken dan dat Rene Grotenhuis eerst benoemd is, en vervolgens vervangen (2 maanden later). Rene Grotenhuis probeert er aan de telefoon eerst ook een ‘ik ben nooit benoemd’ draai aan te geven, maar geconfronteerd met de feiten uit het WOB dossier, erkent hij dat hij wel degelijk eerst benoemd is, aan de slag is gegaan en vervolgens vervangen.

Directeur Bart Romijn van de brancheorganisatie voor ontwikkelingsorganisaties Partos snapt de commotie niet. Bart Romijn stelt dat de commotie ontstaan is door framing van de buitenwereld en bagatelliseert de belangenverstrengeling. Hij zou zelf Rene Grotenhuis ook benoemd hebben in de commissie als hij in Ploumen’s schoenen had gestaan, maar is toch wel blij dat Rene Grotenhuis vroegtijdig vertrokken is. Hij was overigens allang op de hoogte van alle details. Partos leden die meer moeite hebben met de initiële benoeming van Rene Grotenhuis, zouden wellicht kunnen overwegen om een eigen branchevereniging op te richten, zodat er voor hun belangen in de relatie met het ministerie wel gevochten wordt.

Cordaid
Op 30 januari maakt Ploumen de uitslag van de nieuwe miljoenenuitdeelronde bekend. De financieringsaanvraag van Cordaid kwam niet als beste uit de bus. Cordaid werd ingedeeld in de C-categorie. De beste aanvragen (A en B categorie) werden direct gehonoreerd. Ploumen had het daarbij kunnen laten en de 185 miljoen per jaar onder deze organisaties kunnen verdelen. Want ‘kwaliteit staat voorop’ zei ze ooit stoer. Maar ja, en Cordaid dan? Die moest en zou ook geld krijgen. Dus gebruikte ze haar discretionaire ruimte (wat zo veel betekend als ‘het beoordelingssysteem gaf niet het juiste resultaat, dus ik overrule het’). En zo selecteerde Ploumen uit de C-categorie met 27 aanvragen alsnog 7 organisaties die ook geld krijgen, waaronder dus Cordaid, ten koste van de beter scorende organisaties.

Het is verleidelijk om deze column af te sluiten met een ruime suggesties dat Cordaid onterecht geld heeft gekregen. Maar dat is veel te makkelijk en vereist nader onderzoek. Wel kunnen we stellen dat Ploumen net als de top van de ABN-AMRO niet meer weet welk sentiment er leeft in de maatschappij. En reizen er vragen over de cultuur van ons kent ons op het ministerie, hetgeen ik zelf ook zo heb ervaren toen ik als directeur van Fairfood International in het bestuur van Partos zat en in die hoedanigheid veel met het ministerie te maken had. Ploumen heeft vooral veel mazzel dat er nog maar weinig mensen én journalisten interesse hebben in de ontwikkelingssector, en dat een kritische vakpers inmiddels grotendeels ontbreekt.

Geef een reactie

Laatste reacties (16)