Laatste update 07 april 2016, 14:15
6.477
201

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

Schrijf nieuwe verkiezingen uit

Over de uitslag van het Oekraïne-referendum en het logische gevolg daarvan

cc-foto: Henk-Jan van der Klis
cc-foto: Henk-Jan van der Klis

Jan Roos, Thierry Baudet, GeenStijl e tutti quanti hebben hun doel bereikt: de Nederlandse regering is in grote moeilijkheden gebracht. Weliswaar kwam minder dan een derde van de kiezers op maar de uitslag is zonneklaar: dik zestig procent van hen stemde nee. Zij zijn tegen het associatieverdag met de Oekraïne.

Het past in de Haagse politieke traditie om je hier uit te wurmen. De regering en de aan haar gelieerde partijen zullen verklaren dat de stem van de kiezer serieus wordt genomen maar dat het er toch wel wat heel weinig waren. Daarom willen ze alleen maar morrelen aan dat verdrag. Het zal zich tevreden stellen met een paar kleine wijzigingen om vervolgens vol te houden dat naar de kiezers is geluisterd.

Dat is natuurlijk flauwekul. De tegenstemmers waren niet een beetje tegen. Ze waren helemáál tegen. Ze hebben het verdrag als gehéél verworpen. Je kunt de uitslag betreuren. Je kunt de motieven van de nee-propaganda wantrouwen. Je kunt zeggen dat toch maar mooi meer dan twee derde van de kiezers niet naar de stembus heeft laten lokken. Dat kun je allemaal doen. Maar dat verandert geen steek aan de feiten die de mensen van GeenPeil hebben geschapen. Je kunt hun zege niet wegredeneren. Hun donderend nee geldt. Dat staat in de wet. Daar helpt geen lieve moederen aan.

Staatsman
Tenzij de ministers en de aan hen gelieerde partijen staatsmangedrag vertonen. Volksvertegenwoordigers bepalen hun positie zonder last of ruggespraak. Dat is een kernpunt in het Nederlandse politieke bestel. Dat heeft aartsvader Thorbecke in de negentiende eeuw al onderstreept. Wat is het verschil tussen een politicus en een staatsman? Een staatsman kiest voor het landsbelang en hangt zijn huik niet naar de politieke wind. Hij is niet gevoelig voor de waan van de dag. Hij gebruikt slechts zijn hersens en zijn geweten. Hij achtte tot woensdagavond vijf voor negen het associatieverdrag in het belang van het land. Hij laat zich door volkswoede niet regeren. Hij gaat voor een onmiddellijke ratificatie van het verdrag, ook al betekent dit zijn politieke ondergang bij de volgende verkiezingen. Een staatsman stelt het landsbelang immers óók boven zijn eigen carrière.

De hier boven geschetste gang van zaken is ouderwets, maar getuigt wel van stijl en moed.

Motie van wantrouwen
Deze aanpak verdient niet de voorkeur. De volgende redenering past meer bij de eenentwintigste eeuw. De opkomst is klein maar de uitslag betekent wel een stevige draai om de oren voor het kabinet. Het electoraat heeft een soort motie van wantrouwen aangenomen. Dit spoort met de verkiezingsprognoses van alle bureaus, die te consistent zijn om af te doen als dagkoersen. De uitslag van dit referendum laat opnieuw zien dat de samenstelling van de Tweede Kamer de politieke stemming in het land niet langer dekt.

De wet stelt dat de regering haar beleid ten opzichte van het associatieverdrag opnieuw aan de Kamer moet voorleggen. De muilpeer die woensdagavond is uitgedeeld zou moeten leiden tot kamerverkiezingen. Het is dan aan een nieuw kabinet en een nieuw samengesteld parlement om de zaak rond het associatieverdrag af te handelen, ditmaal definitief.

Ik denkt niet dat dit gebeurt. We krijgen de komende maanden veel woede vanuit de nee-stemmers die zich genegeerd achten en allerlei Haagse uitlegkunde om zoveel mogelijk van het associatieverdrag uit het gestrande politieke schip op het Europese droge te slepen. Daardoor zal het wantrouwen in de politiek alleen maar toenemen.

Precies wat de aanstichters van het referendum bedoelden.


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Nepnieuws

    Een wereld van desinformatie

    Februari 2018


Geef een reactie

Laatste reacties (201)