2.102
61

Voormalig parlementair verslaggever

Ik heb geruime tijd gewerkt als politiek verslaggever en correspondent Brussel van het ANP. Daarna heb ik onder meer gepubliceerd op de The Postonline, Historiek en Frontbencher. Ook verschenen er enkele boeken van mij. ‘Van verzuiling tot versplintering’ uit 2015 is het laatste.

Waarom de monarchie niet meteen afgeschaft?

Iedereen zou op zijn achterste benen staan als je voorstelde het Kamerlidmaatschap erfelijk te maken

Foto: RVD – Martijn Beekman

De kern van de monarchie is de erfelijkheid van het koningschap. Je kunt alleen staatshoofd worden door in het juiste wiegje het levenslicht te aanschouwen. Dat lijkt absurd en dat is het ook. Iedereen zou op zijn achterste benen staan als je voorstelde het Kamerlidmaatschap erfelijk te maken, of de spitspositie in het Nederlands elftal. Maar als het gaat om de troonopvolging is het blijkbaar acceptabel. In elk geval staatsrechtelijk.

Over die erfelijkheidskwestie doet premier Mark Rutte behoorlijk mistig in antwoord op Kamervragen. De premier schrijft dat de erfopvolger ook moet kunnen trouwen met een persoon van hetzelfde geslacht. Met andere woorden: als prinses Amalia met een vrouw trouwt, hoeft dat de toestemmingswet voor een huwelijk niet in de weg te staan. De erfopvolger kan dan gewoon de troon bestijgen.

Maar hoe het dan verder moet met de erfopvolging vertelt de premier er helaas niet bij. ‘Het is niet dienstig om nu vooruit te lopen op een dergelijke weging in het kader van de toestemmingswet,’ schrijft hij in de in politiek Den Haag gebruikelijke cryptotaal. Regering en Staten-Generaal kunnen zo nodig op dat moment stilstaan ‘bij de afstammingsrechtelijke positie van kinderen geboren uit het desbetreffende huwelijk in relatie tot het dan geldende afstammingsrecht’. Dat is een hele mond vol, maar het betekent zoiets als: zien we dan wel.

Een nogal teleurstellende verklaring van de premier. Amalia (of wie er ook na haar komt) mag dus met een persoon van hetzelfde geslacht trouwen. Nogal wiedes, want het homohuwelijk is al twintig jaar in de Nederlandse wet geregeld. Waarom een uitzondering maken voor een lid van het Koninklijk Huis? Toch wringt het hier, want een huwelijk waaruit per definitie geen kinderen geboren kunnen worden (althans niet op de natuurlijke manier) is moeilijk te rijmen met het principe van de erfopvolging.

Volgens mij had Rutte een veel duidelijker antwoord kunnen geven. Hij had kunnen schrijven dat de monarchie met onmiddellijke ingang wordt afgeschaft. Het uitgangspunt waarop ze is gebaseerd staat immers haaks op de democratie. De koning(in) zou plaats kunnen maken voor een gekozen president (m/v).

Dat zou niet alleen een einde maken aan het uit de Middeleeuwen stammende begrip ‘erfelijkheid’, het zou ook nog vele malen goedkoper zijn. Rutte en zijn opvolgers zouden zich niet meer elk jaar tijdens de behandeling van de begroting Koninklijk Huis in allerlei ongeloofwaardige bochten hoeven te wringen om kritische vragen over de kosten van de monarchie te ontlopen. Een president kost ook wel enig geld, maar toch lang niet zoveel als een vorstenhuis, waarbij je ook de echtgenoot (of echtgenote), het afgetreden staatshoofd en de troonopvolger een riante uitkering moet verschaffen. En waarbij je dient op te draaien voor de uitgaven voor paleizen, landgoederen, de inrichting van de woonvetrekken en noem maar op.

Ja, een president zou alleen maar voordelen hebben, en geen enkel nadeel. Behalve dan voor de Oranjes, maar die redden zich wel, zeker financieel. Voor de roddelbladen zou het verdwijnen van de monarchie overigens ook niet zo prettig zijn. Maar wie heeft daar nou medelijden mee?

Geef een reactie

Laatste reacties (61)