Laatste update 21:21
4.332
62

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

Tien invalshoeken om te vermijden als je over Zwarte Piet praat

Dat twijfelachtige figuren je gelijk geven, doet niets af aan de kwaliteit van je standpunt, niet ten positieve en niet ten negatieve

cc-foto: Feggy Art

Het was knokken geblazen bij een aantal sinterklaasintochten waarbij de agressie over het algemeen kwam uit de hoek van voetbalsupporters die behalve hun eigen club ook Zwarte Piet minnen. Bovendien manifesteerden zich leden van uiterst rechtse splintergroepen. Daarom zal de propaganda-oorlog rond Nederlands grootste feest de komende weken niet verflauwen. De vraag is dan: waar hebben we te maken met argumenten en waar wordt zonder gêne op het gevoel gespeeld?

Er staan ruwweg gezegd twee standpunten tegenover elkaar: aan de ene kant is er een groep die in Zwarte Piet een racistische karikatuur ziet zoals de Amerikaanse blackface. Voorstanders van Zwarte Piet menen dat hun held niets met racisme te maken heeft maar voortkomt uit oude Europese tradities. De beschuldiging ‘Zwarte Piet is racisme’ is dan ook niet terecht en daarom geen basis voor een debat over verandering van de traditie want een mens hoeft zich geen onjuiste beschuldigingen te laten aanleunen.

Wie heeft gelijk? Dat doet er in verband met deze bijdrage niet toe. Wél valse argumenten om de verschillende standpunten te ondersteunen, dan wel te ondermijnen.

1. If it quacks like a duck and it walks like a duck, it probably is a duck. Met andere woorden: als iets lijkt op een eend en loopt als een eend, dan is het waarschijnlijk een eend. Dingen die bij oppervlakkige waarneming op elkaar lijken, hoeven niet hetzelfde te zijn. Dat is zelfs zeer vaak niet het geval. Zweefvliegen vermommen zich als wespen om zich zo belagers van het lijf te houden. Hitler noemde zijn leer nationaal-socialisme – hij roofde die term van een links liberale Tsjechische partij – en toch heeft die niets met socialisme te maken. Het is deze manier van denken die de jonge Bush tot zijn invasie in Irak bracht. Hij dacht de radicale islam een slag toe te brengen door de wrede dictator Saddam Hoessein ten val te brengen. Die had echter het islamradicalisme altijd in toom gehouden.
If it quacks like a duck and it walks like a duck geeft geen aanleiding tot conclusies maar tot zorgvuldig nader onderzoek.

2. Voorstanders van Zwarte Piet moeten zich nog maar eens goed op hun hoofd krabben, nu zij zien wie hun bondgenoten zijn: hooligans en extreemrechtse agitatoren. Geen mens neemt het de geallieerden in de Tweede Wereldoorlog kwalijk dat zij de Sovjet-Unie en China in hun gelederen opnamen, terwijl we hier toch te maken hadden met zeer kwaadaardige regimes. En dan was er zelfs sprake van een formeel bondgenootschap. Het kan heel erg verstandig zijn om direct afstand te nemen als twijfelachtige figuren zich bij jouw zaak aansluiten, maar dat maakt die zaak zelf er niet twijfelachtig door. Als racisten Zwarte Piet omarmen, maakt dat Zwarte Piet niet racistisch. Met dezelfde redenering kun je alle moslims in verband brengen met de terreurdaden van enkelen. Inderdaad: dat is de aanpak Wilders.

3. Tegenstanders van Zwarte Piet moeten zich nog maar eens goed op hun hoofd krabben, nu zij zien wat voor een gevaarlijke warhoofden hun strijd steunen. Kijk naar de maffe Utrechtenaar die hoopte dat de kindertjes zaterdag in Zaanstad met botsplinters bedekt zouden raken. Zie hier boven. Dat twijfelachtige figuren je gelijk geven, doet niets af aan de kwaliteit van je standpunt, niet ten positieve en niet ten negatieve.

