1.752
44

Hoogleraar humanitaire hulp

Thea Hilhorst is hoogleraar humanitaire hulp en wederopbouw aan Wageningen Universiteit. Haar onderzoeksprogramma speelt zich af in fragiele staten, conflictgebieden en in landen getroffen door natuurrampen, waaronder Angola, Congo, Mozambique, Ethiopië en Afghanistan. www.disasterstudies.wur.nl

Uithaal Halsema staat verbetering in de weg

'Door de discussie in het morele gelijk te trekken is de kans dat ze hierover in een zindelijk gesprek komt met de collega organisaties vrijwel nihil'

Femke Halsema, voorzitter van Stichting Vluchteling, doet een ferme uithaal naar humanitaire hulp. Die zou er alleen op gericht zijn om de makkelijke hulp te geven, mooie plaatjes te maken en zo meer geld binnen willen halen voor de eigen organisaties.

De kritiek is hard en emotioneel. De organisaties worden door Halsema langs een morele meetlat gehouden, geïllustreerd met de situatie in Syrië. De reacties van de collega-organisaties zijn heftig. En begrijpelijk. Juist in Syrië is hulpverlening bepaald geen picknick. Er zijn daar tientallen hulpverleners omgekomen in het geweld of ontvoerd. De morele toon van de aanklacht van Halsema  leidt af van wat er aan de hand is.

Allereerst Syrië. Zo’n 70% van de ontheemden verblijft bij familieleden of kennissen in huis en valt buiten de hulpverlening. Deze mensen melden zich niet bij hulpverlening en de gebieden waar zij verblijven zijn grotendeels ontoegankelijk vanwege de oorlog. Terwijl internationaal de aandacht wordt opgeslokt door de vraag of er wél of niet met wapens moet worden ingegrepen is er weinig inspanning om partijen rond de tafel te krijgen om minimale afspraken te maken om  humanitaire hulp toegang te verlenen. Een gemiste politieke kans. Voor de Syriërs die verstoken blijven van hulp en wellicht ook voor het diplomatieke proces om het conflict op te lossen. Ondertussen is er nog steeds een schrijnend tekort aan alles in Syrië en is hulp hard nodig.

Dan giro 555. Halsema pleit voor een andere insteek van giro 555. Zij vindt blijkbaar dat de huidige opzet tot misstanden leidt en dat organisaties niet genoeg coördineren. Zij gaat eraan voorbij dat coördinatie in Nederland weinig zin heeft, omdat je beter ter plaatse kunt coördineren met organisaties die in hetzelfde gebied zijn, of in dezelfde sector werken. Wel ben ik het met Halsema eens dat 555 anders georganiseerd kan worden. In het huidige systeem zamelen de organisaties samen geld in voor hun eigen programma’s. Het is het verlengde van de collectebus waar organisaties vroeger de straat mee opgingen en waar mensen geld in stopten vanwege hun band met en vertrouwen in die ene organisatie. Op de schaal van de gezamenlijke hulporganisaties kun je vragen stellen bij dit systeem. Het is professioneler en transparanter als de fondsenwerving  los staat van de uitvoering van de hulp. Giro 555 kan dan een autonoom bestuur hebben waar organisaties hun hulpplannen aan voor leggen om geld te krijgen. Dit kan zo georganiseerd worden dat het weinig oponthoud biedt bij de noodhulpverlening. 

Halsema heeft hier een punt, maar haar aanpak brengt een oplossing niet dichterbij. Door de discussie in het morele gelijk te trekken is de kans dat ze hierover in een zindelijk gesprek komt met de collega organisaties vrijwel nihil. Hulporganisaties hebben natuurlijk verschillende drijfveren en belangen, net als iedere organisatie. Zij willen helpen en hebben daarnaast te zorgen dat hun eigen organisatie goed loopt. Daar is niets mis mee, behalve als de belangen van de eigen organisatie de overhand krijgen. Dat is in Syrië niet aan de hand.

De morele en daarmee generaliserende toon van het debat staat een goede discussie over de professionaliteit van de hulp in de weg. En die is hard nodig.

Dit is een reactie op de lezing van Femke Halsema in het kader van Wereldvluchtelingendag

Geef een reactie

Laatste reacties (44)