576
6

Hoogleraar Openbare Financiën

Professor Harrie Verbon is econoom en momenteel werkzaam als hoogleraar Openbare Financiën en Sociale Zekerheid aan de Universiteit van Tilburg. Zijn onderzoek behelst onder meer de volgende terreinen: de macroeconomische effecten van vergrijzing, migratie, herverdeling en economische groei, overdrachten tussen generaties (inclusief pensioenen) en verhandelbare emissierechten. Professor Verbon is daarnaast lid van het bestuur van het Rathenau Instituut. Hij was eind jaren '90 lid van de programmacommissie van het CDA, maar heeft inmiddels het lidmaatschap van die partij opgezegd.

Stapelgate raakt ook de NWO

Kan de NWO zeggen hoeveel subsidiegeld gegeven is aan frauduleus onderzoek? 

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) is een organisatie die met ongeveer een half miljard euro belastinggeld onderzoek subsidieert. Voor een groot deel wordt dat geld aan jonge onderzoekers gegeven. Die onderzoekers komen uit alle mogelijke vakgebieden, waaronder de sociale psychologie.

Dankzij Diederik Stapel, mijn vroegere gewaardeerde collega aan de Universiteit van Tilburg, weten we nu dat de sociale psychologie een fraudegevoelige wetenschap is. Ik had dat vermoeden al eerder. Zo was ik eens voor de NWO betrokken bij het beoordelen van onderzoeken op dat terrein. Hele postzakken met onderzoekvoorstellen werden bij de beoordelaars afgeleverd. De methoden van sommige van die voorstellen weken niet zo heel veel af van het inmiddels beroemde vleesonderzoek waarmee mevrouw professor Roos Vonk mooie sier probeerde te maken. Ook bij die bij NWO ingediende onderzoeken werden proefpersonen geacht kaarten te bekijken. In de meer geavanceerde voorstellen werd er ook nog eens tijdens het bekijken van de kaarten ergens in de buurt van de proefpersoon een pistool afgevuurd. Dit om te beoordelen hoe angst of stress het beoordelingsvermogen van mensen beïnvloedde.

Enfin, het is nu makkelijk om daar lacherig over te doen. Wat mij betreft mogen alle wetenschappen hun eigen methoden hanteren, hoe belachelijk die voor buitenstaanders ook lijken. Wat mij echter vooral stoorde bij de sociaal psychologen was dat ze een gezamenlijke maffiastrategie leken te hebben om de omvang van de subsidies die zij binnen haalden te maximeren. Uit alle hoeken en gaten werden in dat vakgebied onderzoekers te voorschijn getrokken om een onderzoeksvoorstel bij NWO in te dienen, soms onder een impliciete paraplu van hun vroegere promotor. Die voorstellen worden binnen NWO grotendeels beoordeeld door vakgenoten, sociaal psychologen dus. Dan kwam het volgende element van de maffiastrategie te voorschijn: bij beoordelingen van onderzoekvoorstellen werden de voorstellen van concurrenten zo min mogelijk afgekraakt onder het motto: Ik bemoei me niet met jou, jij bemoeit je niet met mij.

Die strategie werkte. Ik zeg het uit mijn hoofd, maar NWO moet mij maar tegenspreken als het niet zo is: de sociaal psychologen haalden binnen de sociale wetenschappen de laatste jaren een onevenredig groot deel uit de subsidieruif van de NWO binnen. Een deel van dat gesubsidieerde onderzoek blijkt nu dus op fraude gebaseerd te zijn. Om hoeveel subsidies het gaat, zou ik niet durven te zeggen, maar het is in ieder geval zeker dat een deel van dat onderzoek nog steeds loopt en gesubsidieerd wordt. De voorzitter van de NWO, Jos Engelen, zei deze week dat de affaire Stapel vooral de zelfreinigende werking van de wetenschap aantoonde. Wat mij betreft komt hij daar niet mee weg. Hij zal moeten nagaan hoeveel miljoenen belastinggeld door de NWO is weggegeven aan frauduleus onderzoek en hoe veel van dat onderzoek nu nog loopt. Ik vermoed dat het om vele miljoenen gaat. 

Geef een reactie

Laatste reacties (6)