3.527
32

Leerkracht basisonderwijs

Maddy Hulshof is leerkracht, ze schrijft regelmatig over het opgroeien van haar zoon Gijs (16 PDD-NOS). Over mooie verrassende momenten maar ook over moeilijke keuzes. Gijs zit in het examenjaar van het regulier voortgezet onderwijs.

Tegen autisme hoeven we ons niet te verweren

Mensen met autisme excelleren in empathie. Daar kunnen we nog veel van leren

Ik ga het niet doen. Niet nu na de schietpartij in Connecticut. Ik schrijf geen verweer tegen de enorme sticker die mensen met autisme deze week weer opgeplakt krijgen. Sla de krant maar open; lees de social media; luister om je heen.

Er zijn prachtige verklarende artikelen verschenen deze week. Over het verschil tussen cognitieve en sociale empathie. Mensen die zeer verkeerde dingen doen zijn vaak goed in het eerste: ze weten hoe andere mensen denken en kunnen juist daarom manipuleren en maatschappij ontwrichtende acties uitvoeren. Dat is niet de empathie waar mensen met autisme goed in zijn. Zij excelleren vaak in sociale empathie: voelen sfeer aan; ‘weten’ wanneer iemand verdrietig is; kunnen slecht tegen onrecht; functioneren het best bij harmonie.

Mensen met autisme zijn zuivere communiceerders en raken hierdoor soms verstrikt in ongeschreven regels. ‘Zeg dan wat je bedoelt’ schreeuwde Matthijs tegen een hulpverlener in de indringende documentaire ‘De regels van Matthijs’. En even later was hij dood. Omdat niemand zei wat ze bedoelden.

Daarom verstopte Matthijs zich, steeds verder, steeds dieper groef hij zich in, tot zijn huis onbewoonbaar werd. Mijn zoon Gijs begreep op zijn 4de niets van het memory spel. Dat de kaartjes met de plaatjes naar beneden op tafel werden gelegd, terwijl het toch de bedoeling is dat je 2 dezelfde plaatjes bij elkaar zoekt. ‘Laat nou maar zien’ zei hij ‘dat is toch veel gemakkelijker?’ Hij heeft gelijk, dacht ik toen. En nu denk ik het weer: wij houden de kaarten tegen onze buik en verwachten dat anderen wel weten wat we hebben. Laat zien wat je hebt, zeg wat je bedoelt in vriendelijke duidelijke woorden. Zodat mensen je begrijpen, en niemand zich hoeft te verstoppen. Want als je je verstopt, dwaal je af van de wereld en word je huis onbewoonbaar, ga je gekke dingen doen.

In Nederland kun je deze week beter een aangespoelde bultrug zijn dan een van de 160.000 mensen met autisme. De vis had tenminste een naam en werd emotie toegedacht: ‘kijk een traan’. Mensen met autisme werden met een sticker in het geweldshok vastgezet. In Gijs’ geval was de sticker een krenkend sms-je dat hem maandagmorgen als een hak op zijn ziel trapte. En toch ging hij naar school, en voerden we die dag alle nodige gesprekken. Niet om ons te verweren, maar om te zeggen wat we bedoelen, om te luisteren naar wat anderen bedoelen. We lieten allemaal onze kaarten zien. Filosoof en schrijver Roman Krznaric legt in een prachtige YouTube-animatie uit dat outrospectie de 21ste eeuw zal domineren: weg met het 20ste eeuwse introspectieve navelstaren.

Outrospectie heeft te maken met het onderhouden van relaties die het leven de moeite waard maken. Het voeden van je nieuwsgierigheid door voorbij labels te kijken, gewoon door op straat te lopen en met mensen te praten. Outrospectie is een levenskunst, we kunnen het allemaal, iedere dag. Vandaag vliegen Gijs en ik alweer in cirkels. De wereld is van iedereen en ja: we kunnen hem veranderen.

Kijk op de weblog van Maddy Hulshof voor meer verhalen over het leven van Gijs. Volg haar ook op Twitter

Geef een reactie

Laatste reacties (32)