763
48

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

We bouwen Nederland de crisis uit

Nederland moet staatsleningen uitschrijven en die, netels België, plaatsen bij de burgers

Je durft niemand nog gelukkig nieuwjaar te wensen, zoveel jobstijdingen worden vanuit Den Haag over ons uitgestort. In februari brengt het Centraal Planbureau slecht nieuws en als voorschot op de tien miljard die dan bezuinigd “moeten” worden, krijgen wij nu al te horen wat straks allemaal wordt afgeschaft. Daar komen dan de zogenaamde “hervormingen” overheen, die allemaal bedoeld zijn om meer onzekerheid te brengen in het leven van mensen met een vaste baan. Schraler, minder, grauwer dat is de toekomst die ons tegemoet grijnst.

Dit leidt tot schuilgedrag. Je houdt je centen in je zak. Je stelt grote aankopen uit. Je mijdt elk risico. Als een personeelslid verdwijnt, stel je geen opvolger aan. Je kijkt uit het raam van de tram, en je ziet braakliggende bouwgrond en dichtgetimmerde winkel. De nieuwslezers praten over inkrimping en ontslag. Zo raakt de hele maatschappij in de versukkeling.

Wat een maatschappij in crisis nodig heeft, is geen doemdenkerij – ook al wordt die door een nog zo goedlachse premier naar voren gebracht – maar actie: een groot project, een uitdaging die ieders leven raakt, een mega-investering, iets geweldigs, iets om voor te vechten. Zo ontstaan er weer hoop, optimisme en élan. Dan wachten we niet meer af zoals nu, maar gaan we er tegen aan.

Er is zo’n project: de woningmarkt zit op slot en de bouw ligt op zijn gat. Dat heeft een verlammende werking op de hele economie. Tegelijkertijd staan er overal kantoorgebouwen leeg. Tegelijkertijd is in de randstad de wachttijd voor een sociale huurwoning opgelopen tot achttien jaar. Voor miljoenen Nederlanders is de woningnood weer net zo erg als in 1945, vlak na de bevrijding.

Onze grootouders kenden het antwoord op dit probleem: bouwen, bouwen en nog eens bouwen. Nederland heeft in ieder geval voor starters honderdduizenden betaalbare woningen nodig. Die laten wij net als na de oorlog onder regie van de regering neerzetten door de gemeentes, die daarbij zoveel mogelijk samenwerking zoeken met de woningbouwcorporaties. Het gaat om nieuwbouw en – waar mogelijk en haalbaar – de ombouw van overtollige kantoorruimtes, die vaak heel geschikt zullen blijken voor studenten en andere jongeren die het zat zijn bij hun ouders.

Dankzij deze gigantische inspanning klimt de bouwsector uit de dalles en sleurt daarbij de toeleveringsbedrijven mee omhoog – tot en met de truckers. Als de huizen klaar zijn en toegewezen, is dat een boost voor het MKB en de kwijnende meubelboulevards. Zo hakt Nederland de crisis in mootjes. 

Wie zal dat betalen? Nederland schrijft daarvoor staatsleningen uit. Die plaatst ze niet bij de zogenaamde markten maar bij de eigen burgers, net zoals België dat de afgelopen maanden met doorslaand succes heeft gedaan. De staat garandeert een behoorlijk rendement boven de rente die de banken betalen als je kapitaal gedurende lange tijd vast zet.

En als die staatslening mislukt? Als die mislukt, zegt Jan Kees de Jager met zijn beminnelijkste glimlach, als die mislukt, dan doen we de bovenste twee schijven van de inkomstenbelasting tijdelijk een procentpunt of wat om hoog, want zo kan het ook. Hij neemt de interviewer mee naar een portret van een gedistingeerd heer uit de negentiende eeuw. “Dat is mr. Floris Adriaan van Hall”, zegt hij. “Die heeft dat ook gedaan. In 1843. Dreigen met belastingverhoging als de lening niet voltekend werd.”

Oudere Nederlanders glimlachen. Zij hebben behoorlijk geschiedenis gehad op school. Ze kunnen het nog steeds opdreunen: “1843. Staatslening Van Hall met de stok achter de deur”.

Ja, dat doen we. We gaan Nederland de crisis uit bouwen. Gelukkig nieuwjaar!


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Nepnieuws

    Een wereld van desinformatie

    Februari 2018


Geef een reactie

Laatste reacties (48)