2.863
47

Journalist

Erwin Lamme heeft HBO-communicatiesystemen gestudeerd. Daarna heeft hij diverse banen gehad, onder andere als redacteur bij Veronica Magazine. Tegenwoordig werkt hij voor de Gooi- en Eemlander.

Waarom links uit de mode is geraakt

'Progressieven, zoals sociaaldemocraten en pro-Europeanen, worden geplet door allerlei stromingen die een tikkie terug in de tijd willen.'

Foto: CC Sam Rodgers

Tot de eeuwwisseling waren de progressieven in het westen altijd leidend in het debat. Dit betekende niet dat ze beschikten over een parlementaire meerderheid. Links domineerde het publieke debat door gezond verstand op het gebied van homoseksualiteit, politieke vluchtelingen, collectieve voorzieningen, bescherming van het milieu, en een optimale individuele vrijheid voor iedereen, waaronder het recht op abortus en euthanasie.

Nederland was op deze gebieden als eerste af in de wereld na de Paarse kabinetten. Job Cohen voltrok begin deze eeuw het eerste legale homohuwelijk in de wereld. Els Borst zorgde dat euthanasie niet langer strafbaar was. Op het gebied van solidariteit met politieke vluchtelingen was Nederland altijd al vooruitstrevend. En ondanks de liberaliseringen onder de Paarse kabinetten beschikt Nederland over een zeer goede collectieve sector en vangnet voor werklozen, zieken en ouderen.

Over dat laatste zijn progressieve intellectuelen tamelijk verdeeld, maar een collectieve sector van rond de 40% BBP, waaronder een vangnet van bijstand, WW, WIA, AOW en allerlei aanvullende toeslagen waardoor het bestaansminimum rond de 1200,- netto ligt, kun je moeilijk zien als kil neoliberalisme. Alles bij elkaar een progressieve weelde die redelijk uniek is in de wereld.

Voor de progressieven in de gehele westerse wereld komt daar bij dat na 9/11 en de economische malaise vanaf 2008 roet in het eten gooiden. De politieke en maatschappelijke agenda verschoof van zaken als mensenrechten en milieu naar zaken als veiligheid en economie. De progressieven slagen er tot op heden nauwelijks in zich deze thema’s eigen te maken, met als gevolg dat conservatieve en nationalistische politici als Merkel, Rutte, Trump, Wilders en Le Pen de politiek domineren.

Alleen zeer linkse politici als Sanders, Corbyn en Tsipras slagen er in om wat terrein te winnen, maar zij appelleren toch vooral aan het verleden toen de post nog door ambtenaren werd bezorgd en banken alleen over muntgeld beschikten. Zij zien Washington en Brussel bovendien als bastion van lobbyisten en grootkapitalisten.

Progressieven, zoals sociaaldemocraten en pro-Europeanen, worden dus geplet door allerlei stromingen die een tikkie terug in de tijd willen. Door conservatieven die voorrang geven aan veiligheid en erg gericht zijn op het eigen land. Door nationalisten die zich afzetten tegen immigranten en de EU. Door socialisten die zich afzetten tegen het kapitalisme.

Maar het zijn vooral de progressieven zelf die dit laten gebeuren. Hillary Clinton voerde een buitengewoon fletse campagne waar ze niet haar eigen agenda maar Trump centraal stelde. Ook Lodewijk Asscher voerde geen sterke campagne door zich af te zetten tegen rechts.

Dat progressieven zich niet hoeven laten te pletten bewijst Emmanuel Macron. Uit onvrede over de behoudende koers van de Franse sociaaldemocraten onder Hollande, richtte hij de beweging ‘En Marche’ (voorwaarts) op, die verrassend de grootste werd tijdens de eerste ronde van de presidentsverkiezingen. Zijn beweging wil de Franse economie moderniseren door het mes te zetten in de verstikkende ambtenarenbureaucratie en die compromisloos kiest voor de Europese Unie.

Technisch gezien eigenlijk heel normaal dat zo’n beweging goed aanslaat bij intellectuelen en andere groepen kiezers. De wereld is veel competitiever geworden in economisch opzicht. Dan win je de oorlog niet door te schoppen tegen het kapitalisme en de EU, maar eerder het omgekeerde.

Geef een reactie

Laatste reacties (47)