4. Waarom zou een mens zich druk maken om een kleine aanpassing? Dit keert zich tegen je, want het antwoord is: “Inderdaad. Waarom zou je je druk maken. We kunnen beter alles bij het oude laten”. We hebben dan ook niet te maken met een kleine aanpassing. Dat houdt de leuze: ‘Zwarte Piet is wel/geen racisme’ tegen. Als die achterwege was gelaten, had het debat misschien een heel andere ontwikkeling gekend maar dat is speculeren achteraf.

5. Het kan de kinderen niets schelen wat voor kleur Zwarte Piet heeft. Ik vraag me af of hiervoor meer dan anekdotisch bewijs bestaat maar dan nog: ook hier verandert de leuze ‘Zwarte Piet is wel/geen racisme’ de discussie. Het wordt daardoor een thema rond volwassenen. Als het door dat racisme-issue niet allemaal zo´n zware lading had gekregen, was het wellicht wat anders geweest. Maar dat is inmiddels een gepasseerd station.

6. Waarom zou je geen rekening houden met de pijn van anderen? Dat ligt eraan wat er dan van je verlangd wordt. In dit geval het afdoen van een geliefde figuur uit je jeugd als een racistisch symbool. Het antwoord op deze vraag luidt: Als ik rekening moet houden met jouw pijn, waarom houd je dan geen rekening met de mijne? Zo is de patstelling hersteld. Je kunt daarna natuurlijk beginnen over het racisme waar je als niet-blanke Nederlander dagelijks mee wordt geconfronteerd maar daar ging de discussie niet over. Die ging over Zwarte Piet. Reactie: goed, dan zullen we maar eens ophouden over Zwarte Piet en praten over dingen waar het wél om gaat als we het hebben over het racisme in Nederland.

7. Je moet je niet zo aanstellen met die pijn van jou. Dat is het ‘tanden op elkaar en doorbijten’-gelul waarmee mensen die achter je horen te staan, verzaken, zoals bijvoorbeeld Rutte dat deed toen hem gevraagd werd naar discriminatie op de arbeidsmarkt. Het “Ach, God, hoor de witten eens jammeren. Zij hebben óók pijn”, is van hetzelfde niveau.

8. Nederland verandert. Wij willen ook meebeslissen over wat Nederlands is en wat niet. Wen er maar aan. Dit is een gevaarlijk argument omdat het resoluut het ideaal van diversiteit overboord zet. Dan moet je ook mensen serieus nemen die het offerfeest in verband brengen met dierenmishandeling en het hoofddoekje met vrouwenonderdrukking. Je legitimeert er de maatschappijvisie mee van FvD en PVV. Hun denkraam zit namelijk ook zo in elkaar: ánderen moeten geen ruimte krijgen. Anderen moeten zich aanpassen. Daarom zijn FvD en PVV in essentie ook zulke onnederlandse partijen. De vrede in dit land is altijd gebaseerd geweest op het beginsel dat je een ander in zijn waarde liet en op zijn manier liet leven en geloven.

9. Het buitenland pikt het niet langer. Heel veel samenlevingen hebben gewoontes of ingebakken denkbeelden die men elders absoluut niet snapt of accepteert. Dat is in principe geen reden om ze dan maar af te schaffen. In die zin is de liefde voor Zwarte Piet heel vergelijkbaar met het door het merendeel van de Amerikanen zo gekoesterde recht om vuurwapens te bezitten. Daar kijkt het buitenland ook hoofdschuddend naar. Het is voor hen geen reden om de grondwet aan te passen.

10. Onze cultuur gaat ten onder. Laat naar je kijken, dramaqueen. De Nederlandse cultuur is zeer sterk. Die gaat niet te gronde als Zwarte Piet roetvegen krijgt. Als die cultuur inderdaad zou instorten met het verdwijnen van Zwarte Piet, dan was het droef met ons gesteld. Quod non. Weet je wat, doe er nog een snufje omvolking en islamisering bij. Dan is het menu helemaal compleet.

De discussie zou niet aan felheid hoeven in te boeten als deze tien benaderingen door de deelnemers werden afgezworen. De kwaliteit zou wel de hoogte in gaan.


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Nepnieuws

    Een wereld van desinformatie

    Februari 2018


Geef een reactie

Laatste reacties (62)