9.484
147

eindredacteur Joop

Francisco van Jole is journalist en eindredacteur van Joop.
Verder is hij politiek commentator bij De Nieuws BV en presentator van Draad, een politieke talkshow in Arminius te Rotterdam.

‘We moeten de fascisten verslaan!’

Francisco van Jole over de Britse bommencampagne tegen IS 

“Wat we weten van fascisten is dat ze verslagen moeten worden,” verklaarde Labour parlementariër Hilary Benn in een gloedvolle speech. En hij had het over IS. Ik zat op het puntje van m’n stoel. Wat een passie, wat een overtuigingskracht. Ja, natuurlijk moeten de fascisten verslagen worden, uit zichzelf zullen ze niet vertrekken.

De ‘ik zeg doen!’-daadkracht borrelde plots in me naar boven als lava in een ontwakende vulkaan. Verpletter ze, veeg ze van de kaart! Weg ermee! Het duurde even voor ik weer bij zinnen was. Binnen enkele uren vertrokken de eerste Britse bommenwerpers. Cameron had ze vast klaar gezet.

Ik heb er geen moeite mee om IS als fascisten te bestempelen, ook al klopt er eigenlijk weinig van. Je kunt met een beetje fantasie fascisme ook zien als de benoeming van een enorm Kwaad. En dan dan past IS er goed in. Maar wacht even, de fascisten moeten verslagen worden? Waarom laten we die andere fascist, Assad, dan ongemoeid? Hij is de hoofdverantwoordelijke voor het immense leed in zijn land. IS is zo groot geworden in Syrië omdat de afkeer onder de bevolking ten opzichte van Assad groter is dan ten opzichte van IS. Dat lijkt voor ons onvoorstelbaar maar geeft je een idee van de wreedheid waarmee de dictator zijn positie verdedigt.

YouTube
In a place now called ISISAssad heeft alleen maar voordeel van de bombardementen op IS. Ze verzwakken zijn positie op geen enkele manier en geven hem de tijd af te rekenen met de rest van de oppositie. Om in termen van fascisme te blijven: IS bombarderen is als Mussolini wegbombarderen en Hitler zijn gang laten gaan. Het verschil tussen IS en Assad is dat de laatste geen propaganda-video’s maakt van zijn wreedheden. We krijgen niet te zien wat zich afspeelt in de kerkers van zijn regime waar duizenden en duizenden worden doodgemarteld. Dit is de man die barrel-bombs laat vallen in woonwijken, met afschuwelijke gevolgen voor de burgerbevolking, maar zijn wreedheden niet op YouTube uitvent. De verwachting is dat de bombardementen op IS-gebied jaren gaan duren. En die bommen gaan echt niet alleen IS-strijders uitschakelen. Onschuldige burgers, mensen zoals u en ik, krijgen die bommen ook op hun hoofd.

Maar we kunnen toch niet toekijken en niks doen? Dat zegt de gek die denkt dat hij een barbecue met spiritus kan blussen ook. Natuurlijk moeten we wat doen. Ik ben ook niet faliekant tegen militair ingrijpen. Als er een invasiemacht wordt gevormd die zowel met IS als Assad en iedere andere wrede groepering afrekent, zou ik dat steunen. Op één voorwaarde: dat duidelijk is wat er daarna gaat gebeuren. Want dat is steeds niet het geval. Al decennia.

We steunden het horror-regime van de sjah van Perzië, die de hele linkse oppositie uitroeide zodat er geen alternatief meer over was toen de onvermijdelijke revolutie kwam en de moslimfundamentalisten van Khomeiny de macht in Iran voor het oprapen hadden. We steunden de voorlopers van de Taliban omdat we dachten dat die de Russen zouden gaan verslaan in Afghanistan. Dat deden ze, met de bekende gevolgen. Al Qaida kregen we er gratis bij. We verjoegen Saddam Hoessein, volledig terecht, maar lieten de Amerikaanse neocons hun idiote politiek botvieren waardoor het hele Iraakse leger op straat werd gezet. De brodeloze manschappen werden terroristen en vervolgens de oprichters van IS.

Democratie
Hilary Benn noemt als argument om te bombarderen dat IS de democratie veracht. Ik zeg het niet graag maar daar hebben islamisten ook wel reden toe. Als ze met verkiezingen meedoen en winnen dan worden ze namelijk steevast aan de kant geschoven of geboycot. Dat gebeurde in Algerije in de jaren negentig waar het leger met steun van het Westen de macht greep toen moslimfundamentalisten de verkiezingen wonnen. Het gebeurde in Gaza waar Hamas de verkiezingszege in de wacht sleepte en hun regering tot paria werd verklaard. Het gebeurde in Egypte waar de Moslimbroederschap bij de verkiezingen zegevierde en hun president Morsi werd afgezet en ter dood veroordeeld. Met steun van het Westen. Is dat de democratie waar de IS-aanhang enthousiast voor moet worden? Ja, als je heel erg cynisch bent misschien wel want het maakt hun streven naar dictatuur alleen maar ‘geloofwaardiger’.

De enige die wint met de bombardementen is de wapenindustrie. De kosten voor de missies lopen in honderden miljoenen en uiteindelijk miljarden. Dat geld komt bovenop het geld dat ze al verdiend hebben met het leveren van wapens aan dictators als Assad. Met de wapenindustrie gaan we al net zo dom om als met de banken.

In 2003 steunde ik de invasie in Irak want ‘je kunt toch niet niks doen’. Ik heb niet snel spijt van iets maar wel van die steun. Het heeft alle ellende veroorzaakt waar we nu nog mee zitten. Saddam Hoessein had waarschijnlijk uiteindelijk ook op een andere manier het veld moeten ruimen, zoals vrijwel alle dictators. 

Plan
Wat moet er dan gebeuren? Dat weet ik niet. Dat hoeven we ook niet te weten. We leven in een democratie en kunnen tegen de mensen die nu pleiten voor bombardementen zeggen: kom maar met een beter plan. Dat zeggen we zo vaak in andere gevallen.

Misschien moeten we wel hetzelfde scenario volgen als bij Afghanistan, hoe vreselijk dat ook klinkt. Val het land binnen, vestig het begin van een democratie en gun het land de tijd om die te laten groeien. Accepteer dat je er járen en járen zult moeten blijven, misschien wel 50 jaar tot een hele nieuwe generatie aan de macht is. Accepteer dat het miljarden en miljarden gaat kosten, dat er militairen gaan sneuvelen, accepteer dat de verbetering tergend langzaam gaat en dat vooruitgang twee stappen vooruit en een stap terug betekent. Dat is ook ‘iets doen’. Het klinkt alleen niet zo aantrekkelijk als even wat bommen gooien.

cc-foto: Cristian Iohan Ştefănescu

Geef een reactie

Laatste reacties (147)