1.655
73

Wethouder Financiën, Onderwijs en Sport

Pieter Hilhorst (Voorburg, 1966) heeft politieke wetenschappen gestudeerd. Hij schreef voorheen een wekelijkse column voor de Volkskrant waarin hij vaak de logica van de overheid en de politiek ontrafelt. Daarnaast schreef hij theaterteksten en essays. Voor Llink presenteerde hij elke maandag het radioprogramma Oba Live. Voor de IKON maakte hij de televisieprogramma’s ‘Voor je Kiezen’ met interviews met alle lijsttrekkers voor de Tweede Kamerverkiezing (2002 en 2003) en Pioniers (2004) over mensen met baanbrekende ideeën. Hij schreef verschillende boeken, waaronder De Wraak van de Publieke Zaak (De Balie 2001). Zijn toneelstuk Hetze (2002) over een aanslag op een populistische politicus ging vijf dagen voor de moord op Pim Fortuyn in première. Van 2010 tot 2012 was Pieter Hilhorst ombudsman in het gelijknamige tv-programma van de VARA. Sinds 28 november 2012 is hij wethouder van financiën, onderwijs en sport van Amsterdam.

Principiële ambtenaren hoeven niet bang te zijn voor de PVV

Als in dit land de vierde macht het voor het zeggen zou hebben, was de PVV een splinterpartij.

Uit een onderzoek van het blad Binnenlands Bestuur naar het stemgedrag van ambtenaren, dat vanavond wordt gepresenteerd in het programma De Ombudsman (Ned. 2, 21.20 uur) blijkt namelijk dat maar 4% van plan is om op de PVV te stemmen. Het is dan ook niet verbazingwekkend dat een meerderheid van de ambtenaren er moeite mee heeft als hun politieke baas een PVV’er zou zijn.

De cijfers: 30% van de ambtenaren heeft er een beetje moeite mee, 29% heeft er grote moeite mee. Maar wat doe je als ambtenaar als je moeite hebt met de politieke stroming van je baas? Volgens de politicoloog André Krouwel staan ambtenaren met gewetensbezwaren drie wegen open. Het meest principiële standpunt is om dan maar ontslag te nemen. Een op de acht ambtenaren uit de enquête zegt dat te zullen doen. Vooral aanhangers van GroenLinks en van de Partij voor de Dieren zeggen voor zo’n principiële opstelling te zullen kiezen (resp. 19 en 20 %).

Maar Krouwel laat weten dat er ook een iets minder principiële manier is om van je politiek onwelgevallige baas af te komen. Ambtenaren maken zich dan zo onmogelijk dat ze ontslagen worden. Het voordeel voor hen is dat ze dan gewoon recht hebben op een uitkering. Sterker nog. Als ze een beetje geluk hebben dan krijgen ze zelfs een ontslagvergoeding. Dat is principieel zijn op kosten van een ander.

Nog minder prettig is de derde manier die Krouwel noemt om je teweer te stellen tegen een PVV’er als politieke baas. De ambtenaar neemt geen ontslag. Hij laat zich niet ontslaan. Nee hij gaat al zijn invloed gebruiken om zijn politieke baas dwars te zitten. Traineren als politiek protest. Hier gedragen ambtenaren zich als sir Humphrey Appleby uit de serie Yes Minister. Het verschil is alleen dat ze het gluiperige gedrag van de sluwe secretaris generaal die op een geniale manier zijn minister steeds onderuit haalt,  overladen met een politiek correct sausje. Dat klinkt stoer, maar het ondermijnt de essentie van de bureaucratie. Ambtenaren moeten loyaal zijn. Als ze dat niet kunnen dan moeten ze vertrekken. De enige koninklijke weg is dus ontslag nemen.

Het bijzondere aan de enquête is niet dat een op de acht ambtenaren die koninklijke weg zegt te bewandelen, maar dat er veel ambtenaren zijn die wel bekennen moeite te hebben met een PVV’er als politieke baas, maar toch geen ontslag zullen nemen. Zij gaan dus of tegen hun geweten in meewaaien met de politieke wind of lekker dwarsliggen. Dat is allebei onwenselijk.

Maar op wat voor moment zou een ambtenaar de eer aan zichzelf moeten houden? Geert Wilders heeft gisteren gezegd dat het belangrijkste onderhandelingspunt voor de PVV in Almere en Den Haag in eventuele collegeonderhandelingen een verbod zal zijn voor het dragen van een hoofddoek in gemeentelijke instellingen en in instellingen die gemeentelijke subsidie krijgen. Het is een maatregel die pijnlijk illustreert dat voor de PVV het vernederen van moslims belangrijker is dan het oplossen van maatschappelijke problemen. Want de veiligheid van Almere en Den Haag, waar de PVV zich zo druk om zegt te maken, wordt door zo’n maatregel niet bevorderd. Het lijkt een poging om de maatschappelijke participatie van moslims de nek om te draaien. Maar mocht zo’n maatregel onverhoopt daadwerkelijk worden ingevoerd in Den Haag of Almere, dan hoop ik dat meer dan 12 % van de ambtenaren hun ontslag zullen indienen.

Maar juist dit voorstel laat zien dat de principiële ambtenaren uit de Almere en Den Haag zich helemaal geen zorgen hoeven te maken. De PVV is helemaal niet van plan om deel te nemen aan het college. Ze willen liever schreeuwen en problemen benoemen, dan problemen oplossen. En dus zal geen enkele ambtenaar uit Almere of Den Haag zich gedwongen hoeven te voelen om ontslag te nemen.

Geef een reactie

Laatste reacties (73)