Laatste update 09:04
3.990
129

Consultant, programmeur

Mark Schonewille is geboren in 1973, woonachtig in Nijmegen, eigenaar van consultancy-bedrijf Economy-x-Talk en docent NT2.

Wat ga ik stemmen?

Voor ons maakt het weinig uit, voor de Oekraïners daarentegen zal er veel veranderen wanneer het verdrag in werking treedt

cc-foto: Sasha Maksymenko. Kiev 2013. Bevolking protesteert vóór het Associateverdrag.
cc-foto: Sasha Maksymenko. Kiev 2013, Oekraïners protesteren vóór het Associateverdrag

Wat is het associatieverdrag met Oekraïne?
Het associatieverdrag gaat over de handel tussen de EU en Oekraïne. Veel landen hebben allerlei maatregelen genomen om hun import en export te beschermen. Na verloop van tijd lopen die maatregelen uit de hand. Het belangrijkste doel van het verdrag is die overbodige bescherming op te heffen. Daardoor worden producten die door Europa naar Oekraïne worden geëxporteerd goedkoper. Wij kunnen daardoor meer exporteren en meer geld verdienen. Tegelijkertijd worden Oekraïense producten ook goedkoper voor ons, zodat wij daarvoor minder hoeven te betalen. Natuurlijk gelden voor de Oekraïners precies dezelfde voordelen.

Door dit handelsverdrag verandert ook de politiek in Europa. Op dit moment is Oekraïne voor allerlei dingen, vooral energie, afhankelijk van Rusland. Omdat Oekraïne een groot land is, heeft Rusland daardoor heel veel macht in Europa. Stel je voor dat Duitsland of Frankrijk voor hun energie volledig afhankelijk waren van Rusland: Rusland zou daardoor veel te machtig worden, omdat Duitsland en Frankrijk alles zouden moeten doen wat Rusland zegt. De oplossing: maak Oekraïne minder afhankelijk van Rusland en een beetje meer afhankelijk van Europa. Daardoor wordt Rusland iets minder machtig en wordt Europa politiek stabieler. Zo is er minder kans op oorlogen, zoals de oorlogen op de Krim, in Oekraïne, Noord-Georgië, Moldavië en de Kaukasus.

Op dit moment is Oekraïne een relatief arm land. Het heeft grote moeite om zijn kerncentrales –een erfenis van de Sovjet-Unie– te onderhouden. Het heeft zo mogelijk nog grotere moeite om Europa te beschermen tegen verdere milieuschade door Tsjernobyl. Rusland heeft weinig belang bij een goed milieubeleid en Europa heeft hier juist erg veel belang bij. Het associatieverdrag maakt het makkelijker om hoogwaardige technologie en producten uit te wisselen, zodat het ook makkelijker wordt Oekraïne te steunen bij het uitvoeren van een goed kernenergiebeleid. Europa kan helpen bij het beheer van afgewerkte uranium- en plutoniumstaven, zodat die niet in handen van terroristen vallen. Bovendien willen we liever niet dat deze afvalstoffen van kerncentrales in door Rusland gesteunde landen zoals Noord-Korea, Iran en Syrië terecht komen.

Wat zijn volgens veel mensen de belangrijkste bezwaren?
Veel mensen denken dat Amerika de oorzaak is van alle problemen. De oorlogen in Syrië, Irak en Libië zouden door de Amerikanen zijn veroorzaakt. Het oppermachtige Amerika moet een machtige tegenspeler hebben en de enige goede kandidaat is Rusland. Daarom mag Rusland niet teveel van haar macht verliezen. Tegen dit argument valt weinig in te brengen, hoewel het waarschijnlijk niet zo heel veel uitmaakt welk land het sterkst is, want China, Rusland en de Verenigde Staten blijven sowieso met zijn drieën de belangrijkste machthebbers, tenminste toch op de korte en middellange termijn. Een minder machtig Rusland kan er trouwens wel toe leiden dat Rusland de EU vaker om hulp gaat vragen om kwesties met de Verenigde Staten op te lossen. Dat zou de positie van Europa kunnen verbeteren.

Een veelgehoord bezwaar is dat Oekraïners naar Nederland zouden gaan om goedkoop arbeid te gaan verrichten, net zoals lang geleden Spanjaarden en Italianen dat deden, waarna de Turken en Marokkanen hun plaats innamen, die vervolgens werden opgevolgd door Bulgaren en Polen. Blijkbaar hoort arbeidsmigratie er een beetje bij in Nederland. Al eeuwenlang halen wij arbeiders uit het buitenland om voor ons het zware werk te doen. Zonder deze immigranten zou Nederland er misschien niet meer zijn. Het merkwaardige is echter dat het associatieverdrag het helemaal niet mogelijk maakt voor Oekraïners om naar Nederland te verhuizen. De Oekraïners zullen dus niet naar Nederland komen om onze banen in de pikken of, zoals je het misschien beter kunt zien, om voor ons het zware werk te doen. Dat is best jammer eigenlijk, want in de nabije toekomst zouden we ze wel eens nodig kunnen hebben.

