7.105
59

Psycholoog, auteur, columnist

Roos Vonk is hoogleraar sociale psychologie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Ze is daar onder meer betrokken bij de master-opleiding Gedragsverandering.

Daarnaast heeft ze jarenlange ervaring als coach en trainer op het gebied van zelfkennis, authenticiteit, en zelfontwikkeling. Ze staat bekend om haar talent om wetenschappelijke inzichten op begrijpelijke en onderhoudende wijze te presenteren aan een breed publiek.

Vonk heeft een column in Psychologie Magazine en schreef eerder de bestsellers Ego’s en andere ongemakken, Menselijke gebreken voor gevorderden en Liefde, lust en ellende.

Het verzet tegen vegetarisch werd een weergaloze anti-vlees-campagne

If you can’t beat them, join them

Met het verzet tegen ‘vlees’-namen voor vegetarische producten heeft de vleeslobby zichzelf een slechte dienst bewezen. Ja, vegetarische vleesvervangers concurreren met dierlijk vlees. Veel rotsvaste vegetariërs halen weliswaar hun neus op voor alles wat op vlees lijkt, maar deze producten mikken op de sterk groeiende markt van flexitariërs en vleesverlaters: mensen die van vlees houden, maar vaker een plantaardig alternatief kiezen, vanwege dierenwelzijn of de klimaatverandering waarin de veehouderij een grote rol speelt.

vegetarisch
cc-foto: Gerard Stolk

De vrees van de NVWA en van VVD- en CDA-politici dat consumenten dierlijk en plantaardig vlees niet uit elkaar kunnen houden, is niet alleen een belediging voor de doorsnee consument (die blijkbaar als analfabete kleuter wordt gezien). Het is ook een grote opsteker voor de vegetarische sector: blijkbaar is de gelijkenis goed geslaagd. Gezien de voordelen voor milieu, klimaat, dierenwelzijn en gezondheid (want Nederlanders eten meer dierlijke producten dan goed voor ze is), is dat een onbedoelde aanbeveling voor deze producten.

En door de commotie die gisteren ontstond, nadat de NVWA de De Vegetarische Slager sommeerde haar productnamen aan te passen, ontaardde Schnitzelgate in een heuse PR-campagne voor vegetarisch vlees. Er werd aandacht aan besteed door RTL-nieuws, NOS-journal en Pauw. Dus iedereen die niet wist dat vlees zo makkelijk te vervangen is, weet het nu wél. Wettelijke regulering van de naamgeving zou dat effect alleen maar sterker maken, schreef een columnist eerder dit jaar in reclamevakblad Adformatie. De vraag is overigens ook nog of de eis juridisch houdbaar is. Zo is er taalkundig geen belemmering voor vegetarische schnitzel, worst of hamburger: de woorden verwijzen naar een bereidingswijze, niet naar dierlijke ingrediënten.

Bovendien riep de verwijzing naar het mogelijk misleidende effect van de naamgeving bij velen associaties op met misleiding door de vleessector zelf, zoals het paardenvleesschandaal, misstanden in slachterijen en overtredingen van de hygiëne-voorschriften; en misleiding in etiketten op vlees en zuivel, zoals plaatjes van blije koeien in de wei bij producten van koeien die nooit buiten komen en nooit hun eigen kalf kunnen voeden en vertroetelen. In de woorden van Georgina Verbaan op twitter: Dan willen we ook eerlijk ‘verontreinigde kip’, ‘kutleven kip’, ‘fipronil ei’ en ‘verdrietige koe met stukjes oud paard’ op etiketten lezen.

“Het is belangrijk dat je weet wat je eet”, stelden VVD-Kamerleden begin dit jaar. Bij vegetarische vleesvervangers staat dat altijd duidelijk op de verpakking, maar wat zit er in dierlijke producten? Consumenten op twitter en facebook bleken daarover veel ideeën te hebben; genoemd werden onder meer antibiotica, hormonen, salmonella, water en andere vulmiddelen, koeienogen en ander slachtafval.

Zo werd het verzet tegen de Vegetarische Slager uiteindelijk een weergaloze anti-vlees-campagne die consumenten herinnerde aan gerommel in de vleessector, en journalisten op het idee bracht dat de eisen die aan ingrediënten van vlees worden gesteld primair zijn bedoeld om gesjoemel van de vleessector zelf tegen te gaan. De opmerking van de VVD-kamerleden dat vleesvervangers met hun naamgeving gebruikmaken van de “goede reputatie van vlees” is in dit licht lachwekkend. De vleessector zou er wat voor geven de reputatie te hebben van vegetarisch vlees: klimaat- en diervriendelijk, er staat duidelijk op wat erin zit, geen sjoemelschandalen, en anders dan dierlijke producten wordt het ook nog zonder subsidie gemaakt.

Maar wat zou dan wél het antwoord van de vleessector kunnen zijn op de toegenomen aandacht voor dierenwelzijn en klimaatverandering, en de groeiende markt voor vleesvervangers? Mijn antwoord: If you can’t beat them, join them. Anders dan VVD en CDA lijken te denken, is er geen weg terug. De enorme betekenis van klimaatverandering zal de vegetarische sector de komende jaren steeds meer wind in de rug gaan geven. Gisteren bij Pauw merkte Jaap Korteweg al op dat de samenwerking van de Vega-slager met vleesgiganten als Unox zeer succesvol verloopt. De koers wijzigen en zelf ook vegetarische producten maken en verkopen is een slimmere reactie dan jezelf voor gek laten zetten door politici uit de vorige eeuw.


Laatste publicatie van RoosVonk

  • De eerste indruk

    2017


Geef een reactie

Laatste reacties (59)