881
62

Journalist

Erwin Lamme heeft HBO-communicatiesystemen gestudeerd. Daarna heeft hij diverse banen gehad, onder andere als redacteur bij Veronica Magazine. Tegenwoordig werkt hij voor de Gooi- en Eemlander.

Waar blijft het linkse antwoord op de nieuwe geglobaliseerde wereld?

Rechts heeft een completer verhaal dan links

De wereld is door internet, migratie en vooral globalisering van bedrijven ingrijpend veranderd. In de jaren ’90 woonde je nog in een overzichtelijke wereld waarin de overheid het laatste woord had, en tegenwoordig zijn we allemaal onderdeel van een ongrijpbaar wereldwijd kapitalistisch systeem. Het opvallende is dat rechts een completer antwoord heeft op de nieuwe geglobaliseerde wereld dan links.

Wie nog steeds denkt dat rechts louter staat voor liberaal of conservatief, die heeft niet opgelet de laatste jaren. In Nederland is D66 onder leiding van Pechtold en Koolmees een progressief-rechtse koers ingeslagen. Die nieuwe rechtse koers bestaat vooral uit een politiek gericht op economische groei via hervormingen en beter onderwijs. Verder is progressief rechts niet vies van de overheid: er moet volgens hen een sterke Europese overheid komen. En progressief-rechts hecht veel waarde aan mensenrechten en zaken als het homohuwelijk en het recht op euthanasie.

Ook in de Europese Unie heeft rechts een zeer progressief verhaal. Guy Verhofstadt, de leider van de Europese liberalen, wil stevig doorpakken in Europa: de Europese Unie moet verder integreren om de globalisering en nieuwe economische machtsverhoudingen in de wereld het hoofd te kunnen bieden. Verhofstadt wil naast een federale Europese regering ook een sterke Europese vrije markt met een dynamische arbeidsmarkt. Ook pleit hij voor meer integratie op het gebied van buitenlands beleid, klimaatpolitiek en defensie.

De rechts-progressieve politiek van tegenwoordig combineert dus een politiek gericht op economische groei met een sterke Europese overheid. Dit lijkt zeker geen verkeerd recept voor de nieuwe geglobaliseerde wereld, maar het betekent wel dat er grotendeels wordt doorgegaan op de vertrouwde weg. Dat wil zeggen de rechtse weg van vooral economische politiek, toenemende inkomensverschillen, milieuvervuiling en uitholling van sociale voorzieningen.

Achter de 12 procent werkloosheid in de EU gaat veel leed schuil aangezien niet elk land een voldoende sociaal stelsel heeft. Verder zijn er ook veel werkende armen wegens het ontbreken van een minimumloon in een aantal EU-landen. Maar rechts heeft geen oog voor de enorme armoede in Europa. Sterker nog: rechts ziet de sociale zekerheid vaak als bezuinigingspost.

Verdeeld
Vooralsnog blijft het linkse antwoord op de nieuwe wereld uit. Links is verdeeld in enerzijds conservatieven die vasthouden aan de verzorgingsstaat en natiestaat, en anderzijds progressieven die een grote rol zien voor de Europese Unie en streven naar een Europa van collectieve welvaart. Door deze linkse verdeeldheid slaagt links er niet in om een overtuigend antwoord te bieden op de  dominante rechtse wereld.

Verder ontbeert links een compleet verhaal. Het progressief-rechtse verhaal is duidelijk en compleet: je krijgt een markteconomie, een sterke Europese overheid en een politiek die in het teken staat van de economie. Het linkse verhaal is versnipperd in begrippen als verduurzaming, meer investeren en een socialer Europa. Maar een echt samenhangend links verhaal ontbreekt.
De grootste uitdaging voor links is misschien wel om grip te krijgen op de globalisering van het kapitalisme. Tegenwoordig zijn banken en multinationals enorme spelers in de wereld, maar zonder adequate regelgeving en toezicht leidt deze globalisering tot veel belastingontwijking, milieuschade en uitbuiting. Verder heeft de bankencrisis van 2008 tot een wereldwijde crisis geleid. Nationale overheden hebben vaak het nakijken.

Het linkse antwoord moet dus op zijn minst bestaan uit opschaling van het economisch toezicht en regelgeving tot Europees of zelfs mondiaal niveau. Om grip te krijgen op de globalisering van het kapitalisme lijkt het nodig dat ook de overheid globaliseert. Te denken valt aan een permanente economische raad die wereldwijde regelgeving maakt. Dit kan de OESO doen of bijvoorbeeld de VN.
Links wil ook werken aan een Europa van collectieve welvaart, maar onduidelijk is nog hoe. Interessant in dit opzicht is econoom en Nobelprijswinnaar Robert Schiller die de toenemende inkomensongelijkheid wil bestrijden met belastingverhogingen via het instellen van een extra toptarief in de inkomstenbelasting. Vooralsnog is inkomenspolitiek een zaak van de lidstaten zelf, maar Europa kan wel nieuwe afspraken maken om de armoede in Europa tegen te gaan.

Kortom, het wordt tijd voor een completer links antwoord op de nieuwe wereld. Dit antwoord kan wellicht bestaan uit de globalisering van de overheid om weer grip te krijgen op het kapitalisme. Dit antwoord kan bestaan uit een moderne nationale en Europese overheid die vooral goede voorzieningen levert en werkt aan collectieve welvaart. En natuurlijk mag verduurzaming van de economie niet ontbreken. Zodoende kan de nieuwe rechtse wereld misschien een beetje beter gemaakt worden.   

Geef een reactie

Laatste reacties (62)