2.158
25

Socioloog, publicist, programmamaker

Shervin Nekuee(Teheran, 1968) is socioloog, publicist en programmamaker. Hij studeerde aan de Universiteit van Utrecht en woont in Den Haag. Hij publiceert met regelmaat in dag- en weekbladen. Hij schreef De Perzische paradox: verhalen uit de islamitische republiek Iran (2006), uitgegeven door De Arbeiderspers. Op negentienjarige leeftijd vluchtte hij uit Iran, omdat hij weigerde deel te nemen aan de oorlog tegen Irak. Als socioloog, publicist en programmamaker is hij in het bijzonder geïnteresseerd in de culturele en sociale aspecten van de multiculturele samenleving en de politieke ontwikkelingen in het Midden-Oosten. 
Shervin Nekuee, die zijn sporen verdiende zowel in activistische als academische kringen, is curator en programmamaker van het Winternachten internationaal literatuur festival den Haag. Daarnaast is hij artistiek leider van het Mystic Festival Rotterdam, een festival met poëzie, muziek, storytelling en dansrituelen uit de mystieke islam en verwante mystieke tradities uit de hele wereld. Nekuee is verbonden aan het Grote Midden Oosten Platform dat de kennis en ervaring van in Nederland wonende Midden-Oosten deskundigen bij elkaar brengt voor trainingen, analyses en publicaties.

Vluchtelingencrisis: moreel chantabel Europa moet idealen herijken

Waarom zou de machtige en welvarende middenklasse haar morele waarden moeten laten kooien door het cynisme en de lafhartigheid van de zittende politici? 

Europa is net een eeuw na de Grote Oorlog zonder dat te beseffen verwikkeld in een nieuwe strijd. Weliswaar is het epicentrum nu de Middellandse Zee, waar bootvluchtelingen in honderdtallen hun laatste rustplaats vinden op de zeebodem. Maar dit drama laat het geweten en gemoed van geen enkel Europeaan onverlet. Wie is de tegenstander, de bootvluchtelingen zelf? Natuurlijk niet. Als er iets is dat deze vluchtelingen ondanks hun regenboog aan diversiteit wel delen, is dat juist het verlangen naar vrede. Velen vluchten uit de brandhaarden van de wereld, sommigen voor het brandend leeg gevoel in de magen van zichzelf en hun geliefden.

Het is ook geen oorlog tegen de smokkelaars, al willen de Europese staatsmannen het al te graag zo framen. De smokkelaars zijn weliswaar gewetenloos, doch niets meer dan de inventieve middenstanders van een nieuwe economie, die de wereldwijde emancipatie van mobiliteit heeft doen ontstaan. De machtige tegenstander die deze dagen rücksichtslos huishoudt in de woeste wateren van de Middellandse zee is van een heel ander soort; het is de Europese handelingsverlegenheid.

Wat te doe met de hulpbehoeftigen die in deze hoogtijdagen van overvloed aan onze poorten bonken? Daar hebben we niet van terug. Vergeet ons zelfmedelijden en gejammer over onze economische crisis. Het valt in het niets vergeleken met de ellende in grote wereld daarbuiten. Europa heeft nog nooit zoveel miljonairs geproduceerd als de afgelopen decennia en de middenklasse is nog nooit zo welvarend en groot geweest. 
Het continent van de naoorlogse leuzen van ‘nooit meer’, weet geen raad met de morele dilemma’s die samen met de vluchteling dag op dag zijn wateren en vervolgens zijn steden en straten bereiken. Europa is meer dan ooit moreel chantabel, des te brutaler nemen de smokkelaars een gok met overvolle boten richting de grenzen.

Wat te doen? Europa kan niet binnen zijn grenzen de hele wereld van bed, bad en brood voorzien. Dat zou het einde van Europa zijn. Maar Europa zou van binnen verrotten, verstikken in zijn euro’s als ze niet in staat zou zijn om haar idealen te herijken, om haar nog altijd voor miljarden mensen daarbuiten tot de verbeelding sprekende principes werkelijk een universele inslag te geven. Vrijheid, gelijkheid, broederschap. We kunnen erg cynisch doen over Europa, maar wie wat rondkijkt hoe het daarbuiten in andere continenten eraan toe gaat zou moeten toegeven: hier is gelukt waar men daarbuiten van droomt.

Laat Europa zich opnieuw engageren met de wereld. Geen neokolonialisme. Om de wereld te inspireren hebben wij werkelijk de beste kaarten. Geen enkele reden om daar verlegen over te doen. Wat ons wel nog dieper in verlegenheid kan brengen na de zoveelste ramp met bootvluchtelingen, is het voortzetten van de huidige handelingsverlegenheid: hier wat strenger, daar wat humaner. Een hard asielbeleid voeren, dat vaak niet te rijmen is met de op Europees gedachtegoed gebaseerde universele rechten voor de mens. Daardoor in morele en juridische dilemma’s komen, telkens afgewezen vluchtelingen gedogen en dan verwachten dat een volgende lichting niet zijn leven zou wagen om aan onze grenzen komen aanspoelen.

We spelen verstoppertjes met ons kunnen en onze idealen, de eerste slachtoffers zijn de vluchtelingen – ieder nieuwe drenkeling is een te veel – maar op den duur is het de hele Europese beschaving die zou verrotten door het conformisme aan de hypocrisie van zijn leiders en gebrek aan moed om op te komen voor humanistische idealen en zijn liberale en sociaal-democratische DNA.

Wat zullen mensen in Libië liever hebben? De interventie van de Europese vredesmacht of het voortduren van de huidige oorlog der warlords? En zou de vredelievende Syrische bevolking nog massaal voor de vlucht kiezen als ze niet geklemd zouden zitten tussen Assad en ISIS? Als Europa nu eens voor grote veilige zones in een deel van Syrië zouden zorgen?

Ik weet het, dergelijke interventiegedachten staan mijlenver van de huidige visieloze lilliputters die in Europa in het zadel zijn. Maar wie zegt dat Europeanen voor eeuwig tot deze leiders zijn veroordeeld? Waarom zou de machtige en welvarende middenklasse haar morele waarden moeten laten kooien door het cynisme en de lafhartigheid van de zittende politici? 

 

Shervin Nekuee vluchtte in 1987 uit Iran en kwam in 1988 in Nederland aan. Hij is de auteur van De Perzische Paradox 


Laatste publicatie van Shervin Nekuee

  • De Perzische Paradox

    Verhalen uit de Islamitische Republiek Iran

    2006


Geef een reactie

Laatste reacties (25)