1.207
200

Journalist

Erwin Lamme heeft HBO-communicatiesystemen gestudeerd. Daarna heeft hij diverse banen gehad, onder andere als redacteur bij Veronica Magazine. Tegenwoordig werkt hij voor de Gooi- en Eemlander.

Waar blijft links?

Links ontbeert een nieuwe kijk op de overheid en economie

Ondanks de bankencrisis van 2008, die het gevolg was van doorgeschoten rechts vrije marktdenken, zijn het nog altijd de rechtse ideeën die de boventoon voeren. De banken worden nauwelijks aangepakt. De overheid moet kleiner door te bezuinigen. En overal in Europa klinkt het mantra van meer economische groei door te hervormen. Dit rechtse recept betekent doorgaan op de oude weg, maar zolang links niet met iets beter komt lijkt dit rechtse recept de beste oplossing.

De PvdA voerde in 2012 campagne met het ‘eerlijke verhaal’: we beloven niks omdat de toekomst ongewis is, maar zeker is dat we eerlijk gaan delen. Hogere inkomens moeten meer inleveren dan lage inkomens. Dit oude sociaal-democratische recept bleek goed voor 38 zetels en regeringsdeelname, maar kon toch niet voorkomen dat de VVD de formatie naar zijn hand gezet heeft. Dat is ook niet zo raar: de ideeën van de PvdA zijn weinig vernieuwend en kosten volgens het CPB zelfs banen.

Ook de SP was in de campagne weinig verfrissend. Er werd door Roemer vooral geklaagd over Rutte-1 en over Europa. Deze anti-campagne heeft lang goed gewerkt voor de SP, maar Roemer viel door de mand toen het RTL-debat vooral draaide om oplossingen. En die heeft de SP niet. Pijnlijk werd zichtbaar hoe groot de ideeën-armoede is bij de SP.

Alleen GroenLinks en D66 durfden een progressieve campagne te voeren. Maar GroenLinks werd verscheurd door interne strubbelingen. En D66 is niet echt links. De conclusie moet dan ook zijn dat het linkse blok niet goed voor de dag kwam tijdens de verkiezingen.

Natuurlijk zijn er best goede ideeën op links. Deze ideeën betreffen meestal zaken als verduurzaming, het opkomen voor de publieke sector en het agenderen van misstanden. Maar links ontbeert een nieuwe kijk op de overheid en economie. Sterker nog: zowel het programma van de PvdA als de SP zijn niet goed voor de werkgelegenheid.

PvdA-voorzitter Hans Spekman pleitte laatst voor een sociale economie naar aanleiding van het project ‘Van waarde’ van het wetenschappelijk bureau van de PvdA. Spekman schreef: “We streven naar een omslag van welvaartseconomie naar sociale economie. Het is een economie die grenzen stelt aan de ongeremde markt en werkt naar een evenwicht tussen belangen van werknemers, werkgevers, producenten, consumenten maar ook het klimaat.”

Het idee van een sociale economie lijkt zeker interessant, maar zolang deze zo algemeen wordt geformuleerd, kan je er weinig mee. Spekmans sociale economie is dan ook nauwelijks op de agenda van politiek en media gekomen. De kracht van een goed idee zit hem mogelijk zowel in de intelligentie als uitvoerbaarheid van het idee. Maar in beide schieten linkse partijen vaak tekort.

Het gevolg is dat de agenda vooral door rechtse ideeën wordt bepaald. Het draait tegenwoordig vooral om bezuinigen op de verzorgingsstaat en meer ruimte voor de markt die voor groei moet zorgen. Dit rechtse recept lijkt vooralsnog het beste, maar dat is door gebrek aan beter. Links is er niet in geslaagd om met betere ideeën te komen.

Toch verdient de sociale economie van de PvdA een tweede kans. Het lijkt immers meer dan ooit nodig dat de economie balans vindt tussen de belangen van werknemers, werkgevers en milieu. Maar misschien moet de uitwerking van de sociale economie niet in Nederland worden gezocht maar in het buitenland. Nederland is immers al een sociaal land met relatief kleine inkomenverschillen en een aardige balans tussen werknemers, werkgevers en milieu.

Het moderne probleem is vooral dat overheden nationaal opereren terwijl banken en grote bedrijven allang internationaal opereren. Dit leidt tot het ontwijken van nationale regels met als gevolg uitbuiting, belastingontwijking en milieuvervuiling. De linkse uitdaging lijkt daarom vooral te zitten in het verbeteren van de Europese Unie om meer grip te krijgen op banken, multinationals en belastingontwijking. De meest voor de hand liggende Europese verbetering is de komst van een Europese regering zodat effectief financieel-economisch beleid kan worden gemaakt voor de EU-landen. Helaas is alleen D66 voor dit idee, maar D66 maakt deel uit van de Europese Liberalen en die richten hun pijlen meestal niet op het aanpakken van banken en grote bedrijven.

De linkse uitdaging lijkt ook te zitten in het verbeteren van de VN. Naast een veiligheidsraad moet er ook een milieuraad komen die internationaal beleid maakt om klimaatverandering te beperken en het uitsterven van te veel dieren te voorkomen.

Kortom, de linkse uitdaging kan wellicht zijn dat landen Europees en wereldwijd meer samenwerken om te komen tot een rechtvaardige en duurzame economie. Dit scheelt bovendien een hoop bezuinigingen.        

Geef een reactie

Laatste reacties (200)