4.151
54

Emeritus hoogleraar Gezondheidszorg

Ivan Wolffers (1948) studeerde af als arts. Sindsdien schrijft hij over medische onderwerpen, variërend van medicijnen tot zijn eigen prostaatkanker. Hij promoveerde in de medische antropologie en werd in 1989 benoemd tot buitengewoon hoogleraar aan de Vrije Universiteit in Amsterdam waar hij tot zijn emeritaat in 2014 Gezondheidszorg en Cultuur doceerde.

Was Hitler rechts of links?

Hoe het antwoord op de ene vraag een andere vraag opwerpt

Mannen die in de maanden november, december en januari geboren worden zijn vaker linkshandig dan in de overige maanden van het jaar. Is dit een of ander raar statistisch feitje waar geen verklaring voor te vinden is? En hoe sterk is het onderzoek dat laat zien dat linkshandigheid iets vaker voor komt bij jongens die in de donkere maanden van het jaar geboren worden?

Om met dat laatste te beginnen: de ontdekking is gebaseerd op een groot onderzoek onder 13.000 Duitse en Oostenrijkse mannen. Daarbij werden twee verschillende onderzoeksgroepen gebruikt. Dat is slim in verband met de eis dat de resultaten van onderzoek herhaalbaar moeten zijn. Wat uit het ene onderzoek komt moet ook in een herhaling van het onderzoek met een andere groep komen. Dus daar zorgden de onderzoekers alvast voor.

Tot dit onderzoek wist men dat ongeveer 90 procent van de bevolking rechtshandig is en 10 procent linkshandig. Uit het nieuwe onderzoek komt dat 7,5 procent van de vrouwen links is en 8,8 procent van de mannen. Vreemd verschil, want men veronderstelt dat linkshandigheid een kwestie van erfelijke aanleg is die niet aan geslacht is gebonden. Ook werd ontdekt dat het feit dat er meer mannen linkshandig zijn geheel verklaard kon worden door de ontdekking dat de kans op linkshandigheid in die donkere maanden veel groter bleek te zijn. Tussen november en februari steeg het aantal linkshandige jongetjes tot 10,2 procent.

Hoe kan dat? Bij het beantwoorden van die vraag komt het mannelijk hormoon op het toneel: testosteron. Wat heeft dat toch allemaal op zijn geweten! Al in de jaren 80 van de vorige eeuw was bekend dat testosteron de ontwikkeling remt van de linker hersenhelft en die hersenhelft is nu net verantwoordelijk voor rechtshandigheid. Ongeboren kinderen maken zelf een klein beetje testosteron aan. Het grote verschil in aanmaak daarvan komt pas als de geslachtsklieren gaan werken (puberteit) en dus maken jongens en meisjes evenveel testosteron als ze nog niet zijn geboren. Dan zou het verschil verklaard kunnen worden door de testosteron die de moeder maakt. Die maakt het natuurlijk niet in de zelfde hoeveelheden als volwassen mannen, maar toch wel genoeg om een aantal belangrijke taken uit te voeren.

De volgende stap is om te denken dat door de donkere dagen vrouwen misschien wat meer testosteron maken, maar dat klopt niet. Nee, ze maken meer testosteron eerder in de zwangerschap, in de periode mei tot en met juli, als er juist veel zonlicht is. En daar in de Oostenrijkese bergen schijnt er vol op zon.

Het is flauw, maar er kwam een onbedwingbare behoefte bij me boven om even op te zoeken of de beroemdste Oostenrijkse Duitser, Hitler, rechts- of linkshandig was. Hij werd op 20 april geboren en hij was rechtshandig, in elk geval tot 20 juli 1944 toen zijn rechterarm verwond werd tijdens een moordaanslag op hem. Ik zou er niet over gedacht hebben om dat nog even te vermelden als de zoektocht me niet bracht op een lawine aan pogingen van allerlei rechtse bloggers die proberen aan te tonen dat Adolf niet ultrarechts was, maar een linkse idioot. Dat vind ik nog interessanter dan linkshandigheid in de winter bij jongetjes. Dat mensen van nu zich wanhopig druk maken om een stuk geschiedenis dat ze niet aanstaat uit te wissen.

Volg Ivan Wolffers ook op Twitter
Ivan schrijft voor Joop elke dag een Gezond Weetje van de Dag: 
klik hier voor een overzicht


Laatste publicatie van IvanWolffers

  • Broer van God

    Oktober 2017


Geef een reactie

Laatste reacties (54)