763
25

Hoogleraar Openbare Financiën

Professor Harrie Verbon is econoom en momenteel werkzaam als hoogleraar Openbare Financiën en Sociale Zekerheid aan de Universiteit van Tilburg. Zijn onderzoek behelst onder meer de volgende terreinen: de macroeconomische effecten van vergrijzing, migratie, herverdeling en economische groei, overdrachten tussen generaties (inclusief pensioenen) en verhandelbare emissierechten. Professor Verbon is daarnaast lid van het bestuur van het Rathenau Instituut. Hij was eind jaren '90 lid van de programmacommissie van het CDA, maar heeft inmiddels het lidmaatschap van die partij opgezegd.

Wat Buiter, Wellink en Zalm van Europese financiële schurkenstaten wisten

Achteraf is natuurlijk altijd makkelijk praten, maar wie hebben geweten dat het fout ging?

IJsland, Griekenland, Italië. Overal in Europa blijken financiële schurkenstaten financiële rampen te veroorzaken. Nederland betaalt mee aan de rekening. Wie had dit kunnen voorkomen?

Van het koude IJsland tot het warme Griekenland blijken wij omringd te zijn door financiële schurkenstaten. De IJslandse overheid liet het toe dat IJslandse banken in Europa  opereerden, terwijl het al duidelijk was dat die banken op springen stonden en de garanties die aan de Europese spaarders werden voorgespiegeld niet betrouwbaar waren. Het balanstotaal van de drie IJslandse banken gezamenlijk was meer dan tien keer het IJslandse nationaal inkomen. Bij een eventueel bankroet van een bank zouden de IJslandse belastingbetalers daarom de garanties niet kunnen financieren. Die verplichting hevelen de IJslanders daarom binnenkort per referendum liever naar de Nederlandse belastingbetaler over. 
Griekenland en Italië maken al jaren (Griekenland zelfs decennia) een potje van hun begrotingsbeleid. De EU heeft normen voor het begrotingsbeleid, maar deze landen kunnen die normen zonder ernstige consequenties steeds weer overtreden. Pas nu er een bankroet dreigt voor Griekenland treedt de EU op en niet door dat land te straffen, zoals de Europese afspraken zijn, maar door het te helpen. Vandaag of morgen zal de Nederlandse belastingbetaler hiervoor in de buidel moeten tasten.
Achteraf is natuurlijk altijd makkelijk praten, maar wie hebben hier van geweten voor het fout ging? Laten we beginnen met IJsland. De IJslandse overheid en de IJslandse centrale bank wisten dat de garanties voor spaarders niet zouden kunnen werken. Dat wist bijvoorbeeld ook de van huis uit Nederlandse topeconoom Willem Buiter. Hij schreef een indringend rapport over de wanhopige situatie van de IJslandse banken. Helaas deed hij dat op verzoek van die banken zelf. Daarom kon hij dat rapport pas openbaar maken toen het al te laat was, namelijk toen de banken al waren omgevallen. En De Nederlandsche Bank (DNB)? Willem Buiter is uiterst slim, maar Wellink, die als president van DNB twee torens vol hoog opgeleide medewerkers tot zijn beschikking heeft, had ook kunnen concluderen dat de IJslandse banken wankele reuzen waren. Toch liet Wellink IJslandse banken met onbetrouwbare garanties in Nederland opereren. Naar nu blijkt had hij dat kunnen verhinderen. 
En wie wist van het Zuid-Europese wanbeleid? Iedereen! Weliswaar slaagden de Grieken er jarenlang in hun eigen begrotingsstatistieken te vervalsen, maar dat het begrotingsbeleid daar niet pluis was, ontging niemand. Toch werd Griekenland tot het Eurogebied toegelaten, net als Italië. Alleen onze eigen Gerrit Zalm pruttelde als minister van financiën indertijd wat tegen. Zijn verzet hielp niet. De twee Europese mastodonten, Frankrijk en Duitsland, hielden zich zelf ook niet braaf aan de begrotingsnormen en Europa moest gewoon een grote gezellige familie worden waar zij de toon aan gaven. Nederland, het braafste jongetje van de klas, moest verder zijn mond houden. 
Het Nederlandse parlement heeft dapper uitgesproken dat er geen eurocent Nederlands belastinggeld aan het Griekse wanbeleid mag worden verspijkerd. Wij helpen het de parlementariërs hopen. Mijn voorspelling is dat binnen een half jaar Nederland mag helpen de Griekse scherven op te ruimen.

Geef een reactie

Laatste reacties (25)