6.689
181

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

Thuisblijven geeft blijk van politieke volwassenheid

Populisten willen jou meeslepen in hun zwart-wit denken

cc-foto: Henk-Jan van der Klis
cc-foto: Henk-Jan van der Klis

“Ik laat me door een stelletje populisten niet naar de stembus drijven”, zei de filosofe Sietske Altink afgelopen zondag in de kroeg. Is dat een goed argument om het stemformulier nu te verscheuren en in de bak voor het papier te werpen zodat je woensdag niet in een zwak moment toch een hokje rood gaat maken? Drijf je dan niet de spot met de democratie? Verlies je dan niet het recht om achteraf te klagen?

Of in de grove taal van onze stad: ben je niet een enorme lul als je deze kans laat lopen om persoonlijk op een concreet punt de gang van zaken in je land te beïnvloeden?

Het antwoord op die vraag is nee.

Afstand nemen van een referendum omdat de doelstellingen van de initiatiefnemers je niet bevallen of omdat je om welke reden dan ook geen zin hebt om de vraag te beantwoorden, is een zeer juiste en weloverwogen keuze. Het is aan de initiatiefnemers van de volksraadpleging om jouw aandacht te trekken en als ze dat niet lukt, als meer dan 70% van de kiesgerechtigden zijn schouders ophaalt, dan creëert de uitslag een belangrijk politiek feit: de grote meerderheid in dit land laat deze zaak graag over aan de volksvertegenwoordigers.

Ooit zei Churchill ongeveer het volgende: je kunt alle mensen een tijd lang bedriegen, je kunt sommige mensen altijd bedriegen, maar je kunt nooit alle mensen altijd bedriegen. Dat hebben de organisatoren van het referendum dan weer eens ingewreven gekregen en daaraan heb jij bijgedragen door thuis te blijven.

Dat is het wezenlijke verschil met verkiezingen voor vertegenwoordigende lichamen. Je kiest daarbij personen die namens jou vier jaar lang beslissingen nemen over grote en kleine dingen. Het is maar beter dat dit mensen zijn die een beetje in jouw richting denken. Thuisblijven is dan de slechtste optie. Bij een volksraadpleging hoeft dat niet het geval te zijn, integendeel.

In een referendum gaat het steevast om een enkele vraag over een enkele kwestie. Je kunt geen genuanceerd standpunt innemen. Het is altijd ja of nee. Je kunt niet zeggen: in zijn geheel is dat verdrag wel aardig maar die en die onderdelen, die moeten er uit. Of: daar moeten nieuwe onderhandelingen over komen. Er zijn maar twee smaken, ja of nee. Toch willen populisten jou meeslepen in hun zwart-wit denken. Voor het goede begrip: de voorstanders van het associatieverdrag gedragen zich de laatste dagen vaak genoeg net zo populistisch als het Jan Roosvolk met hun oproepen om Poetin een poepie te laten ruiken.

Het is een heel doordachte keuze om je daarin niet mee te laten slepen. Het Nederlandse volk zou een attest van politieke volwassenheid afgeven als de opkomst van 30% bij lange na niet werd gehaald.


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Nepnieuws

    Een wereld van desinformatie

    Februari 2018


Geef een reactie

Laatste reacties (181)