Laatste update 23:27
1.288
42

Schrijfster

Christianne Offermans (Chrisje), 37, schrijfster / auteur en werkzaam bij de overheid, bezit van jongs af aan een natuurlijk communicatief talent. Op haar eigen website, www.chrisje.info, schrijft zij herkenbare, grappige en ontroerende columns. Sinds 2014 is zij opiniemaker voor Joop.nl (BNNVARA). In 2014 was ze één van de winnende finalisten bij de landelijke schrijfwedstrijd Jouw Verhaal. In 2017 werd Christianne het eerste vrouwelijke redactielid van de GayKrant, waar ze sinds haar eigen coming out als columnist voor schrijft: daarnaast is ze auteur van de eerste live online geschreven thriller genaamd BODEM.Op de populaire Facebook pagina Chrisje volgen meer dan 17.000 lezers haar columns en quotes, altijd andersom denkend: een aantal van haar spreuken werd dan ook door Omdenken gepubliceerd.

Liever een gebroken been dan een depressie

Waarom zijn zo veel mensen bang om toe te geven dat ze een psychisch probleem hebben?

depressionBijna vier op de tien Nederlanders heeft wel eens psychische problemen (gehad). Bijna vier op de tien, dat is bijna 40 procent. U leest het goed, bijna de helft van de Nederlanders. Laat u dat even doordringen?

Zeventien procent van de Nederlanders heeft een depressie. Er wordt gesteld dat veel mensen niet naar de huisarts (durven te) gaan uit schaamte. Er rust dus anno 2016 nog steeds een taboe op depressie, angst en burn-out. Terwijl het zo velen van ons overkomt. Als er zo veel mensen met psychische klachten zijn, waarom zijn zo veel mensen dan zo bang om toe te geven dat ze een psychisch probleem hebben? Waarom wacht men vaak tot de nood echt te hoog is, met de stap naar de huisarts? En waarom wordt een depressie, angst of  burn-out gezien als persoonlijk falen, terwijl het zo veel mensen overkomt?

Liever een gebroken been
Allereerst denk ik dat je beter een gebroken been kunt hebben dan een depressie (of welke andere psychische aandoening dan ook). Als je been gebroken is, zit het in het gips, en dat kan iedereen duidelijk zien. Mensen houden vanzelf rekening met je, want ze kunnen niet om het gips en de krukken heen. Iedereen weet wat het is, het is niet ‘eng’ of ‘te persoonlijk’, dus zijn ze ook niet bang om je te vragen wat er is gebeurd en hoe je daar nu aan komt, dat gebroken been.

Bij een depressie, wat net zo goed een officiële ziekte is, durven mensen dat opeens een stuk minder goed te vragen. Mensen lopen op hun tenen om je heen en gedragen zich soms uiterst ongemakkelijk. Ze zien het ook niet aan je. Je ziet er immers ‘gewoon’ uit als jezelf; misschien wat bleker of vermoeider, maar verder zien ze niets aan je.

Bij een gebroken been zullen er ook geen mensen zijn die tegen je zeggen: “Bekijk het leven positief, joh!” of “Ga toch eens met vakantie! Dat doet je goed!” Iedereen weet immers dat een gebroken been een bepaalde hersteltijd heeft, waar je verder niet echt veel invloed op hebt. Je botbreuk zal er niet sneller van helen. Maar je depressie ook niet.

Een depressie is een serieuze aandoening, geen blauwe maandag. Het is ook geen winterdipje en al zeker geen baaldag. Het is een donkere sluier die over je leven heen gegooid lijkt te worden, waardoor je steeds minder in staat bent met de dag te leven of zaken positief te benaderen. Je weet nog wel dat je ooit een optimistisch mens was, maar je bent volledig kwijt hoe dat ook al weer moest. En al die goedbedoelde maar desastreuze adviezen als, ‘ga eens op yoga!’, helpen daar zeker niet aan mee.

Sterker nog: het werkt averechts. Het geeft iemand die ziek is het gevoel dat hij er niet genoeg aan doet om beter te worden, terwijl hij of zij op dat moment misschien amper de energie voor een wekelijkse therapiesessie kan opbrengen. En op vakantie gaan met een depressie is zeker mogelijk, (dat is het ook met een gebroken been), maar dan zit je daar: in de zon, op je lounge bedje, nog steeds depressief te wezen.

Veel onbegrip
Er heerst veel onbegrip rondom psychische aandoeningen. Mensen weten zich er geen raad mee, of zijn bang dat ze ‘aangestoken’ c.q. meegesleurd worden. Sommige mensen kunnen zich oprecht niet inleven in hoe het is om depressief te zijn. Als je dat zelf nog nooit hebt meegemaakt, ís het ook best lastig om te begrijpen.

Maar je kunt het allicht proberen. En als je het niet begrijpt, kun je er naar vragen. Je kunt uitleggen dat je het niet begrijpt. Vragen naar de gedachten en gevoelens van degene met een depressie (of burn-out, of angsten, etc.). Je kunt aangeven dat je niet goed weet wat je moet zeggen, als je merkt dat je zoekt naar troostende woorden en alleen maar cliché’s kunt bedenken.

Iemand met een depressie krijgt zijn dag heus wel om, ook zonder vooroordelen. Vaak is iemand met een depressie of andere psychische klachten namelijk gewoon al heel dankbaar voor een luisterend oor, dankbaar als je niet veroordeelt, blij met jouw poging tot begrip. Er ligt al genoeg druk op mensen om beter te worden, in de eerste plaats vanuit henzelf. Maar net als het gebroken been, kan een psychische aandoening veel tijd kosten om te herstellen.

Als iemand te snel weer allerlei dingen van zichzelf gaat vergen, is de kans op terugval groot. Als je beseft dat mensen met een burn-out of depressie soms al de grootste problemen hebben om zich te douchen, aan te kleden en te beginnen met hun dag, dan oordeel je misschien niet meer zo snel.

“Maar wat doe je dan eigenlijk, de hele dag maar thuis?” is een veel gestelde, maar helaas ook zeer veroordelende vraag. Iemand die in een depressie of burn-out zit, heeft vaak last van concentratieproblemen, geheugenproblemen, slaapproblemen, ernstige vermoeidheid, angst- of paniekaanvallen, ernstige neerslachtigheid, besluiteloosheid en black-outs. Geloof me, daar krijg je je dag wel mee om.

Het taboe ligt bij ons zelf
Als bijna de helft van de Nederlanders wel eens psychische problemen heeft (gehad), is er altijd wel iemand in je buurt, of treft het jou zelf misschien zelfs eens. Misschien ligt het taboe niet bij de huisartsen, de gezondheidszorg en ook niet bij de psycholoog, maar moeten we het meer zoeken bij de directe omgeving van de zieke persoon én in hem of haar zelf.

Want zolang we ons er voor blijven schamen, er voor weg blijven lopen of elkaar indirect verwijtende adviezen blijven geven, zeggen we eigenlijk met zijn allen: Een depressie kan niet, je moet je er voor schamen en zorgen dat je er zo snel mogelijk van af komt, anders vinden we er niets meer aan.

Door een andere houding richting de mensen met psychische klachten in je omgeving, kun je voor hen misschien net dat verschil maken, net dat lichtpuntje zijn op hun dag. Wie weet, misschien ben jij er zelf ooit ook erg blij mee als een ander dat voor jou doet. Want dat is dan wél net als met een gebroken been: je weet nooit wanneer het jou een keer overkomt.

Dit artikel verscheen eerder op Chrisje

cc foto: Mary Lock

Geef een reactie

Laatste reacties (42)