Wat vinden de Oekraïners zelf?
De Oekraïners zelf zijn ervan overtuigd dat Rusland veel te machtig is. Rusland vertraagt opzettelijk de Oekraïense economische groei. Rusland stuurt stiekem mensen naar Oekraïne om overal in het land relletjes te schoppen. Hoe instabieler het land is, hoe liever Rusland het heeft. Door de politieke top corrupt te houden, zorgt Rusland ervoor dat veel politici doen wat Poetin zegt. De gewone Oekraïner is het zat en gelooft niet meer in Rusland en niet meer in de Oekraïense politiek. De Oekraïners denken dat Oekraïne alleen minder afhankelijk van Rusland kan worden als de corruptie wordt aangepakt. Zij denken ook dat alleen de EU ervoor kan zorgen dat dat ook echt gebeurt, want de EU heeft allerlei commissies, raden en gerechtshoven die de politici controleren.

Om dit te bereiken, is de gewone Oekraïner al twee keer in opstand gekomen. Een keer in 2004 en opnieuw in 2014. Daarbij zijn vele doden gevallen, maar niemand is bereid op te geven. Na de tweede opstand is de Oekraïense president het land ontvlucht om steun te zoeken bij, je raad het al, Poetin. De Oekraïners hebben dus duidelijk laten zien wat hun mening is: ze willen weg van Rusland en dichter bij Europa.

De situatie op de Krim is trouwens niet helemaal onbegrijpelijk. De levensstandaard in Rusland is hoger dan die in Oekraïne en als je in het zuidoosten van Oekraïne woont en veel contacten in Rusland hebt, denk je al gauw dat in Rusland alles beter is. Nu blijkt echter dat ruim een jaar na de annexatie van de Krim er nog altijd onvoldoende elektriciteit is, er geen geld in de pinautomaten zit en de werkloosheid er nog altijd hoog is. Bovendien is het nog altijd niet eenvoudig om van de Krim naar Rusland te reizen. Rusland wil blijkbaar wel de lusten maar niet de lasten. Het was dus begrijpelijk dat de Trimbewoners in hun referendum ruim een jaar geleden vóór Rusland stemden, maar daar hebben ze nu wel spijt van.

Conclusie
Er zijn nog wel enkele vragen die ik hier niet kan beantwoorden. Moet ik wel gaan stemmen, alleen omdat een stijlloos stelletje ongeregeld dat wil? Hoort Oekraïne bij Europa, of staat dat land cultureel gezien te ver bij ons vandaan –vergelijk Oekraïne eens met Turkije, dat ook toenadering tot de EU zoekt. Heeft zo’n associatieverdrag eigenlijk wel zin, als de EU straks met zo ongeveer te halve wereld verdragen heeft, inclusief het TIPP-verdrag met de VS, en zou het misschien beter zijn naar vrijhandel op wereldniveau te streven, of juist niet? Allemaal vragen waarover iedereen een andere mening heeft.

Voor mij persoonlijk maakt het niet zoveel uit wat ik stem. Er zal voor mij niets veranderen. Ook mijn buren, vrienden en mijn familie zullen niets van het associatieverdrag merken, totdat ze op de televisie lezen dat Oekraïne een nieuwe, door Europa gesteunde president heeft, die belooft met corruptie korte metten te maken –en dat dan ook echt doet. Bovendien komt dat verdrag er hoe dan ook, dus wat ik stem heeft daar geen invloed op.

Voor de Oekraïners, daarentegen, zal er veel veranderen wanneer het verdrag in werking treedt, ook als dit in het begin alleen maar symbolische waarde heeft. Ruslands invloed zal drastisch kleiner worden en de welvaart in Oekraïne zal toenemen. Het zal ook voor Oekraïners normaal worden twee keer op vakantie te gaan en ook de gewone Oekraïner zal voortaan een grote platte tv kunnen kopen. Belangrijker: ondernemende Oekraïners zullen niet meer zo vaak worden afgeperst en zij zullen aan de ontwikkeling van het land kunnen gaan werken. Bovendien is de samenwerking tussen de EU en Oekraïne goed voor het milieu en de economische en politieke stabiliteit in heel Europa.

Tenslotte is het wel heel zuur als we overmorgen tegen Oekraïne moeten zeggen: bijna heel Europa heeft vóór Oekraïne gestemd, behalve… Dat zegt waarschijnlijk meer over ons dan over hen.

Geef een reactie

Laatste reacties (129)