17.121
785

eindredacteur Joop

Francisco van Jole is journalist en eindredacteur van Joop.
Verder is hij politiek commentator bij De Nieuws BV en presentator van Draad, een politieke talkshow in Arminius te Rotterdam.

Vreselijk boos

Grof en denigrerend, dat was de bedoeling

Wilders is vrijgesproken. De rechtbank heeft geoordeeld dat Wilders door oranje reed. Dat mag als je niet meer op tijd kunt remmen. Het is tegelijk het eeuwige excuus van automobilisten die door rood rijden: ‘Het was nog oranje’.

De rechtbank oordeelde dat de taal van Wilders ‘grof en denigrerend’ was. In een reactie verklaarde Wilders meteen dat het ook precies zijn bedoeling was om ‘grof en denigrerend’ te zijn. Die stoere toelichting leek vooral bedoeld om duidelijk te maken dat Wilders zich door niemand laat corrigeren. Die eigenschap deelt hij met veel andere horken. Ze zijn er dol op anderen te corrigeren, liefst zo grof en denigrerend mogelijk, maar kunnen er slecht tegen zelf gecorrigeerd te worden.
Maar nu? Wilders kan zeggen wat hij wil. Heeft hij daar wat aan? Zijn unique selling point was tot nu toe steeds dat hij ‘het allemaal durfde te zeggen’. Nu blijkt dat er niets te vrezen valt als je dat doet. Het mag gewoon. Hij kan dus eindeloos zijn samples blijven herhalen. Ieder ander die ‘grof en denigrerend’ is loopt in het gewone maatschappelijk verkeer nog het risico van een ouderwetse klap op de bek. Wilders niet. Zijn miljoenen euro’s verslindende beveiliging zorgt ervoor dat niemand hem zelfs maar aan zijn jasje kan trekken. Ineens is hij van ‘vrije woord ridder’ nu degene die het makkelijkst van ons allemaal een grote mond kan hebben.
Jammer voor hem is bovendien dat er amper protest klinkt tegen de vrijspraak. Als je het beeld dat Wilders graag van Nederland schetst moet geloven zouden er na zo’n vrijspraak toch wel ‘Parijse toestanden’ moeten losbreken. Maar nee hoor, geen volkswoede, geen opstandige jongeren, geen rellen. De meeste mensen lijken hun schouders op te halen. Alweer blijft Nederland rustig, als altijd. 
Wilders haat dat, hij probeert als vriend van Israël hier in Nederland Israëlische toestanden te introduceren. De grofheid in de politiek (denk aan de scheld- en vechtpartijen in de Knesset) bijvoorbeeld, de hekel aan moslims en het idee dat we onder permanente dreiging leven. Zonder het beeld van ‘Marokkaanse straatterroristen’ is hij uitgespeeld. Nu zijn de media nogal geneigd om het gedrag van iedere ontspoorde tiener tot landelijk nieuws te maken zo gauw het om een Marokkaan gaat. Vanavond nog bij Uitgesproken EO een reportage over schoolkinderen die een begrafenisstoet verstoorden. Vreselijk maar omdat het om Marokkanen gaat wordt het gebracht als iets dat ons allemaal kan overkomen.

Typisch is dat een Amerikaanse dominee die hetzelfde doet – begrafenissen van homo-miltairen verstoren want ‘God hates fags’ – geen strobreed in de weg gelegd kan worden omdat hij zich beroept op de vrije meningsuiting, het First Amendment. Precies hetgeen Wilders nu in Nederland wil invoeren. Als Wilders zijn zin krijgt kunnen die tieners juist grof en denigrerend hun gang gaan maar bij de EO hadden ze niet het lef of de snuggerheid om die twee zaken met elkaar te verbinden.

Wilders is succesvol omdat hij de volkswoede oproept en bespeelt. Die woede is niet nieuw. Bekijk hierboven de animatie-versie van de speech uit de beroemde film Network (1976). Het is een legendarische speech over gevoelens van woede en onmacht, de sentimenten waar Wilders op drijft. In Network wordt een aan de kant gezette tv-presentator plotseling een kijkcijferkanon door zich grof te gedragen. Hij roept de bevolking – met veel succes – op boos te worden. Hij brengt zoals dat heet leven in de brouwerij.
De film is een goede les over hoe televisie werkt. Hoe pervers de strijd om de kijkcijfers is. Wat voor een magnetische kracht volksmennerij kan uitoefenen. Maar er zit ook een andere kant aan. Het gaat een tijdje goed totdat iedereen het weer zat is en de kijkcijfers dalen. Is dat ook het lot van Wilders? Was dit zijn ultieme en meteen laatste overwinning? De politiek is geen Hollywood-film. Aan de andere kant: Woede is van alle tijden maar nooit eeuwigdurend.
Wilders nieuwste actie is dat hij het rode verkeerslicht – het verbod op haatzaaien – wil afschaffen. Ben benieuwd of hij daar de handen voor op elkaar krijgt. Het recht op vrije meningsuiting daar is iedereen wel voor, maar het recht op haten? Dat lijkt me onnederlands.

Geef een reactie

Laatste reacties (785)